Pentagon, İran’a yönelik operasyonlar sırasında hedef belirleme ve önceliklendirme süreçlerinde dikkat çekici bir teknoloji kombinasyonuna başvurdu. Palantir tarafından geliştirilen Maven sistemi, Anthropic’in Claude adlı yapay zekâ (AI) modeliyle birlikte kullanılarak operasyonel analizlerin daha hızlı ve etkili şekilde gerçekleştirilmesi sağlandı.
ABD Ordusu, Saldırılarda Palantir ve Anthropic’in Yapay Zekâ Sistemini Kullandı
The Washington Post tarafından aktarılan bilgilere göre ABD ordusu, İran’a yönelik başlattığı operasyonun ilk 24 saatinde yaklaşık 1.000 hedefi vurmak için gelişmiş bir yapay zekâ sisteminden yararlandı.
“Maven Akıllı Sistemi” olarak adlandırılan bu altyapı, Palantir tarafından geliştirildi ve uydular, gözetleme platformları ile diğer kaynaklardan gelen büyük hacimli gizli istihbarat verilerini işleyebilecek şekilde tasarlandı. Sistemin, farklı veri akışlarını analiz ederek operasyonel karar süreçlerine doğrudan katkı sağladığı ifade ediliyor.
Rapora göre söz konusu platform, İran’daki operasyon süresince sahaya gerçek zamanlı hedefleme verileri sağlayarak kritik bir rol oynadı. Sistem, elde edilen istihbaratı analiz ederek saldırı noktalarını öncelik sırasına koydu ve böylece operasyonların daha hızlı ve etkili şekilde planlanmasına katkı sundu.
Claude, Pentagon’un Hedefleme Platformuna Entegre Edildi
Anthropic tarafından geliştirilen üretken yapay zekâ modeli Claude da Maven sistemine entegre edilerek istihbarat süreçlerinde aktif rol üstlendi. The Washington Post’un aktardığına göre Claude; istihbarat verilerini analiz etmek, potansiyel hedefler önermek ve bu hedefleri operasyonel önemlerine göre sıralamak için kullanılıyor.
Sistemi yakından tanıyan iki kaynak, ABD’nin operasyon hazırlıklarını yürütürken Claude destekli Maven sistemini aktif şekilde kullandığını öne sürüyor. Buna göre sistem; yüzlerce potansiyel hedef önerdi, bu hedefler için konum koordinatları oluşturdu ve operasyonel önceliklerine göre sıralama yaparak planlama sürecine doğrudan katkı sağladı.
Kaynaklardan birinin aktardığına göre söz konusu entegrasyon, daha önce haftalar süren analiz ve planlama süreçlerini neredeyse gerçek zamanlı işlemlere dönüştürerek askeri karar alma hızını önemli ölçüde artırdı. Ayrıca yapay zekâ araçlarının, yalnızca hedef belirleme aşamasında değil; saldırılar başladıktan sonra sonuçların değerlendirilmesi ve etkinliğin analiz edilmesi için de kullanıldığı belirtiliyor.
Claude’un İlk Büyük Savaş Görevi
Anthropic tarafından geliştirilen Claude yapay zekâ modeli, daha önce ABD’nin terörle mücadele operasyonları ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun yakalandığı baskın gibi güvenlik görevlerinde kullanılmıştı. Ancak İran operasyonu, bu sistemin ilk kez geniş çaplı bir askeri muharebe ortamında devreye alındığı örnek olarak öne çıkıyor.
Son bir yıl içinde ABD ordusu, bu teknolojinin kullanımını silahlı kuvvetlerin farklı birimlerine yaydı. Konuya yakın kaynaklar, söz konusu yapay zekâ destekli sistemlerin artık ABD ordusunun birçok biriminde günlük operasyonların bir parçası hâline geldiğini belirtiyor.
Pentagon, Yaşanan Anlaşmazlığın Ardından Anthropic Araçlarını Yasakladı
Söz konusu teknolojinin devreye alınması, ABD hükümeti ile Anthropic arasında yaşanan bir politika anlaşmazlığıyla aynı döneme denk geldi. İran’a yönelik bombardıman harekâtının başlamasından sadece birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump, devlet kurumlarında Anthropic’in yapay zekâ araçlarının kullanımını yasakladığını duyurdu.
