Avrupa Komisyonu, sosyal medyada “bağımlı tasarım” ve çocuk güvenliği başlıklarında TikTok ve Meta’ya baskıyı artırıyor. Ursula von der Leyen, Kopenhag’daki European Summit on Artificial Intelligence and Children etkinliğinde, TikTok’un bağımlılık üreten arayüz unsurları ve Meta’nın yaş doğrulamadaki zayıflıkları nedeniyle süren dosyaları hatırlattı. Sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve agresif bildirimler özellikle gençleri ekrana kilitliyor. AB, bu tasarımlara karşı daha sert önlemler hazırladığını açıkça söylüyor.
TikTok’a “sonsuz kaydırma” uyarısı
Komisyon, 6 Şubat 2026’da yayımladığı ön bulgularda TikTok’un tasarımının Dijital Hizmetler Yasası’yla (DSA) çeliştiğini belirtti. Metinde, sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, sürekli bildirimler ve kişiselleştirilmiş öneri sistemi gibi unsurların kompulsif kullanımı tetiklediğine ve kullanıcıyı “otomatik pilota” aldığına dikkat çekiliyor. TikTok’tan temel arayüzü yeniden tasarlaması; zamanla sonsuz kaydırmayı devre dışı bırakması, etkili ekran süresi molaları eklemesi ve öneri algoritmasını uyarlaması isteniyor. Şirket iddiaları reddediyor.
İhlaller doğrulanırsa DSA kapsamında küresel cironun yüzde 6’sına kadar para cezası riski var. Bu süreç hâlâ “ön bulgu” aşamasında; yani nihai karar değil.
Meta’ya yaş doğrulama baskısı
Komisyon, 29 Nisan 2026’da Meta’nın Instagram ve Facebook’ta 13 yaş altını engellemekte yetersiz kaldığına dair ön bulgularını açıkladı. Bulgular, etkin bir yaş doğrulama mekanizmasının olmadığını ve platformların, şartlarında yer alan 13+ sınırını uygulamada başarısız olduğunu söylüyor. Bu dosya, Mayıs 2024’te açılan resmî soruşturmanın devamı niteliğinde.
AB, yaş sınırının uygulanmasını yalnızca platformlara bırakmıyor. 15 Nisan 2026’da, sıfır bilgi ispatı temelli ve gizlilik odaklı bir AB yaş doğrulama uygulamasının teknik olarak hazır olduğu duyuruldu. Von der Leyen ve Komisyon yönetimi, bu çözümün çocukları korurken mahremiyeti de koruyacağını vurguluyor.
Genel tablo şu: Brüksel, çocukların dikkatini metalaştıran arayüz kalıplarına karşı net bir sınır çizmek istiyor. TikTok’un “bağımlı tasarım” dosyası ve Meta’nın çocuk güvenliği dosyası bu yaklaşımın somut örnekleri. Süreçler ilerledikçe, sosyal ağların Avrupa’da temel arayüz ve yaş politikalarını ciddi biçimde değiştirmesi gerekecek.
Kaynak: www.techspot.com