Bugün Lexar SSD ve RAM ile donatılmış bir sistemi bu iki bileşen özelinde test edeceğiz.
Lexar Kimdir?
Lexar, 1996’da Amerika’da kurulan, nerdeyse 30 yıllık bir depolama ürünleri üreticisi. Günümüze kadar Micron dahil birçok firmayla çalışmış ve günümüzde de Çin’li Longsys firması altında üretimine devam ediyor.
Lexar’ın şu anda piyasada hafıza kartları, SSD’leri, RAM’leri ve depolama aksesuarları mevcut. Firma bu ürünleri hem profesyonel hem de ev kullanıcıları için pazara sürüyor. Markanın ana odağı kullanıcılara kolay, erişilebilir ve yüksek performanslı depolama ürünleri sunmak.
Öncelikle test sisteminin özelliklerini paylaşalım.
- Ryzen 7 9700X işlemci.
- Asus Prime B650M-R B650 anakart.
- 2×16 Lexar Thor 32 GB OC CL38 DDR5 RAM – LD5U16G60C38LG-RGD
- 1 TB Lexar NM790 PCI-e Gen 4 SSD – 7400/6500 MB/sn
- ASUS Dual GeForce RTX 5070 Ti 12 GB Ekran kartı.
- 240 mm Thermalright sıvı soğutucu.
- Corsair RM 850e PSU.
RAM özelliklerine de değinelim.
Lexar’ın Thor serisinden 2 adet 16 GB DDR5 RAM modülümüz bulunuyor.
Teknik özellikleri ise şöyle:
- Varsayılan olarak 4800 MHz
- CL 38
- Intel XMP 3.0 ve AMD Expo destekli. DDR5-6000 CL38 EXPO profili ile sorunsuz kullanabiliyoruz.
- PN: LD5U16G60C38LG
- Her modül üzerinde tek tarafta 8 adet 2 GB’lık yonga bulunuyor. Yongalar Micron üretimi.
- Ayrıca RAM’lerin üzerinde alüminyum pasif soğutma mevcut.
- 40 mm düşük profil. Bu sayede Mini-ITX sistem toplamak isteyen kullanıcılar için de uygun.
SSD’nin özellikleri:
- 1 TB Tek Yüzlü.
- DRAM’siz, 64 MB HMB kullanıyor.
- Sıralı okuma ve yazma hızı: 7400/6500 MB/sn
- Kontrolcü ve NAND: Farklı varyasyonlar mevcut. İlerleyen bölümlerde değineceğiz.
Bu parçaların yüksek performanslı ve düşük gecikmeli olması önemli. Çünkü bir oyun açarken veya bir projeyi çalıştırırken yükleme süreleri RAM ve depolama biriminin hızına çok bağımlı. Büyük dosyalarla çalışırken SSD’nin hızlı olması ise daha önemli. Test sistemimizde bu iki değeri ölçeceğiz.
RAM testi ile başlayalım. Testi AIDA64 Engineering sürümü ile yaptığımızı da not olarak düşelim ve sonuçlara bakalım.
EXPO kapalıyken 4800 MHz hızında çalışırken yaptığımız test sonuçları şu şekilde:
- Okuma: 51881 MB/sn
- Yazma: 63203 MB/sn
- Kopyalama: 47767 MB/sn
- Gecikme: 94,1 nanosaniye
EXPO’yu açtığımızda ise değerler fark edilir miktarda iyileşiyor.
- Okuma: 56781 MB/sn
- Yazma: 74595 MB/sn
- Kopyalama: 53169 MB/sn
- Gecikme: 89,9 nanosaniye
Bir diğer testimiz de AIDA64’teki RAM stres testi. Bu testi yaklaşık 1 saat boyunca açık bıraktık ve RAM’lerin sıcaklığını gözlemledik.
Expo kapalıyken maksimum 52 derecelerde gezen RAM modülleri, EXPO’yu açınca 65 dereceyi görüyor ve güç tüketimi de neredeyse iki katına çıkıyor. Bu noktada alüminyum soğutmanın başarılı olduğunu söyleyebiliriz. Bu sayede sistem daha kararlı bir şekilde çalışmaya devam edebiliyor. Son olarak EXPO’yu açtığımızda sistemin yeni RAM ayarlarını tanıması kısa sürüyor, bunu da belirtmiş olalım.
