Birleşik Krallık’ta University of Leeds’in yayımladığı yeni çalışma, elektrikli araçların (EV) yayalar için benzinli/dizel araçlardan daha tehlikeli olmadığını gösteriyor. Analiz, 2014–2023 arasındaki resmi STATS19 kaza verilerini kullandı ve EV’lerle içten yanmalı araçların yaya çarpma oranlarının istatistiksel olarak aynı seviyede olduğunu buldu. Buna karşılık SUV’larla yaşanan çarpmalarda yaralanmaların ağırlaşma ihtimali artıyor.
Ne bulundu, neden önemli?
2019–2023 döneminde milyar mil başına yaya çarpma oranı EV’lerde 57,82; içten yanmalı araçlarda 58,88 ölçüldü. Aradaki fark anlamlı değil. Hibrit araçlar (HEV) ise 120,14 ile belirgin biçimde daha yüksek bir orana sahip. Yani birçok eski çalışmanın yaptığı gibi hibritleri EV’lerle aynı kefeye koymak, “elektrikliler daha tehlikeli” sonucuna götürebiliyor.
Çalışma, EV’lerin daha ağır olmasına rağmen yaya yaralanmalarının şiddetini artırdığına dair kanıt bulmadı. Araştırmacılar, EV filosunun görece yeni olması ve aktif güvenlik sistemlerinin (otomatik frenleme gibi) yaygınlığıyla bu etkinin dengelenmiş olabileceğini belirtiyor. Bu arada 2019’dan beri yeni tip elektrikli/hibrid araçlarda düşük hızlarda uyarı sesi üreten AVAS zorunluluğu da sessizlik endişesini azaltıyor.
Öte yandan araç tipi fark yaratıyor: Yüksek ve dik burunlu araçlar—özellikle SUV ve pick-up’lar—yaya çarpmalarında ölüm riskini yükseltiyor. IIHS’in analizine göre kaput ön kenarı 40 inçten yüksek olan araçlar, daha alçak ve eğimli ön tasarımlara göre yayalar için yaklaşık yüzde 45 daha ölümcül. Dönüşlerde görüş kısıtları da riski artırabiliyor. Leeds’in makalesi de SUV çarpmalarında ağır yaralanma olasılığının arttığını doğruluyor.
Sonuç olarak: Elektrikliye geçiş, yaya güvenliği açısından “ekstra risk” getirmiyor; asıl dikkat edilmesi gereken, araçların boyutları ve ön tasarımları. Yayaları korumak için üreticilerin burun yüksekliğini ve formunu iyileştirmesi, şehirlerin de yaya odaklı hız ve görüş düzenlemeleri yapması kritik. ABD’de 2029’a kadar otomatik acil frenleme (AEB) zorunluluğunun gelmesi de özellikle gece ve şehir içi senaryolarda fark yaratabilir.
Kaynak: www.techspot.com