Hollanda’da Savunma’dan Sorumlu Devlet Sekreteri Gijs Tuinman, 15 Şubat 2026’da BNR Nieuwsradio’nun “Boekestijn & De Wijk” podcast’inde F-35’in yazılımının iPhone’lardaki “jailbreak”e benzer şekilde kısıtlamalardan arındırılabileceğini söyledi. Tuinman, ABD’nin desteğinin kesilmesi gibi uç bir senaryoda “F-35’in yazılımı da iPhone gibi jailbreak yapılabilir” diyerek ayrıntıya girmedi. Açıklama, ABD onayı olmadan Avrupa’nın F-35’lere müdahale edip edemeyeceği tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Gündemin odağında yazılım egemenliği var. F-35’in görev verileri ve yazılım güncellemeleri, ABD’nin yönettiği ODIN gibi bulut tabanlı altyapılara bağlı. “Kill switch” söylentileri resmen reddedilse de operasyonel etkinlik için ABD kaynaklı güncellemelere duyulan bağımlılık gerçek bir endişe başlığı. Uzmanlar, olası bir “jailbreak”in teknik açıdan son derece zor olacağını ve yetkisiz değişikliklerin gelecekteki güncellemeleri riske atabileceğini vurguluyor.
Tepkiler de gecikmedi. Eski Hollanda Genelkurmay Başkanı Dick Berlijn, bugün NPO Radio 1’e yaptığı açıklamada Tuinman’ın sözlerini “çok tuhaf” bulduğunu söyledi. Tartışma, Avrupa’nın ABD’ye teknolojik bağımlılığını azaltma hedefiyle savunma sanayisini güçlendirme çabalarını yeniden gündeme taşıdı.
Kısacası Tuinman’ın çıkışı bir eylem planından çok, “en kötü senaryo” için kapının aralık bırakıldığı bir mesaj olarak okunuyor. F-35’in kapalı mimarisi, katmanlı güvenlik yapısı ve karmaşık kod tabanı dikkate alındığında Avrupa’nın tek taraflı bir yazılım kırılımına gitmesi hem teknik hem de siyasi olarak yüksek maliyetli olur.
Kaynak: www.techspot.com