2019’da tanıtılan 3D yazıcıyla üretilen Sarco kapsülü, şimdi yeni bir özellikle gündemde: mucit Philip Nitschke, kapsülün bir “çevrim içi yapay zekâ avatarı” üzerinden akıl sağlığı/ehliyet testi yapacağını ve testi geçenlere kapsülü 24 saatliğine etkinleştirme izni vereceğini söylüyor. Bu sistem, “Double Dutch” adı verilen ve iki kişinin aynı anda içeride bulunabildiği daha büyük yeni modelle birlikte planlanıyor. Çiftlerin kapsülü çalıştırabilmesi için iki tarafın da eşzamanlı düğmeye basması gerekecek.
Nitschke’nin açıklamalarına göre bu yapay zekâ aşaması, klasik kısa bir psikiyatrik görüşmenin yerini alacak. Testi geçenlere, kapsülü kullanabilmeleri için 24 saatlik bir “yetkilendirme penceresi” tanınacak. Bu bölümün ilk kullanımdan sonra tamamlandığını ve yeni modelde yazılıma entegre edildiğini belirtiyor.
Sarco, içerideki oksijeni nitrojenle değiştirerek bilincin hızla kapanmasına ve kısa süre sonra ölümün gerçekleşmesine yol açan bir yöntem kullanıyor. Kapsül 2024’te İsviçre’nin Schaffhausen kantonunda orman içindeki bir kulübede ilk kez kullanıldı; 64 yaşındaki ABD’li bir kadın hayatını kaybetti. Olayın ardından cihaz polis tarafından el konularak soruşturma başlatıldı ve gözaltılar yaşandı; daha sonra kasıtlı cinayet şüphesi dışlanınca bazı şüpheliler serbest bırakıldı.
İsviçre’de hukuki tablo ve tartışma
İsviçre’de yardımlı intihar belirli koşullarda yasal; pratikte süreç çoğunlukla sivil kuruluşlarca yürütülüyor ve hekimler hem reçete hem de karar ehliyeti değerlendirmesiyle sisteme dahil oluyor. İsviçre Tıp Bilimleri Akademisi’nin (SAMS) etik kılavuzları, başvuran kişinin karar ehliyetinin ve kendi özgür iradesinin bağımsız bir üçüncü tarafça da doğrulanmasını şart koşuyor. Bu yüzden kararın yapay zekâya devredilmesi, mevcut uygulamalarla nasıl bağdaştırılacağı açısından soru işaretleri doğuruyor.
Öte yandan Swiss federal makamları ve bazı kanton savcılıkları, Sarco’nun kullanımının ürün güvenliği ve kimyasallar mevzuatıyla uyumlu olmadığını, kapsülü kullanan veya kullanımına yardım edenlerin ceza riskiyle karşılaşabileceğini daha önce bildirmişti. Schaffhausen savcılığı uyarılarında beş yıla kadar hapis ihtimaline dikkat çekmişti. “Double Dutch” için de resmi onay süreci belirsizliğini koruyor.
Sonuç olarak, Sarco’nun yeni modelinde planlanan yapay zekâ tabanlı değerlendirme ve çiftler için eşzamanlı tetikleme fikri, teknoloji ile etik ve hukuk arasındaki gerilimi yeniden alevlendirmiş durumda. İsviçre makamlarının nihai tutumu ve meslek örgütlerinin standartları, bu sistemin sahaya çıkıp çıkamayacağını belirleyecek.
Kaynak: www.techspot.com