Hangi mekanik klavyeyi alacağınızı düşünürken, switch renkleri, kasa materyalleri, %60 mı yoksa TKL mi tartışmaları derken kaybolmak çok kolay. Yanlış tercih, kötü bir deneyime dönüşebilir.
İşte sadece ışıklı mışıklı olmasına bakmadan, gerçekten ihtiyacınıza uygun mekanik klavyeyi seçmeniz için bilmeniz gereken teknik ve pratik detaylar.
Mekanik Klavye Nedir ve Neden Tercih Edilmeli?
Mekanik klavyeler, tuş başlıklarının altındaki daha hızlı ve daha hassas yazmanızı sağlayan mekanizmalar nedeniyle bu ismi alıyor. Mekanik anahtar (switch) de diyoruz. Mekanik anahtarlar söylediğimiz gibi mekanik klavyenin temelidir. Aslında yapısı oldukça basit, özünde bazı plastik parçalar ve tek işi basıldığında sinyal göndermek olan bir yaydan başka bir şey yok. Ancak membran klavyeler kadar da basit değil.
Mekanik anahtarlar daha dayanıklıdır, kullanımı tatmin edicidir, tepkiseldir ve tabiri caizse kullanıcının ağzında farklı bir tat bırakır. Temeldeki tek fark switch olarak bilinen mekanizmalarda yatıyor. Mekanik anahtarlar, yumuşak kauçuk anahtarlar kullanan standart klavyelere göre biraz daha farklı.
Birazdan bahsedeceğimiz gibi, mekanik klavyeler türüne de bağlı olarak gerçekten çok gürültülü çalışabilir. Ek olarak, bu tür anahtarlar kullanan çoğu klavye, tuş ve anahtar arasına kauçuk o-ringler (yalıtım amacıyla birçok yerde kullanılan plastik parçalar) ekleyerek hafif bir modifikasyon yapmanıza olanak tanır ve sonuçta size çok daha sessiz bir deneyim sağlar.
Rubber dome denilen kauçuk anahtarlar genellikle basıldığında bir devre oluşturan kauçuk (veya bazen metal) anahtarlara sahip kauçuk veya silikon membran katmanlarını kullanır. Membran tabanlı klavyeler genellikle yazarken yumuşak bir his verir ve çok az dokunsal geri bildirim sunar. Ancak metal anahtarlar kullanan ve neredeyse mekanik klavye gibi hissettiren modeller de var. Kaliteli membran klavyeler de oldukça dayanıklıdır.
Öte yandan mekanik klavyeler, membran tabanlı klavyelere kıyasla tıklama sesi ve daha belirgin bir tuş vuruşu şeklinde hem dokunsal hem de sesli geri bildirim sağlar. Mekanik klavyelerde her klavye tuşuna ait bağımsız bir mekanik anahtar bulunmakta. İsminin mekanik klavye olmasının nedeni de bu. Klavyenin tam hissi, klavyeniz tarafından kullanılan özel anahtarlara bağlı olarak farklılık gösterir. Ancak rubber dome ile mekanik arasında her zaman belirgin bir fark olacaktır. Daha önce hiç mekanik klavye kullanmadıysanız, ilk kez kullandığınızda farkı iliklerinize kadar hissedebilirsiniz.
Kullanım Amacı
Tipik makas (scissor) veya membran tarzı klavyelerden farklı olarak, mekanik klavyeler genellikle amacınıza bağlı olarak belirli anahtar türleriyle satışa sunulur. Örnek olarak, bazı anahtarlar önce tuşun dibine kadar basmanızı (tamamen) gerektirirken, diğerleri hızlı tıklamalar için daha kısa hareket mesafelerine sahip. Yazarlar daha kısa hareket mesafelerini tercih ederken, oyuncular genellikle yanlışlıkla düğmeye basılmasını önlemek için tamamen basmayı gerektiren anahtarları tercih eder.
Switch Tercihi
Mekanik klavyelere göz gezdirirken ilk dikkat etmeniz gereken, seçimini yapacağınız ilk şey anahtar (switch) türü. Çünkü bu ürünleri özel kılan şey mekanik anahtarlardır, standart membran klavyelere göre daha tatmin edici olmalarını sağlar. Her tuşun altına yerleştirilen anahtarlar klavye hissiyatını ve sesini doğrudan etkilemekte. Switch seçimi pürüzsüzlük, derinlik, direnç ve gürültü seviyelerine göre değişebilir.
