ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), şirketlerin kişiye özel fiyatlandırma uygulamalarını daha yakından izlemeye devam ediyor. Kurumun son mesajı net: Mevcut yasal yetkileriyle kişiselleştirilmiş fiyatlandırmayı doğrudan yasaklayamıyor, ancak gerekli bilgilendirmeleri açık şekilde yapmayan şirketlere karşı yaptırım uygulayabiliyor.
Buradaki temel tartışma, aynı ürün ya da hizmetin farklı kullanıcılara farklı fiyatlarla gösterilmesi. FTC’nin “surveillance pricing” olarak ele aldığı bu yaklaşımda şirketler; konum, gezinme geçmişi, alışveriş alışkanlıkları ve benzeri kişisel verileri kullanarak tüketicilere farklı teklifler sunabiliyor. Kurum, bu sistemlerin nasıl çalıştığını anlamak için 2024’te çeşitli aracı şirketlere resmi bilgi talepleri göndermişti. 2025 başında paylaşılan ilk bulgular da, kişiye özel fiyat veya kampanya oluşturulurken geniş bir veri havuzundan yararlanılabildiğini ortaya koymuştu.
FTC’nin vurguladığı nokta, bu tür fiyatlandırmanın tek başına her durumda yasadışı sayılmadığı. Asıl sorun, tüketicinin fiyatın nasıl belirlendiğini anlamaması ya da önemli bilgilerin yeterince görünür biçimde paylaşılmaması. Kuruma göre açıklamaların açık, anlaşılır ve kolay fark edilir olması gerekiyor. Özellikle dijital platformlarda sunulan bilgilendirmelerin kullanıcı tarafından atlanamayacak şekilde yer alması isteniyor.
Bu yaklaşım, son dönemde ABD’de giderek büyüyen daha geniş bir tartışmanın parçası. Düzenleyiciler bir yandan yapay zeka ve veri temelli fiyatlama modellerini incelerken, diğer yandan şirketlerin tüketicilere karşı şeffaf davranıp davranmadığına odaklanıyor. FTC’nin mevcut çizgisi de tam olarak burada şekilleniyor: Kişiselleştirilmiş fiyatlandırmayı toptan yasaklamak yerine, eksik ya da yanıltıcı bilgilendirme yapan şirketleri hedef almak.
Kısacası FTC, “size özel fiyat” gösteren sistemleri tamamen durdurmuş değil. Ancak bu fiyatların hangi mantıkla sunulduğu gizlenirse veya kullanıcı yeterince bilgilendirilmezse, şirketler inceleme ve yaptırım riskiyle karşı karşıya kalabilir.
Kaynak: www.techspot.com