Caltech ekibinin 31 Mart 2026’da yayımladığı yeni çalışma, Shor algoritmasının “milyonlarca” değil, 10 bin civarında yeniden yapılandırılabilir kübitle kriptografik ölçekte çalıştırılabileceğini söylüyor. Bu, bugünün internetini koruyan RSA ve eliptik eğri kriptografisi gibi yöntemlerin beklenenden çok daha erken risk altına girebileceği anlamına geliyor.
Makale; yüksek oranlı hata düzeltme kodları, verimli mantıksal komut setleri ve devre tasarımındaki iyileştirmeleri birleştiren, nötr atom tabanlı bir mimariye dayanıyor. Araştırmacılar, 26 bin kübitlik bir sistemle P-256’nın ayrık logaritma probleminin “birkaç günde” çözülebileceğini; RSA-2048’in ise bunun 10–100 katı kadar daha uzun sürebileceğini belirtiyor. Haber özetlerinde bu, RSA-2048’in 26 bin kübitle “yaklaşık 7 aya” kadar indirgenebileceği şeklinde yorumlandı.
Arka planda donanım cephesi de hızlanıyor. Caltech, yakın zamanda 6.100 nötr atomdan oluşan büyük bir dizi gösterdi; bu tür ilerlemeler, hataya dayanıklı işlemleri pratikleşmeye yaklaştırıyor. Yine de araştırmacılar, mühendislik açısından hâlâ ciddi bariyerler olduğunun altını çiziyor.
Neden önemli?
- Daha az kübitle kırılabilirlik: “Milyonlarca kübit” eşiğinin 10–20 bin bandına inmesi, risk zaman çizelgesini yıllarca öne çekebilir.
- ECC de riskte: Çalışmanın odağı yalnızca RSA-2048 değil; P-256 gibi ECC şemaları da hedefte. Bu şemalar; TLS sertifikaları, mobil ödeme altyapıları ve blokzincirlerde yaygın.
- “Q‑Day” uyarıları: Google tarafında “Q‑Day” için 2029 gibi daha yakın tarihlerin telaffuz edilmesi, “şimdi kaydet, sonra çöz” türü saldırılar için alarm zillerini çalıyor.
Ne yapmalı?
- Kritik sistemler için post‑kuantum kriptografiye (PQC) geçiş planlarını hızlandırın; özellikle uzun ömürlü veriler için geçişi öne çekin.
- Envanteri çıkarın: Nerede RSA-2048’in, nerede P-256’nın kullanıldığını belirleyin; sertifika, donanım güvenlik modülleri ve yazılım bağımlılıklarını hesaba katın.
- Güncellemeleri takip edin: Nötr atom tabanlı mimariler ve hata düzeltmedeki ilerlemeler doğrudan zaman çizelgesini etkiliyor.
Kısa özet:
– Eşik: Shor algoritmasının kriptografik ölçekte çalışması için yaklaşık 10 bin kübit yeterli olabilir.
– Zamanlama: 26 bin kübitle P-256’nın “günler” içinde; RSA-2048’in ise 10–100 kat daha uzun sürede çözülmesi öngörülüyor. Bazı yorumlar RSA-2048 için “aylar” seviyesini işaret ediyor.
– Durum: Laboratuvar demoları hızlanıyor, fakat mühendislikte hâlâ önemli zorluklar var.
– Etki: Web güvenliği, kurumsal altyapılar ve kripto para ekosistemleri bu gelişmelerden doğrudan etkileniyor.
Kaynak: www.techspot.com
