Reddit’te retro donanımlarla uğraşan bir kullanıcı, NVMe bir SSD’yi doğrudan PCI yuvası üzerinden Pentium 3 tabanlı bir sistemde çalıştırmayı başardı. M.2 PCIe 3.0 SSD, önce bir M.2–PCIe eklenti kartına, ardından PCIe’den PCI’ye çeviren bir adaptöre takıldı ve en son 66 MHz hızında çalışan PCI yuvasına yerleştirildi. Kurulum karmaşık görünüyor ama sonuç verdi: sürücü sorunsuz tanındı ve çalıştı.
Eski Veri Yolu, Modern SSD: Ne Kadar Hız Çıktı?
CrystalDiskMark’ta ölçülen sıralı hızlar yaklaşık 208,45 MB/sn okuma ve 58,24 MB/sn yazma oldu. Güncel bir PCIe 3.0 NVMe SSD’nin binlerce MB/sn’ye ulaştığı düşünülürse bu rakamlar düşük kalıyor; fakat burada darboğazı yaratan şey PCI veri yolu. 32‑bit 33 MHz PCI teoride 133 MB/sn, 32‑bit 66 MHz ise 266 MB/sn bant genişliği sunuyor. Bu yüzden okuma tarafında 200 MB/sn’yi görmek, kurulumun 66 MHz’te çalıştığını da doğruluyor.
Deneyin sahibi, 2006’daki 15.000 RPM HDD’lerin bile yaklaşık 110 MB/sn seviyelerine çıktığını hatırlatıyor. Yine de SSD’lerin erişim süresi HDD’lere göre yaklaşık bin kat daha düşük olduğu için, kağıt üzerindeki MB/sn değerleri sınırlı olsa da masaüstünde hissedilen akıcılık ciddi şekilde artıyor.
Bu ilginç uyumun sırrı adaptörde. PCIe’den PCI’ye köprüleyen kart, x1 PCIe sinyalini PCI’a çeviriyor; işletim sistemi de aygıtı belirli bir donanım kimliğiyle standart bir PCI aygıtı gibi görüyor. Ek sürücü gerekmiyor. Aynı gönderide, kullanılan PCIe–PCI adaptörün AliExpress’ten alındığı da belirtiliyor.
Hatırlatmak gerekirse PCI 1992’de, PCI Express ise 2004’te hayatımıza girdi; NVMe standardı 2011’de duyuruldu. Yani burada kabaca 20 yılı aşan bir teknolojik uçurum, birkaç dönüştürücüyle aynı kasada buluşuyor. TechSpot ve Tom’s Hardware’in aktardığına göre paylaşımda görülen CrystalDiskMark ekran görüntüsü Windows 10’dan olsa da Pentium 3 üzerinde Windows 10 kurulumunun pratikte mümkün olmaması, benchmark’ın daha modern bir sistemde alınmış olabileceğini düşündürüyor.
Retro meraklıları için çıkarım net: Doğrudan ön yükleme her sistemde mümkün olmasa da (eski BIOS’lar PCI‑to‑PCI köprüsü yüzünden kaynak ayırmayabiliyor, bazı anakartlarda PCI hattında 3.3V besleme bile eksik olabiliyor) böyle bir kurulum, eski makinelerde dosya açılışlarını ve genel tepkiselliği belirgin biçimde hızlandırabiliyor.
Kaynak: www.techspot.com