Bazı kullanıcılar klavyelerinin daktilo gibi ses çıkarmasını isterken, diğerleri her basışta daha fazla geri bildirim isteyebilir. Bu bağlamda klavyeler, daha doğrusu anahtarların her biri farklı karakteristik özellikler taşıyor. Tipik olarak, anahtarların kendisinde iç mekanizmalar için kare, plastik bir muhafaza, klavyeye bağlanmak için altta küçük pinler ve tuş başlığını takmak için merkezi “MX tarzı” çapraz gövde bulunur.
Farklı markaların tasarladığı ve sunduklarıyla ayrışan birçok anahtar türü var. En sık Cherry, Kalih ve Gateron gibi üreticiler karşınıza çıkacaktır. Diğer yandan Razer ve Logitech gibi çevre birimi üreticileri de kendi anahtarlarını üretmeye başladı. Biz piyasada en yaygın şekilde bulunan ve en çok tercih edilen seçeneklere bakacağız. Bu seçeneklerin hem kendine has isimlendirmesi var, hem de aynı zamanda bir renkle kategorize ediliyor.
Green Switch (Yeşil Anahtar): Yeşil anahtarlara basmak için daha fazla güç gerekir, mavi veya kahverengi anahtarlar kadar popüler değildir. Buradaki benzersiz şey, çalıştırma noktasına ulaşıldığında (yani tuşa basıldığında algılanma anı) duyulabilir tıklamanın gerçekleşmesidir.
Blue Switch (Mavi Anahtar): Bu tür klavyeler, her tuş vuruşunun bir ses çıkardığı eski moda klavyeleri modern dünyaya getiriyor. Mavi anahtarlar daktilo yazanlar tarafından tercih edilir, çünkü güçlü şekilde sesli bir çarpma ve dokunsal geri bildirim var. Bu da daha az hata ve daha yüksek yazma hızı sağlıyor. Özetle daha gürültülü, ancak daha tepkisel.
Red Switch (Kırmızı Anahtar): Kırmızı anahtarlar düşük çalıştırma kuvvetine sahip ve oyun anahtarı olarak da biliniyor. Bunun nedeni çok az çalıştırma gerektirmesi, yani tuşlara hızlıca basabilmeniz. Uzun süreli ve tempolu oyun seanslarında (FPS oyunlar gibi) görevini sorunsuzca yerine getiren bir yapısı var.
Brown Switch (Kahverengi Anahtar): Bu anahtar türü hem oyuncular hem de daktilo kullananlar için mükemmeldir ve çoğu kişi tarafından orta seviye anahtar olarak kabul edilir. Dokunsal bir darbe olsa da gürültü fazla yoktur. Klavyenizin çıkardığı gürültü ile etrafınızdakileri rahatsız etmek istemiyorsanız, kahverengi anahtar kullanan ürünler biçilmiş kaftan.
Bunlar mekanik klavye pazarında göreceğiniz dört ana farklı anahtar türü. Daha farklı seçenekler olsa da en önemli olanlarını ele aldık. Genel bir kural olarak, kırmızı anahtarlar oyun oynamak için kullanılacak en iyi anahtar olarak kabul edilir, mavi anahtarlar genellikle yazı yazmak için en iyisidir ve kahverengi anahtarlar kırmızı ile mavi arasında bir yerde kalıyor. Yeşil anahtarlar daha az kullanılır, ancak tuşlarınıza sert basmayı seviyorsanız sizi tatmin edecek türden.
Renklerden ziyade mekanik anahtarları üretim şekillerine göre de sınıflandırabiliriz:
Tactile Switch (Dokunsal Anahtar)
Dokunsal anahtarlar, her tuş vuruşu için maksimum dokunsal geri bildirim sağlamak üzere tasarlanmıştır. Yukarı ve aşağı hareket etmesine rağmen, ortadaki çıkıntı kullanıcıya her tuş vuruşunu bildirir. Bu tür bir tasarım, çok fazla metin yazması gereken kullanıcılar arasında popülerdir. Dokunsal anahtarlı klavyeler kullanıcısına yüksek düzeyde geri bildirim sağlıyor.
Tactile switch, anahtar aşağı itildiğinde fark edilebilir bir dokunsal çıkıntıya sahip olmaları ile karakterize ediliyor. Bu her tuşa basışa daha fazla direnç ve geri bildirim ekler, ancak aynı zamanda kullanmak için daha fazla güç gerektirir. Dokunsal anahtarların ürün sayfasında “grams of force (gram kuvvet)” cinsinden ölçüler görebilirsiniz. Yani her ürün farklı seviyelerde kuvvet uygulanmasını gerektirebilir. Yazarken yalnızca biraz daha dokunsal geri bildirim almaya odaklanıyorsanız, tercih etmek isteyeceğiniz anahtar türü budur. Dokunsal anahtarlar genellikle kahverengi ve şeffaf renklerle gösteriliyor.
