Wingtech ile ona bağlı Hollanda merkezli çip üreticisi Nexperia arasındaki kriz büyüyor. Çinli ana ortak, Avrupa’daki yönetimi “Çin dışı bir tedarik zinciri kurmaya çalışmak” ve kontrolü kalıcı olarak elinden almakla suçluyor. Nexperia’nın Hollanda ofisi ise aylardır diyalog çağrısı yaptığını, yanıt alamadığını söylüyor. Tartışma şirket içinden taşarak kamuya açık mektuplar ve karşı açıklamalarla sertleşti.
30 Eylül 2025’te Hollanda hükümeti, fikri mülkiyet ve operasyonların Çin’e kaydırılacağı endişesiyle Nexperia’ya müdahale etti. 1 Ekim’de mahkeme, Wingtech başkanı Zhang Xuezheng’in CEO’luk görevini askıya aldı ve hisseleri bağımsız bir hukukçunun denetimine verdi. Wingtech, 26 Kasım’da Hollanda Yüksek Mahkemesi’ne itiraz etti; kararın bu yıl çıkması beklenmiyor.
Krizin merkezinde ne var?
Nexperia’nın global yönetimi, Çin birimlerinin kurumsal yönetişim çizgisinin dışına çıktığını ve talimatlara uymadığını belirtiyor. Şirket, 13 Ekim’den itibaren Çin’deki tesisten çıkan ürünlerin kalite ve kimlik doğrulamasını garanti edemeyeceğini duyurdu; 29 Ekim’de de Dongguan tesisine yapılan wafer sevkiyatları, “ödemelerin yapılmaması” gerekçesiyle durduruldu.
Çin tarafı ise Hollanda ofisini sevkiyatları bilinçli biçimde kısmak, Çinli çalışanların BT erişimini sınırlandırmak ve 300 milyon dolarlık Malezya yatırımını Dongguan’ı devre dışı bırakmak için kullanmakla suçluyor. Hollanda ekibi, iletişimin Çin tarafınca kesildiğini ve tekrar tekrar görüşme istediğini savunuyor. Wingtech’in söyleminde “Çin dışı tedarik zinciri” vurgusu öne çıkıyor.
Otomotiv için neden kritik?
Nexperia’nın Avrupa’dan Çin’e giden akışının kesilmesi, otomotivde kullanılan düşük ve orta karmaşıklıktaki güç/lojik çiplerde tedarik baskısını artırıyor. Bazı üreticiler kısa vadede idare edebileceklerini söylese de, Nissan gibi markalar kasım başına kadar yetecek stoktan söz ederken, Honda Meksika’daki bir fabrikasında üretimi askıya aldı; Mercedes ise kısa vadede “güvende” olduğunu belirtti.
Şirketin üretim haritası riski büyütüyor: Ön uç üretim Hamburg ve Manchester’da sürse de, kapasitenin yaklaşık yüzde 80’i anakara Çin’de; bunun da yüzde 70’i Dongguan’dan geliyor. Gelirin neredeyse yarısı da Çin kaynaklı. Bu yoğunlaşma, özellikle diotlar, küçük sinyal transistörleri ve basit mantık yongaları gibi parçalarda ihracat kısıtlarına karşı zinciri kırılgan kılıyor.
Diplomatik hatta da trafik yoğun. Pekin, Nexperia’nın Çin’deki tesislerinden ihracatın yeniden akması için kısıtlamaları gevşetme sözü verdi; Nexperia bu açıklamayı memnuniyetle karşıladı ancak Çin’deki birimlerin bağımsız hareket ettiğini, sevkiyat ve kalite güvencesi konularında şeffaflık olmadığını söylüyor.
Bu arada Nexperia Çin, ekim ayından bu yana 500’ün üzerinde müşteriye 7,4 milyar adet parça sevk ettiğini öne sürüyor. Wingtech’in Yüksek Mahkeme başvurusu sürerken, sektör temsilcileri anlaşmazlık çözülemezse otomotiv üretiminde yeni bir çip sıkışıklığı yaşanabileceği uyarısını yineliyor.
Finans cephesinde Wingtech, üçüncü çeyrekte kârını yüzde 280 artırmasına rağmen, yıl bitmeden kontrolü geri alamazsa nakit akışında risk doğabileceğini yatırımcılara bildirdi.
Kısacası, sorun yalnızca bir şirket içi çekişme değil. Üretim ağı, diplomasiyi de içine alan bir jeopolitik satrançta yeniden şekilleniyor. Gözler, Hollanda Yüksek Mahkemesi’nin dosyasında ve Avrupa-Çin hattındaki sevkiyatların ne hızla normale döneceğinde.
Kaynak: www.techspot.com
