ASUS ROG STRIX X870E-E değerlendirmesi

6 Mbit hızı geçmiyor sende kaç çıktı? Bende 4.5G modem var mesela ama 2.4Ghz destekliyor?
Dostum selam, hız konusunu sormuşsun; ben testi yaptığımda 2.4 GHz bandında 160 Mbps download ve 62 Mbps upload hızlarını aldım. Kartın bu frekanstaki performansı gayet yüksek ve stabil çalışıyor.

Senin 4.5 GHz modem meselesine gelince; aslında dünyada 4.5 GHz diye bir Wi-Fi bandı yok. Wi-Fi standartları dünya genelinde 2.4 GHz, 5 GHz ve 6 GHz olarak ayrılır. Senin cihazın muhtemelen 4.5G (mobil şebeke) hızını destekleyen bir modem ve sen o isimle karıştırıyorsun. Eğer modemin Wi-Fi kısmında 5 GHz desteği yoksa, cihaz sadece 2.4 GHz üzerinden yayın yapıyordur. 6 Mbps'de kalman da tamamen o modemin kablosuz dağıtım kapasitesinin limitli olmasıyla alakalı.
 

Benim sualime yanıt vermemenize kırıldım. Bu sistem ile sınırları zorlamanız gerekiyor. Ayrı bir konu açarsanız arkadaşlar yardımcı olsun. Tepe model alıp bence tak çalıştır kullanmayın. E-E kartı sağlam, Nitro Path vs. mevcut. Onun haricinde 2 CCD'ye 8000 MT/s 1:2 Hynix ayarlamak icap eder.
 
bendeki 64 GB RAM ve 9950X3D gibi tepe model donanımları, sırf üç-beş puan fazla benchmark skoru alacağım diye manuel voltaj zorlamalarıyla riske atmaya gerek duymuyorum. EXPO ile 6400 MHz CL32 değerleri zaten stabilite ve performansın zirvesi. Donanımları garanti dışı bırakacak ya da ömründen yiyecek maceralara girmek yerine, sistemin bu haliyle tadını çıkarmak çok daha mantıklı. Stabilite her zaman 300-500 MHz fazladan daha değerlidir.

Kusura bakma, forumda başka konulara bakıyordum mesajını arada kaçırmışım; yoksa kırmak gibi bir niyetim yoktu.

Önerdiğin 8000 MT/s meselesine gelirsek; o hızlara çıkmak için sistemi 1:2 moduna çekmek gerekiyor. Bu da kağıt üstünde MHz'i artırsa da gecikme sürelerini (latency) yükseltiyor ve sistemi gereksiz yoruyor. Ben 6400 MHz CL32 ile en düşük gecikmeyi ve en yüksek stabiliteyi almayı daha mantıklı buluyorum. NitroPath ve X870E-E'nin potansiyeli farkındayım ama 9950X3D gibi bir işlemciyi sırf birkaç benchmark puanı için riskli voltajlarla zorlamaya gerek duymuyorum. Sistemi en verimli ve uzun ömürlü sınırda tutmak benim için daha öncelikli. Yine de tavsiyelerin için teşekkürler.
 
Son düzenleme:

ZenTimings'ten 1:1 mod olduğunu kontrol ettiniz mi? UCLK=MCLK ve 2133 FCLK ayarlanması gerekiyor.

Ömür kısaltma olayı çok geçerli değil bir de, 64 GB 2x32 6400 CL32 Hynix olduğuna göre diğer arkadaşlar gibi senin de güvenli aralıkta 1:1 mod ayarlayıp kullanman daha uygun olur. OC'den ziyade optimizasyon ve Manuel Tuning işlemi deniyor buna. OC olayı ayrı, ikisini karıştırmamak lazım. EXPO da voltaj veriyor nihayetinde, belirli bir sınır var. 2x32 DR zaten ziyadesiyle ısınır, onun haricinde 8000 1:2 DR'de mümkün olamıyor şu anda 1 DPC kartlar haricinde.

PBO+RAM olarak düşünüldüğünde ömür kısaltma olayı DDR5 ve AM5 için geçerli değil yani. Bu konu çok net. O kısımda yanlış anlaşılma olmasın. Tecrübesiz arkadaşlar ömür kısalttığını iddia etmiş olabilir. Yıllardır test ediliyor ve soğuttuğun sürece bir zararı yok. Diğer XOC ve statik OC kısımlarına değinmiyorum. Minimal voltajla Manuel Tuning işleminden bahsediyorum.
 
verdiğin teknik detaylar (1:1 mod, UCLK=MCLK, FCLK optimizasyonu) doğru, ona bir sözüm yok. Ama ömür kısalmaz ve garanti gitmez kısmı biraz kişisel bir yorum olmuş.