Clicky Switches (Tıklamalı Anahtar)
Tıklamalı anahtarlar da dokunsal bir çıkıntıya sahip lakin dokunsal anahtarların aksine, aşağı itildiğinde duyulabilir bir tıkırtı üretiliyor. Nitekim yazı yazarken çok gürültü duyabilirsiniz, sessiz ve kalabalık ortamlarda rahatsız edici olabilir. Yazarken biraz sesli geri bildirim istiyorsanız, size en uygun anahtar clicky olabilir. Clicky yani tıklamalı ürünler genellikle mavi, yeşil ve beyaz renklerle temsil edilmekte.
Bu anahtarlar tasarım açısından dokunsal anahtarlara benziyor. Ancak dokunsal anahtarlı mekanik klavyelerin aksine, tıklamalı anahtarlı klavyeler her tuş vuruşu için bir ‘tık’ sesi çıkaracaktır. Birçok kişi yazı yazarken sessizliği severken, bazıları ise tıklama seslerine alışkındır, gürültüyü arka plan sesi gibi algılar.
Linear Switch (Doğrusal Anahtar)
Mekanik klavyelerdeki doğrusal anahtarlar basit bir çalışma prensibine sahip: Herhangi bir tıklama sesine neden olmadan basitçe yukarı ve aşağı hareket ediyor. Daha da önemlisi, herhangi bir dokunsal geri bildirim olmayacak. Lineer anahtarlı mekanik klavyelerde tuş vuruşları pürüzsüz ve hızlıdır. Bu yüzden birçok oyuncu doğrusal anahtarları tercih eder.
Özetle, diğer anahtarların dokunsallığını ve tıklamasını kaldırdığınızda geriye doğrusal bir anahtar kalıyor. Switch’ler dokunsal bir çıkıntıya sahip değil, fazla ses çıkarmaz ve ayrıca üzerinde yazması en kolay olan. Sessiz ve pürüzsüz bir şey istiyorsanız size uygun olan seçenek doğrusal anahtar. Genelde kırmızı, sarı ve siyah renklerle gösterilmekte.
Optical Switch (Optik Anahtarlar)
Son birkaç yılda çok daha popüler hale gelen tür. Optik anahtarlar yukarıda belirtilen üç kategoriden birine girebilir, ancak standart mekanik anahtarlardan çok daha incedirler. Bu da yazarken daha az güç gerektirdikleri, daha az dokunsal oldukları ve girişlere biraz daha hızlı yanıt verebildikleri anlamına geliyor. Makas anahtarlı (scissor-switch) klavyelere alışkınsanız, optik anahtarlar standart mekanik anahtarlara göre size daha rahat gelecektir.
Gaming Switch (Oyun Anahtarları)
Son kategorimiz diğerlerinden çok daha özel, çünkü oyun anahtarları giriş gecikmesini mümkün olduğunca ortadan kaldırmaya odaklanıyor. Başka bir deyişle tuş vuruşları çok daha hızlı tepki verir, özellikle rekabetçi oyunlarda yararlı olabilir. Optik anahtarlar gibi, oyun anahtarları da üç ana kategoriden birine (dokunsal, tıklamalı veya doğrusal) girebilir. Bununla birlikte, anahtarın içindeki gerçek mekanizmalar standart mekanik anahtarınızdan çok farklı olma olabilir. Böyle anahtarlar istiyorsanız oyun için özel üretilmiş modellere bakın.
Gürültü Düzeyi
Söz konusu mekanik klavyelerse düzeyi için ayrı bir parantez açmak gerekiyor, çünkü ürünler gürültü seviyesi açısından büyük farklılık göstermekte. Eğer bir klavyenin çıkardığı tıklama sesine karşı hassassanız, daha az ses çıkaran bir anahtar seçin. Aksine, bazı kişiler anahtarların çıkardığı seslerden hoşlanıyor ve bağlantılı olarak özel türleri tercih edebiliyor:
- Tıklamalı Anahtarlar: Tıklamalı anahtarlar, basıldığında çıkardıkları belirgin tıklama sesiyle bilinir. Her tuşa basışta tıklamalı, duyulabilir bir anahtar sesi istiyorsanız, Cherry MX Blue, Kailh Box White veya Outemu Phoenix gibi anahtarlar kullanan mekanik bir klavye seçmelisiniz.
- Dokunsal Anahtarlar: Basıldığında dokunsal bir darbe sağlar, ancak duyulabilir bir tıklama sesi üretmezler. Gürültü olmadan küçük bir geri bildirim istiyorsanız Cherry MX Brown, Kailh Box Brown veya Drop Halo Clear gibi anahtarları kullanan seçeneklere yönelin.
