Intel, üçüncü nesil Xe grafik mimarisi Xe3’ü resmen duyurdu. İlk durak, Panther Lake ailesinin entegre grafik birimi (iGPU). Şirket, ileride bu mimarinin güncellenmiş bir sürümü olan Xe3P’yi de devreye almayı planlıyor.
Xe3 Neler Getiriyor? Daha Büyük Dilimler, Daha Yüksek Verim
Xe3, Xe2’nin üzerine inşa ediliyor. Amaç, daha büyük yapılandırmalar ve verim odaklı bir tasarım. Intel, entegre Xe3 GPU’larını “Arc B-Serisi” adıyla konumlandırıyor. İlginç nokta şu ki masaüstü Battlemage GPU’lar, hâlâ Xe2 tabanlı olsa da isim birliği için aynı B-Serisi şemsiye altında toplanıyor.
Xe2’de her “render dilimi”, 4 Xe çekirdeği ve 4 ışın izleme (RT) birimi içeriyordu. Xe3, bunu 6 Xe çekirdeği ve 6 RT birimine çıkarıyor. Yani dilim başına yüzde 50 artış. Panther Lake’te iki temel iGPU yapılandırması var:
4 Xe çekirdekli iGPU (8C kalıpta Intel 3, 16C kalıpta TSMC N3E)
- 4 Xe çekirdeği, 1 render dilimi
- 32 XMX motoru
- 4 MB L2 önbellek
- 1 geometri hattı, 4 örnekleyici
- 4 RT birimi
- 2 piksel çıkış birimi
12 Xe çekirdekli iGPU (TSMC N3E)
- 12 Xe çekirdeği, 2 render dilimi
- 96 XMX motoru
- 16 MB L2 önbellek
- 2 geometri hattı, 12 örnekleyici
- 12 RT birimi
- 4 piksel çıkış birimi
4 Xe yapılandırmasında 4 MB L2, Lunar Lake’teki 8 Xe’li Xe2 iGPU’nun yarısı. 12 Xe sürümünde L2, 16 MB’a çıkıyor. L2’nin artması, çip içi trafiği düşürüyor. Intel, oyunlarda trafiğin yüzde 36’ya kadar; ortalamada yüzde 25 azaldığını paylaşıyor.
Mimari Yenilikler, Yapay Zeka ve Medya Tarafı
3. nesil Xe çekirdeği; sekiz adet 512 bit Vektör Motoru (XVE), sekiz adet 2048 bit XMX Motoru ve yüzde 33 daha büyük paylaşımlı L1/SLM ile geliyor. Vektör Motoru, iş parçacığı kullanımını iyileştiriyor. En fazla yüzde 25 daha fazla iş parçacığı, değişken yazmaç tahsisi ve FP8 desteği dikkat çekiyor. SIMD16 yerel ALU’lar, 3 yollu eş zamanlı yürütme, genişletilmiş matematik/FP64 blokları ve Xe matris uzantıları paketin parçası.
Yapay zeka (AI) hızlandırma, XMX motorlarına dayanıyor. 12 Xe’li yapılandırma, en fazla 96 XMX ile teoride 120 TOPS seviyesine çıkıyor. 4 Xe’li sürümde bu değer, yaklaşık 40 TOPS. Karşılaştırma için 8 Xe çekirdekli Xe2 iGPU’lar, 67 TOPS’a kadar ulaşıyordu. Aynı ölçekleme ile 8 Xe’li bir Xe3 iGPU, benzer işi yaklaşık yüzde 25 artışla karşılayabilir.
RT tarafında “dinamik ışın yönetimi” kullanan geliştirilmiş birim var. Boru hattında tıkanmayı önlemek için yeni ışınların gönderimi dengeleniyor. Birimde birden fazla geçiş hattı, iki üçgen kesişim birimi ve BVH önbelleği yer alıyor.
Grafik sabit işlevlerde yeni URB yöneticisi, tüm blok yerine kısmi güncelleme yapabiliyor. Anizotropik filtreleme hızında 2 kata kadar; stencil test oranında 2 kata kadar artış hedeflenmiş.
Medya motoru cephesinde AV1 kodlama/çözme, VVC çözme ve eDP 1.5 desteği var. Ek olarak AVC 10‑bit ve Sony’nin XAVC‑H, XAVC‑HS, XAVC‑S formatları destekleniyor.
Yazılım ve sürücüler tarafında Intel, Windows grafik yığınına yönelik güncellemeler paylaşıyor. IGC derleyicisine değişken yazmaç tahsisi eklendi. “Doğrudan preemption” ile bağlamlar arası geçiş daha hızlı oluyor, tampon boşaltma gerekmiyor. DirectX’in “Cooperative Vectors” özelliği için destek geliyor. Intel, bu özellikle çalışan bir NeRF demosu da gösterdi. Sürücü tarafında Battlemage ve Arc Pro serisi tek şube altında ilerliyor. Oyun dışında içerik üretimi, render ve AI iş yükleri için de düzenli optimizasyonlar sürüyor.
Performans resmi, şu an mikro ölçekte. Kaynak harmanlama ve arka uç metriklerinde büyük fark yok çünkü kaynaklar aynı. FP16 GEMM’de yüzde 50 artış, doğrudan ölçeklemeden geliyor. Anizotropik oran, Mesh render, dağınık okuma ve RT kesişim gibi alanlarda 2 ila 2.7 kat iyileşme hedeflenmiş. Derinlik testi ve yoğun iş yüklerinde 7 kata varan kazanımlar paylaşılıyor. Toplamda Xe3’ün, zirve güçte Lunar Lake’e göre yüzde 50’den fazla daha hızlı; Arrow Lake‑H’ye göre watt başına yüzde 40’tan fazla daha verimli olması bekleniyor.
Xe3P de yolda: Intel, Xe4’e doğrudan geçmek yerine Xe3’ü daha da olgunlaştıracak gibi görünüyor. Xe3P kod adlı güncellenmiş mimari, bir sonraki Arc ailesinde konumlanacak. Bu nedenle B‑Serisi altında yer almayacak. Paylaşılan görseller, bunun bağımsız ekran kartı ya da Nova Lake için daha güçlü bir iGPU olabileceğine işaret ediyor.
Özetle Xe3, Panther Lake’te entegre grafik tarafını büyütüyor. Xe2, bugün RDNA 3.5 tabanlı 880M/890M ile başa baş bir çizgideydi. Xe3 ile Intel, taşınabilir sınıfta hem performans hem verim tarafında bir üst basamağı hedefliyor. Üst seviye için ise Intel-NVIDIA ortak tasarım çip hamlesi ayrı bir alan açabilir.
Kaynak: wccftech.com