ABD yönetimi, özellikle kitlesel iç gözetim ve tam otonom silah sistemlerinin kullanımı gibi konularda yaşanan anlaşmazlıkların ardından kurumlara ilgili teknolojiyi aşamalı olarak devre dışı bırakmaları için altı aylık bir süre tanıdı. Konuya yakın iki kaynağın aktardığına göre ise ABD ordusu, alternatif bir sistem geliştirilene kadar geçiş sürecinde bu teknolojiyi kullanmaya devam edecek.
ABD Ordusu, Maven Sisteminin Kullanımını Genişletiyor
Pentagon, Anthropic’in Claude yapay zekâ sistemini 2024’ün sonlarında Maven platformuna entegre etmeye başladı. Trump yönetimi, Maven sisteminin orduda kullanımını genişletti; geçen yılın mayıs ayı itibarıyla 20.000’den fazla askeri personel tarafından kullanılıyor.
ABD ve İsrail, Hedef Listesi Konusunda İş Birliği Yaptı
Saldırılar öncesinde Maven sisteminin hedef listelerinin İsrail ile paylaşılıp paylaşılmadığının net olmadığı bildirilirken, iki ülkenin operasyon öncesinde kapsamlı bir koordinasyon içinde olduğu aktarıldı.
Saldırılar başladıktan kısa süre sonra yapılan açıklamada İsrail Savunma Kuvvetleri’nin, potansiyel hedeflerden oluşan kapsamlı bir veri tabanı oluşturmak için aylardır ABD ordusuyla yakın iş birliği içinde çalıştığı belirtildi. Ek olarak “İsrail Savunma Kuvvetleri, ABD ordusuyla iş birliği yaparak mümkün olduğunca değerli ve kapsamlı bir hedef veri tabanı oluşturmak için binlerce saat harcadı.” ifadelerine yer verildi.
Savunma Sanayi Sektöründe Yapay Zekâ Kullanımı Yaygınlaşıyor
Pentagon, yapay zekâyı savunma operasyonlarına hızlı bir şekilde entegre ediyor. Savunma kurumları, istihbarat analizi ve operasyonel planlama süreçlerinde bu teknolojiyi kullanmanın yollarını araştırırken Anthropic, ABD hükümetinin gizli verileriyle çalışan ilk büyük yapay zekâ şirketlerinden biri oldu.
Şirketin CEO’su Dario Amodei, Claude’un ABD Savunma Bakanlığı ve diğer ulusal güvenlik kurumlarında kapsamlı bir şekilde kullanıldığını belirterek Pentagon ile görüşmelerinde “ABD ile diğer demokrasileri savunmak ve otokratik düşmanlarımızı yenmek için yapay zekâyı kullanmanın varoluşsal önemine derinden inanıyorum.” ifadelerini kullandı.
NATO ve Rakip Yapay Zekâ Şirketlerinden Savunma Sanayi Atılımı
Teknoloji, ABD’nin müttefikleri arasında da hızla yayılıyor. Geçen yıl Palantir ile bir sözleşme imzalayan NATO, komutanların savaş alanlarını neredeyse gerçek zamanlı izlemelerini sağlayan kendi Maven sistemi versiyonunu ön plana çıkardı. Georgetown Üniversitesi’nin, ABD Ordusu’nun 18. Hava İndirme Kolordusu’nu incelediği araştırmaya göre bu sistem sayesinde bir topçu birimi, daha önce yaklaşık 2.000 personel gerektiren görevleri yalnızca 20 kişilik bir ekiple yerine getirebiliyor.
Öte yandan rakip yapay zekâ firmaları da Pentagon sistemlerinde Anthropic’in rolünü üstlenebilmek için çalışmalarını sürdürüyor; bazı raporlara göre xAI ve OpenAI şirketleri, geçtiğimiz haftalarda gizli ABD hükümeti sistemlerinde görev almak üzere anlaşmalar imzaladı.
Yapay Zekâ Destekli Savaşın Riskleri Tartışılıyor
Askeri operasyonlarda yapay zekânın kullanımı giderek yaygınlaşırken, uzmanlar denetim ve güvenilirlik konusunda uyarılarda bulunuyor. Yeni Amerikan Güvenliği Merkezi (Center for a New American Security) Genel Müdür Yardımcısı Paul Scharre, The Washington Post’a verdiği demeçte yapay zekânın ordunun hedef belirleme paketlerini “insan hızında değil, makine hızında” geliştirmesine imkân tanıdığını belirtti. Ancak Scharre, “AI yanılabilir. Hayat ve ölüm söz konusu olduğunda, AI’ın çıktılarını kontrol etmek için insanlara ihtiyacımız var.” diyerek insan denetiminin hâlâ kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Kaynak: moneycontrol.com