- Doğrusal Anahtarlar: Herhangi bir dokunsal darbe veya sesli tıklama olmadan yumuşak tuş basışlarıyla bilinir. Pürüzsüz bir anahtar istiyorsanız Cherry MX Red, Gateron Yellow veya Kailh Box Red gibi anahtarlar kullanan bir mekanik klavye tercih etmelisiniz.
- Sessiz Anahtarlar (Silent Switches): Cherry MX Silent Red, Gateron Silent Black veya Topre Realforce Silent gibi sessiz bir anahtarla gürültüyü tamamen ortadan kaldırmayı deneyebilirsiniz.
Not olarak, sessiz anahtarlar da dahil olmak üzere tüm klavye anahtarları bir miktar ses çıkarır. Yukarıda da vurguladığımız gibi, etrafınızdaki kişileri rahatsız etmek istemiyorsanız switch seçimi çok mühim.
Bağlantı ve Gecikme
Kablolu: Kablolu klavyeler genellikle kablosuz modellerden daha ucuz fakat mesafe aralığınızı sınırlar. En düşük gecikme, en güvenilir bağlantı. Rekabetçi oyunlar için hala kraldır.
Kablosuz: Kablosuz klavyeler çok daha pahalı, ancak daha iyi ergonomi ve kullanım kolaylığı sağlıyor. Gecikmenin yanı sıra, kablosuz klavyelerde pil ömrünü ve yeniden şarj etme konusunu da göz önünde bulundurmanız gerekli.
Kritik Özellik: Hot-Swappable (Sök-Tak)
Bu özellik, klavyenizin ömrünü epey artırabilir. Eskiden bir switch bozulduğunda veya switchlerin hissinden sıkıldığınızda, elinize lehim makinesi alıp saatlerce uğraşmanız gerekirdi. Hot-Swappable klavyelerde ise switchler anakarta lehimli değil. Özel bir cımbızla switch’i çekip çıkarabilir, yerine farklı bir switch takabilirsiniz.
Mavi switch aldınız ve sesten başınız mı ağrıdı? Klavye değiştirmeyin, sadece switchleri sessiz Kırmızı switchlerle değiştirin. Bu özellik, modern bir mekanik klavyede olmazsa olmazdır.
Yeni bir klavye satın almadan önce göz önünde bulundurulması gereken bir diğer husus da yapı kalitesi. Mekanik klavyelerin daha sağlam olduğunu söylemiştik ama yine de aralarında ayrışıyorlar. En iyi seçeneği bulmak için tüm alternatifleri elinize alıp bir kontrol etmekte fayda var lakin bu pek mümkün değil. Fikir sahibi olmak için kullanıcı yorumlarını okuyabilir, incelemeleri izleyebilirsiniz. Birkaç yapı kalitesi özelliğine bakacak olursak:
Kablo: Arızalandığında değiştirilebildiği için çıkarılabilir bir güç kablosu genellikle en iyi seçenektir. Ayrıca herhangi bir noktada kırılırsa USB bağlantı noktasını değiştirmeyi de kolaylaştırabilir.
Malzeme: Mekanik klavyeler genellikle plastik veya metalden üretilir. Alüminyum bir gövde uzun süre dayanacaktır. Ancak plastik klavyeler, üretime bağlı olarak plastiğin doğru kaplamaya sahip olması ve yeterince kalın olması göz önüne alındığında şaşırtıcı derecede başarılı olabilir. Klavye elinizde olmadan yapı kalitesi hakkında fazla bilgi sahibi olamazsınız. İnternet üzerinde araştırma yapmalısınız.
Katmanlar: Mümkünse klavyenin yapı katmanlarını kontrol edin. Örneğin, gürültüyü azaltmak için ses emici bir katman ve güç/stabilite için sağlam bir plaka katmanı olması iyidir.
Anahtar Kalitesi: Misal olarak Cherry MX anahtarlar üst düzeydir. Farklı seçenekler de var elbette lakin Cherry MX kullanıcıları üzmeyen bir seçenek.
Klavye Düzeni Ve Boyut Tercihi
Bakmanız gereken temel faktörlerden biri de klavye düzeni. Yani tuşların konumlanma şekli. Çoğumuz standart 104 tuşlu tam klavye düzenine alışkınız fakat seçim yapabileceğiniz farklı seçenekler görebilirsiniz. Klavye düzenleri, dahil olan veya olmayan tuşlara bağlı olarak farklılık gösteriyor.