SSD Performansı
Yine teknik özelliklere bakalım.
1 TB kapasite.
NAND olarak 3 farklı varyasyon mevcut. Bizdeki SSD’de Kioxia üretimi 162 katmanlı BiCS6 TLC NAND yongalar bulunuyor. Başka varyasyonlarda 232 katmanlı YMTC üretimi TLC NAND da bulunabiliyor. Son olarak Micron’un B58R FortisFlash TLC yongalarını kullanan versiyonlar da mevcut. Bu Micron yonga bazı PCI-e 5.0 SSD’lerde de kullanılıyor.
Yine bizdeki SSD’de Phison PS5027-E27T kontrolcü bulunuyor. MAP1602A kontrolcü kullanan sürümü de mevcut.
Lexar NM790 SSD’yi CrystalDiskMark ile test ettik. Vadedilen okuma yazma hızlarını sunuyor. Bunun yanında performansa en çok etki eden rastgele yazma ve okuma işlerinde de yüksek performans veriyor. Öte yandan SSD’de DRAM bulunmuyor, bunun yerine sistem RAM’inin küçük bir bölümünü kullanan HMB (Host Memory Buffer) teknolojisi kullanılıyor. Ayrıca önbellek için SLC olarak ayrılmış bir bölüm de kullanılıyor. Bu bölümü biz göremiyoruz ancak yazma işlemi yaparken bu kısım TLC’lerden daha hızlı olduğu için önbellek olarak kullanılıyor. Bu sayede DRAM’li bir SSD kadar olmasa da performansın ortalama olduğunu söyleyebiliriz. Bu da bizi bir başka noktaya getiriyor, o da sıcaklık değerleri. DRAM’li SSD’ler genelde daha fazla ısındığı için çoğu zaman bir soğutmaya ihtiyaç duyuyorlar. Bu SSD’de ise bir DRAM bulunmuyor ve ısınmanın DRAM’li modellere kıyasla biraz daha az olduğunu söyleyebiliriz.
Yoğun test sırasında maksimum 82 dereceyi gördük ancak bu NAND yongalarının değil, kontrolcünün sıcaklığı. Kontrolcü için bu değerin sınırda olduğunu söyleyebiliriz. NAND yongaları için ayrı bir sıcaklık sensörü olmadığından bu konuda net bir değer veremiyoruz ancak genel olarak iyi bir konumda olduğunu söyleyebiliriz. Yoğun kullanımda SLC önbelleğinin küçük olmasından dolayı yaklaşık olarak ilk 15 GB yazmadan sonra SSD hızı ciddi miktarda düşüyor, hatta yer yer Windows 11 0 baytbile raporlayabiliyor. Öte yandan yoğun yazma işlemi yapmayacaksanız bu büyük bir sorun değil.
Ayrıyeten test sırasında SSD’nin çıplak halde olduğunu, yani kasanın içerisindeki hava akışı dışında bir soğutmanın uygulanmadığını belirtelim. Pasif soğutmayla çok daha düşük sıcaklıklar elde etmek mümkün. Bu haliyle laptop ve soğutma bulunmayan sistemlerde de güvenle kullanılabilir.
Hızlı RAM ve SSD sayesinde oyunlar çok hızlı bir şekilde yükleniyor, yoğun grafikli sahneler yüklenirken gecikme kaynaklı takılmalar yaşanmıyor.
Oyun yükleme hızı videoları buraya.
Sonuç
Lexar Thor DDR5 RAM, EXPO profili sayesinde yüksek hızlara çıkabiliyor ve düşük profilli yapısıyla küçük kasalarda avantaj sağlıyor.
Lexar NM790 SSD ise DRAM’siz tasarımına rağmen güçlü bir performans ortaya koyuyor. Günlük kullanımda ve oyunlarda hızlı yükleme süreleri sunuyor. Büyük dosya transferlerinde hız düşüşü yaşansa da genel olarak fiyat/performans açısından güçlü bir tercih.