Rice University ekibi, Thomas Edison’un 1879’da geliştirdiği karbon flamanlı ampulü yeniden kurup çalıştırarak flamanın bir kısmının “türbostratik grafen”e dönüştüğünü gösterdi. Bulgular, 6 Ocak 2026’da ACS Nano’da yayımlandı. Çalışma, Edison’un denemeleri sırasında grafenin istemeden de olsa çok kısa süreliğine oluşmuş olabileceğini öne sürüyor.
Nasıl oldu?
Araştırmacılar, piyasadaki pek çok “karbon flamanlı” kopyanın aslında tungsten çıktığını görünce, New York’taki bir sanat dükkânından el yapımı Edison tipi ampuller buldu. Bu ampullerdeki Japon bambusundan karbon flamanların çapı, Edison’un tasarımındakiyle neredeyse aynıydı. Deneyde flaman, 110 volt doğru akıma yalnızca yaklaşık 20 saniye maruz bırakıldı; daha uzun ısıtma grafite kayıyor. Bu kısa darbede flamanın 2.000–3.000°C’ye çıktığı hesaplanıyor.
Isıtma sonrası flamanın rengi koyu gridenden “parlak gümüş”e döndü. Ekip, Raman spektroskopisiyle flamanın bazı bölgelerinde türbostratik grafen imzasını doğruladı; önce–sonra TEM görüntülerinde amorf karbon içinde belirgin grafen katmanları görüldü.
Bu, Edison’un kesin olarak grafen ürettiği anlamına gelmiyor. O dönemin uzun süreli yanma testlerinde (örneğin 13 saatlik denemede) oluşan grafen varsa bile grafite dönüşmüş olması muhtemel. Yine de sonuçlar, 140 yıllık bir tasarımın modern malzeme bilimiyle başka keşiflere kapı aralayabileceğini gösteriyor.
Neden önemli?
Türbostratik grafende katmanlar birbirine göre hafif açılı ve hizasız durur; bu da katmanlar arası etkileşimi zayıflatır, büyük alanlarda üretimi ve işlemeyi kolaylaştırır. Bu yapı, tek katman grafene yakın elektriksel özellikler sunabildiği için cihaz geliştirmede tercih ediliyor.
Kaynak: www.techspot.com
