Colorado, 2022’den bu yana “onarım hakkı” alanında ABD’nin en iddialı eyaletlerinden biri. Önce elektrikli tekerlekli sandalyeler (HB22-1031, 1 Ocak 2023’ten itibaren), ardından tarım ekipmanları (HB23-1011, 1 Ocak 2024’ten itibaren) ve son olarak tüketici elektroniği (HB24-1121, 1 Ocak 2026’dan itibaren) için üreticilere parça, araç, yazılım ve dokümantasyonu paylaşma zorunluluğu getirildi. Bu üçlü paket, kullanıcıların ve bağımsız servislerin cihazlarını yasal ve pratik biçimde onarabilmesini hedefliyor.
HB24-1121, Colorado’da 1 Temmuz 2021’den sonra ilk kez satılan ya da kullanılan dijital elektronikler için onarım erişimini genişletiyor; ayrıca 1 Ocak 2026’dan sonra ilk kez üretilip Colorado’da satılan ya da kullanılan cihazlarda “parça eşleştirme”nin (parts pairing) işlev kısma, uyarı verme ya da onarımı engelleme amacıyla kullanılmasını yasaklıyor. Bağımsız biyometrik modüller gibi istisnalar korunuyor; motorlu taşıt ekipmanları, bazı enerji/altyapı cihazları ve modem, yönlendirici, set‑top box gibi kategoriler zaten kapsam dışı.
Gündemde ne var: “Kritik altyapı” muafiyeti
2 Nisan 2026’da Eyalet Senatosu İş, Çalışma ve Teknoloji Komitesi, “kritik altyapıda kullanılmak üzere tasarlanan bilgi teknolojisi ekipmanını” onarım yasasından muaf tutan SB26‑090 tasarısını 5‑0 oyla Genel Kurul’a sevk etti. Tasarı, yürürlükteki tüketici elektroniği onarım kurallarına geniş bir istisna açabilir. Sektör tarafında Cisco ve IBM’in destek verdiği belirtilirken, Colorado Ticaret Odası da tasarıya “destek” pozisyonu aldı. Gerekçe olarak siber güvenlik ve kurumsal donanımın hassasiyeti öne sürülüyor.
Neden tepki var?
iFixit ve onarım savunucuları, “kritik altyapı” ifadesinin muğlaklığının üreticilere geniş bir kaçış kapısı sağlayacağını, sunuculardan anahtarlama/yönlendirme donanımına kadar pek çok ekipmanın kolayca kapsam dışına çıkarılabileceğini söylüyor. Colorado’nun yıllar içinde kurduğu güçlü çerçevenin bu yolla zayıflatılmasından endişe ediliyor.
Diğer yandan Federal Ticaret Komisyonu (FTC), 2024’te Colorado yasama organına verdiği ifadede onarım kısıtlarının maliyetleri artırdığını ve rekabeti azalttığını, “parça eşleştirme” uygulamalarının onarım hakkını baltaladığını vurgulamıştı. Bu duruş, güvenlik gerekçelerine dayanan geniş kapsamlı muafiyetlere şüpheyle bakılmasına yol açıyor.
Sonuç olarak, SB26‑090 kabul edilirse veri merkezi ve kurumsal IT tarafındaki çok sayıda donanım için üreticiye bağımlılık yeniden artabilir; bu da maliyetleri yükseltip onarım sürelerini uzatabilir. Tasarı henüz Senato ve Temsilciler Meclisi genel kurullarından geçmedi; oylamalar kısa süre içinde gündeme gelebilir.
Kaynak: www.techspot.com
