Trump yönetimi, çip vergilerinin bir sonraki dalgasında Amazon, Google ve Microsoft gibi hiper ölçekli bulut şirketlerine muafiyet getirebilecek bir plan üzerinde çalışıyor. Financial Times’ın haberine göre taslak, muafiyetlerin TSMC’nin ABD’deki kapasite artışıyla orantılı olmasını öngörüyor; yani TSMC ABD’de ne kadar çok üretim tesisi kurarsa, o kadar fazla vergisiz çip ABD müşterilerine tahsis edilebilecek. Plan hâlâ şekilleniyor ve başkanlık onayı bekliyor.
Modelin odağında, ABD’de yapay zekâ altyapısını hızla büyüten şirketlerin maliyetlerini kontrol altında tutarken TSMC’yi ülke içinde daha fazla yatırım yapmaya teşvik etmek var. Habere göre TSMC, oluşacak muafiyet “kotası”nı ABD’deki müşterilerine paylaştırabilecek; bu sayede veri merkezi tarafında beklenen fiyat artışlarının bir kısmı bertaraf edilebilir.
Arka planda ise 15 Ocak 2026’da yürürlüğe giren yeni gümrük düzeni bulunuyor: Beyaz Saray, ulusal güvenlik kapsamında belirli ileri seviye AI çiplerine (ör. Nvidia H200 ve muadilleri) yüzde 25 tarife getirdi; ancak ABD’deki veri merkezleri, Ar-Ge ve benzeri kullanımlar için dar kapsamlı istisnalar tanımlandı. Yönetim, müzakereler tamamlandıktan sonra daha geniş bir tarife seti ve “yatırım yapanlara yönelik tarife telafisi” programı açıklamayı da planlıyor.
Bugünkü taslağın dayanaklarından biri olarak, son haftalarda basına yansıyan ABD–Tayvan ticaret düzenlemeleri gösteriliyor. Buna göre, Tayvan kaynaklı ürünlerde genel tarife oranı yüzde 15’e çekilirken, ABD’de fab kuran firmalara inşaat sürecinde planlanan kapasitenin 2,5 katına, tesis tamamlandığında ise 1,5 katına kadar ithalatı vergiden muaf tutma imkânı sunulabileceği aktarılıyor. FT’deki plan, TSMC’nin ABD yatırım ölçeğine bağlanan muafiyetlerin bu çerçeveden besleneceğini belirtiyor.
TSMC’nin ABD’de 2025’te duyurduğu ek yatırımlarla toplam taahhüdü 165 milyar dolara çıkmıştı. Eğer taslak onaylanırsa, bu yatırımın ölçeği TSMC’nin ABD’li müşterileri için ne kadar vergisiz çip “ayırabileceğini” de belirleyecek. Piyasada ilk yansımalar olumlu: Analistler, muafiyetlerin devreye girmesi hâlinde AI tedarik zinciri üzerindeki tarife baskısının kısmen hafifleyebileceğini ifade ediyor.
Ne anlama geliyor?
- Hızla büyüyen AI altyapısı için maliyet baskısı azalabilir. Büyük bulut sağlayıcılarının kısa vadede fiyat şoklarından kaçınması mümkün.
- TSMC’nin ABD’deki kapasite artışı, doğrudan muafiyet kotasını büyüteceği için pazarlık gücünü artırır.
- Belirsiz kısımlar: Muafiyetin tam kapsamı, dağıtım kriterleri ve süresi. Taslak henüz kesinleşmediği için uygulama detayları değişebilir.
Kaynak: www.techspot.com
