Bilim insanları, nükleer reaktörün içinde bile çalışabilen bir Wi‑Fi alıcısı geliştirdi. Institute of Science Tokyo ekibinin 2.4 GHz’lik alıcısı, 500 kilogray (kGy) toplam gama radyasyonuna maruz kaldıktan sonra bile çalışmaya devam ediyor. Çalışma, 15–19 Şubat 2026’da San Francisco’da düzenlenen IEEE International Solid‑State Circuits Conference’ta (ISSCC) sunuldu.
Ekip; danışman Atsushi Shirane ve KEK’ten Masaya Miyahara ile birlikte, Fukuşima gibi yüksek radyasyonlu ortamlarda görev yapan robotların kablosuz şekilde yönetilebilmesi için bu alıcıyı tasarladı. Bugün reaktör içindeki çoğu görev, LAN kablolarına bağlı robotlarla yürütülüyor ve kablolar hem hareketi kısıtlıyor hem de operasyonu zorlaştırıyor.
Nasıl dayanıklı oldu?
- Transistör sayısı azaltıldı; böylece radyasyonun oksit katmanında oluşturduğu yük tuzaklarının etkisi sınırladı. PMOS’lar olabildiğince devre dışı bırakılıp yerlerine oksit katmanı olmayan endüktörler kullanıldı. Kalan transistörlerin kapı boyları uzatılıp genişletildi.
- Testlerde 300 kGy ve ardından 500 kGy’ye ulaşıldı; en yüksek dozda alıcı kazancı yaklaşık 1.4–1.5 dB düştü, gürültü sayısı en fazla 1.26 dB arttı. Güç tüketimi de yaklaşık 2 mW azaldı. Yine de genel iletişim performansı ticari Wi‑Fi alıcılarına yakın kaldı.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, uzay görevlerinde kullanılan elektroniklerin tipik gereksinimi üç yılda toplam 100–300 gray civarında. Nükleer reaktörde çalışan bir robot içinse altı ayda 500 kGy’nin üzerinde dayanım gerekiyor. Bu alıcı, uzay sınıfı elektroniğin çok ötesinde bir eşiği hedefliyor.
Şu an yalnızca alıcı kısmı hazır. Araştırma ekibi, iki yönlü iletişim için verici üzerinde de çalışıyor; ancak vericide yüksek akım gereksinimi nedeniyle radyasyona dayanıklılık daha zorlayıcı. Ekip, vericiyi güçlendirmek için elmas gibi alternatif yarı iletkenleri de değerlendiriyor.
Bu teknoloji, nükleer santral sökümü ve temizlik çalışmalarında kablo karmaşasını ortadan kaldırıp daha fazla robotun aynı anda, daha güvenli biçimde çalışmasına kapı aralayabilir. Ayrıca, dayanım seviyesi sayesinde aşırı radyasyonlu diğer alanlarda ve gelecekteki uzay görevlerinde de kullanılma potansiyeline sahip.
Kaynak: www.techspot.com