İnternetin temel video codec bileşenlerinden biri olan H.264 (AVC) için lisans ücretlerinde dikkat çekici bir artış yaşandı. Patent havuzu yöneticisi Via Licensing Alliance (Via LA), yayın (streaming) lisans ücretlerini sessiz sedasız yeniden yapılandırarak yıllık sabit 100 bin dolar üst sınırını kaldırdı ve bunun yerine yıllık 4.5 milyon dolara kadar çıkan kademeli bir fiyatlandırma modeline geçti.
H.264 Lisans Ücretlerine Büyük Zam
Yeni düzenlemeye göre özellikle büyük ölçekli platformlar için ciddi maliyet artışları söz konusu. 100 milyon ve üzeri aboneye sahip OTT platformları, 1 milyardan fazla aylık aktif kullanıcıya sahip sosyal medya servisleri ve 15 milyonun üzerinde aktif kullanıcıya sahip bulut oyun platformları artık yıllık 4.5 milyon dolar lisans ücreti ödemek zorunda kalacak.
Orta ölçekli platformlar için bu ücretler; 3 milyon 375 bin dolar (Tier 2) ve 2 milyon 250 bin dolar (Tier 3) olarak belirlenirken yalnızca küçük veya yeni platformlar için eski 100 bin dolarlık üst sınır korunuyor.
Yeni fiyatlandırma modeli yalnızca 2026 ve sonrasında lisans alacak şirketleri kapsıyor. 2025 sonuna kadar aktif lisansa sahip olan şirketler mevcut sözleşme koşullarını koruyacak. Via LA’in 2025 boyunca lisansı olmayan şirketlerle doğrudan iletişime geçerek eski şartlardan yararlanmaları için bir “fırsat penceresi” sunduğu; ancak bunu kamuya açık bir duyuruyla paylaşmadığı belirtiliyor.
H.264, günümüzde neredeyse tüm video platformları, tarayıcılar ve donanım kodlayıcılar tarafından kullanılan en yaygın codec standardı olmaya devam ediyor. Her ne kadar bazı patentlerin süresi dolmuş olsa da lisans yükümlülükleri tamamen ortadan kalkmış değil. Hukuki değerlendirmelerde FRAND (adil, makul ve ayrımcı olmayan) prensipleri kapsamında, aktif patentlerin gücü ve geçerlilik süresi belirleyici olmaya devam ediyor.
Bu artış, daha önce H.265 tarafında yaşanan lisans krizlerinin ardından geldi. HEVC lisans ücretlerindeki yükseliş, sektörde ciddi sonuçlar doğurmuş; hatta bazı üreticilerin belirli pazarlarda ürün satışını durdurmasına yol açmıştı. Örneğin patent anlaşmazlıkları nedeniyle bazı laptop modellerinin Almanya’da satışının engellendiği biliniyor.
Sektördeki genel eğilim, codec lisanslama maliyetlerinin hızla artması yönünde. Access Advance ve Avanci gibi kuruluşlar da HEVC, VVC, VP9 ve AV1 gibi codec’ler için içerik bazlı telif ücretleri talep ediyor. Access Advance tarafında yıllık üst sınır yaklaşık 63 milyon dolara ulaşırken, Avanci ise gelir bazlı (%1.6 ila 2) veya kullanıcı başına ücretlendirme modelleri sunuyor.
Diğer bir yandan artan lisans maliyetleri yalnızca streaming servislerini değil, donanım üreticilerini de etkiliyor. Daha önce bazı üreticiler maliyetlerden kaçınmak için belirli cihazlarda H.265 desteğini devre dışı bırakmak zorunda kalmıştı. H.264’ün çok daha geniş bir kullanım alanına sahip olması nedeniyle Via LA’in, yeni ücretlendirme modelini ileride daha geniş bir kapsama yayması durumunda sektör genelinde benzer etkilerin görülmesi ihtimali oldukça yüksek.
Sonuç olarak H.264 lisans ücretlerindeki bu keskin artış, dijital içerik ekosisteminde yeni bir maliyet dalgasının habercisi olabilir. Şu an için yalnızca yeni lisans alacak şirketleri etkileyen bu değişiklik, ilerleyen dönemde daha geniş bir uygulama alanına yayılırsa hem platformlar hem de donanım üreticileri için önemli sonuçlar doğurabilir.
Kaynak: tomshardware.com
AV1 teliften muaf açık kaynak bir codec değil mi?