Rice University ekibi, sudaki “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS’ı hem hızla yakalayıp hem de güvenli biçimde etkisiz hâle getirebilen yeni bir filtre malzemesi geliştirdi. Bakır‑alüminyum temelli tabakalı çift hidroksit (LDH) yapı, laboratuvar ve gerçek su örneklerinde PFAS’ı dakikalar içinde çekiyor; bu da yaygın karbon filtrelere kıyasla yaklaşık 100 kat daha hızlı bir hız demek.
Nasıl çalışıyor?
LDH malzemenin düzenli katman yapısı ve pozitif yükü, suda genellikle negatif yüklü olan özellikle uzun zincirli PFAS türlerini güçlü biçimde kendine çekiyor. Ekip, belirli bir nitratlı formülasyonun PFAS yakalama performansını bazı karşılaştırmalarda bin kata kadar artırdığını bildiriyor. Malzeme; musluk suyu, nehir suyu ve atık su gibi farklı kaynaklarda, hem durağan hem de sürekli akışlı sistemlerde yüksek verim verdi. Bu da belediye tesisleri ve endüstriyel arıtma hatlarına ölçeklendirme potansiyelini gösteriyor.
Yakalanan PFAS’ın bertarafı için ekip, LDH üzerine tutunan kimyasalları kalsiyum karbonat eşliğinde yaklaşık 400–500°C’de ısıtarak karbon‑flor bağlarını kıran bir yol izliyor. Böylece flor, kalsiyumla bağlanıp kalsiyum florür gibi inert bir artıkta tutuluyor. Çalışmaya göre yakalanan PFAS’ın önemli bir kısmı bu adımda yok edilirken malzeme de kendini yenileyip yeniden kullanılabiliyor; en az altı döngüde performansını koruduğu raporlandı.
Bir diğer avantaj: Yeni LDH, mevcut filtrasyon altyapılarına “tak‑çalıştır” mantığıyla eklenebilecek bir ortam olarak tasarlanmış. Yine de uzmanlar, gerçek saha koşullarının karmaşıklığı ve düzenleyici süreçler nedeniyle endüstriyel ölçeğe geçişte dikkatli ilerlenmesi gerektiğini hatırlatıyor.
PFAS, 1940’lardan bu yana ısı, su, yağ ve leke direnci için sayısız üründe kullanılıyor ve doğada kolay çözünmediği için su kaynaklarında birikiyor. Bu yüzden hızlı yakalama ve güvenli yok etmeyi aynı platformda birleştiren bu yaklaşım, PFAS kirliliğiyle mücadelede umut verici bir adım olarak görülüyor.
Kaynak: www.techspot.com