Hepimizin alışık olduğu bir klavye tasarımı var: Klavye bölümleri küçük boşluklarla ayrılıyor. En sağda numaralar (numpad), hemen solunda yön tuşları, bir üstünde gezinme tuşları (PageUp, Home ve Delete) ve hemen üstünde Print Screen, Scroll Lock ve Pause Break üçlüsünün bulunduğu küme yer alıyor. En üst kısımda işlev satırları (F1 – F12 tuşları), sol orta kısımda tüm harfler, diğer sayılar (1-9) ve çeşitli yardımcı tuşlar yer alıyor.
Alternatif düzenlerin neredeyse hepsi de klavyeyi daha kompakt hale getirmeye odaklanıyor. Yani düzene bağlı olarak bazı tuşlar veya tuş kümelerin yerinden edilebiliyor. Örnek olarak bazı üretimlerde işlev satırı kaldırılabilir, erişebilmek farklı bir yöntem uygulanır: F4 işlevini gerçekleştirmek için FN + 4 tuşlarına basmak gibi. Bir diğer yöntemde ise numpad yani sağ taraftaki numerik pedler kullanılmayabilir.
Klavyeler farklı şekil ve boyutlarda sunuluyor. Sizin için doğru olanı seçmek, sahip olduğunuz alana ve ihtiyacınız tuşlara bağlı. Küçük klavyeler daha büyük muadillerinden daha uygun fiyatlı olabilir, ancak boyutunun küçülmesi için belirli tuşlardan feragat etmek gerekiyor. İşte aralarından seçim yapabileceğiniz farklı boyutlardaki klavyeler:
Kompakt Klavye (%65): Bulabileceğiniz en küçük klavye stillerinden biri olan bu stilde düzenleme ve gezinme tuşları, ok tuşları ve genellikle işlev tuşları da kullanılmaz. Çoğunlukla 68 tuş dahil edilmekte.
Tam Boy Klavyeler (%100): Bu klavyelerde tüm tuşlar, sayılar, fonksiyon tuşları, düzenleme ve gezinme tuşları (Insert, Delete, vb.), ok tuşları ve NUM pad bulunur. Genellikle toplam 106 tuşa sahiptirler. Her ne kadar kompakt yapıya sahip ve büyük modeller olsa da maksimum küçülebileceği boyutlar bellidir.
Kompakt Tam Boy Klavyeler (%96): %100 klavyenin biraz daha kompakt versiyonudur ve ihtiyacınız olan neredeyse tüm tuşları biraz daha küçük kasada bir araya getirir. Modele bağlı olarak genellikle yaklaşık 100 ila 104 tuşla sayı tuşu, ok tuşları ve işlev satırına sahip olmaya devam edersiniz. Bu düzende sayı tuş takımı, ok tuşları ve işlev satırı ana tuş kümesi içinde tutulur. Tüm temel özelliklerle birlikte daha küçük boyutlu bir klavye istiyorsanız idealdir.
TKL Klavye (%80): Tenkeyless klavye olarak bilinen bu küçük tasarımla numaraların olduğu özel bölmeyi kaybedersiniz ve yerden tasarruf etmek için kalan düzenleme tuşları dikey bir çizgiye sıkıştırılır. Genellikle toplamda 87 tuş kullanılmakta.
Yazılım ve Garanti
Klavye yazılımı olmazsa olmaz. Birçok üretici, klavyelerinin tamamen programlanabilir olmasını sağlayan anakartları için tamamlayıcı yazılımlar geliştiriyor. Örneğin RGB aydınlatmayı genellikle özel programlarla ayarlarsınız.
Yazılımlar ayrıca klavyenizin tuşlarını farklı eylemler gerçekleştirecek ve tek bir tuş vuruşuyla birden fazla girişi tetikleyen makrolar oluşturacak şekilde yeniden programlayabilir. Üretici şirkete göre yazılımların işlevi değişiyor bildiğiniz üzere. Nitekim ilgilendiğiniz bir klavyenin yazılıma sahip olup olmadığını, hangi özellikleri sunduğunu araştırmakta yarar var.
Alışveriş yaptığınız şirketin garantilerine ve diğer şartlarına da dikkat etmeliyiz. Sonuçta bu ürünler oldukça pahalı. Örneğin bir şirket, tuş başlıklarını veya anahtarları değiştirdiğinizde garantiyi geçersiz kılmayan bir yaklaşım benimseyebilir. Ancak klavyede başka herhangi bir değişiklik yapmak için kasayı açarsanız garanti geçersiz hale gelebilir. Buna da dikkat etmekte fayda var.
Hala karar veremiyorsanız bu ve pek çok konu hakkında Techolay Sosyal üzerinden yardım alabilirsiniz.