Avrupa Komisyonu, 19 Kasım 2025’te duyurduğu “Dijital Paket” ile çerez onayı (cookie consent) kurallarını sadeleştirmeyi ve dağınık düzenlemeleri tek çatı altında toplamayı hedefliyor. Paket, ePrivacy Yönergesi’ndeki çerez hükümlerini GDPR’a taşıyarak kullanıcı tercihlerini daha net ve kolay yönetilebilir hale getirmeyi öneriyor. Komisyon, hedefin hem kullanıcı deneyimini iyileştirmek hem de işletmelerin uyum yükünü azaltmak olduğunu vurguluyor. Öneriler, Avrupa Parlamentosu ve Konseyin onayından sonra yürürlüğe girecek.
Ne değişiyor?
- Tek tıkla seçim: Siteler, “tek tıkla kabul/ret” sunacak. Kullanıcının kararı en az altı ay geçerli olacak.
- Merkezî tercihler: Kullanıcı, çerez tercihlerini tarayıcı ya da işletim sistemi ayarlarından belirleyebilecek; web siteleri bu sinyallere uymak zorunda olacak.
- Daha az açılır pencere: “Zararsız amaçlar” (ör. istatistik, toplu kitle ölçümü) için beyaz liste yaklaşımıyla izin pencereleri azalacak. İhlaller GDPR para cezaları kapsamına girecek.
- Tek çatı: Veri, siber güvenlik ve yapay zeka kurallarını sadeleştiren “dijital omnibus” ve Avrupa İşletme Cüzdanı gibi öğelerle işletmeler için bürokrasi azalırken 2029’a kadar 5 milyar avroya varan idari maliyet tasarrufu hedefleniyor.
Neden tartışmalı?
Komisyon, GDPR’da “meşru menfaat” gibi dayanakları netleştirerek kişisel verinin yapay zeka modellerinde kullanımına ilişkin çerçeveyi açıklığa kavuşturmak istediğini söylüyor; kullanıcıların koşulsuz itiraz hakkı gibi güvenceleri özellikle vurguluyor. Eleştirmenler ise bu yaklaşımın pratikte açık rıza olmadan veri kullanımını kolaylaştırabileceğini ve korumaları gevşeteceğini savunuyor.
Paket, yüksek riskli YZ kurallarının yürürlüğe girişini mevcut takvime göre 2027 Aralık’a erteleyen bir öneriyi de içeriyor. Bu adım, işletmelerin standart ve araçlar hazır olmadan yük altına girmemesi amacıyla atılıyor; nihai karar yine AB kurumlarının yasama sürecine bağlı.
Özetle, kabul edilirse web’de çerez onayı daha derli toplu hale gelecek: daha az pencere, tek tıkla net seçim ve tarayıcıdan yönetilen kalıcı tercihler. Ancak verinin YZ eğitiminde kullanımına dair tartışma sürecek ve nihai metin Parlamento ile Konsey müzakerelerinde şekillenecek.
Kaynak: www.techspot.com