Donanım dünyasında sıcaklık yoksa zarar yok mantığı her zaman geçerli değil; elektron göçü (electromigration) dediğimiz bir gerçek var. Soğutsan bile parçaya kapasitesinden fazla voltajı bastığın an o işlemcinin iç yolları zamanla aşınır. Ayrıca, BIOS'ta Auto değerlerden çıkıp manuel tuning yaparken bir sorun yaşarsam, servis Bu sadece optimizasyon, garanti kapsamında kalsın demiyor. Manuel müdahale her zaman bir risktir.
 
Dostum yazı yazmak için mi yazıyorsun uzunca okumadan anlamıyorum seni.
4.5G yazmışım orada 4.5GHz değil. Sim kartlı modem kullanıyorum.
Modem de sadece 2.4GHz destekliyor 5GHz bandı yok.
Bu şekilde MediaTek 6 Mbit hızı geçemedi. Anakartta ki Wi-Fi alıcısını İntel ile değiştirince en ufak sıkıntı yaşamadım.
 

Doğru yapıldığı taktirde güncel sistemlerde sorun yok. DDR5 matür haline erişti sayılır, artık birçok şey eskisi gibi değil. Yine de görüşüne saygı duyuyorum. Yapay zeka cevaplar konusunda tutarsız, itibar etmemenizi tavsiye ederim.

@argent4380 Manuel Tuning olayına bu kadar karşı olduğunuz için normalde başka birisi uğraşıp da anlatma gereği duymaz ama birkaç teknik detaya değinmek istiyorum. Zira siz de çoğu kişi gibi yapay zekaya danışıp şöyle ya da böyle olması ömründen yer mi, ya da böyle olması daha mı iyi olur, şeklinde sorular yöneltip yanlış bilgilenebiliyorsunuz. Bu da yapay zekanın bir insanoğlunun asla ve asla yerini alamayacağının net bir kanıtı. Ne yazık ki günümüz çağı artık böyle, nitekim yapay zeka tamamen geçersizdir. Sallamasyon bilgi veriyor. Çoğu zaman hem de. Biz burada ak dersek o kara diyor. Yaptığımız önerilerin ve topladığımız sistemlerin birçoğu yapay zekaya göre yanlış.

Değineceğim husus ise şu, şimdi anladığım kadarıyla dahili grafik ve PBO gibi ayarları Auto kullanmaktasınız. PBO Auto yerine Enabled alınca PPT-TDC-EDC güç limitlerini sonuna dayadığı için ömrünü kısaltır vs. diye düşünüyorsunuz. Peki o halde, PBO Auto iken AI Tweaker-PBO kısmından Curve Optimizer -20 almayı denediniz mi? Zira bu koşullar altında PBO Auto olduğu için inaktif ama sadece CO ayarı -20 olduğundan UV aktif oluyor. Yani ömür yemekten ziyade örneğin aynı senaryoda 1.3V çekmek yerine işlemci All Core Workload'larda 1.22V çekmeye başlıyor. Söyleminize göre bu durumun ömür kısaltmaması gerekli.

2. husus ise, EXPO da bir OC işlemidir. SPD hazır profilini yüklemektesiniz. 1.4V 6400 CL32-39-39-102 şeklinde hazır profili anakart okuyup Train etmekte. Eğer Manuel olarak ayarlamaz iseniz 1:2 moda atacağından EXPO açtığınız için EXPO kapalı haline göre çok daha kötü performans alacaksınız.

3. husus ise 1.4V EXPO 6400 kullanıyorsanız yine Hynix A-die modüller ekstra voltaj talep etmeyip 1:1 modda Timing sıkmanıza ve bedavadan performans almanıza olanak tanıyor. Bunun da yine voltaj ekstra vermediğiniz için ömür üzerine bir etkisi yok. Voltajın da yine anlattığım sebeplerden ve soğuttunuz sürece belli bir limite kadar zararı yok ama siz de herkes gibi yapay zekaya sorup danıştığınızdan yanılma payına sahipsiniz. Bu bilgiler ışığında tekrar düşünüp taşınmanızı tavsiye ederim. High-end sistemlerde birtakım ayarlamalara gidilmesi gerekli. @michaelscofield ve @LH44 de ekstra bilgi geçecektir bu hususta. Yapay zekaya ya da tecrübesiz arkadaşların söylemlerine güvenmek ya da inanmak yerine yılların tecrübesi ile saçları bu uğurda ağartmış ve hatta kaybetmiş birtakım arkadaşları ciddiye almanızı tavsiye ederim. Yapay zeka çok ciddi yanılma payına sahip. Doğru bilgi verdiğine çok denk gelemedim açıkçası. Verdiği cevaplar beni tatmin etmiyor çünkü yılların tecrübesi ile uyuşmuyor. En azından bu tarz durumlarda tecrübe ile birçok şey sabittir, yılların tecrübesi > ChatGPT diyorum.

servis Bu sadece optimizasyon, garanti kapsamında kalsın demiyor. Manuel müdahale her zaman bir risktir.

Bu arada, eğer gerçekten böyle düşünüyor iseniz EXPO kapatmanızı da tavsiye ederim. AMD çünkü garanti dışı bırakıyor. VSOC voltaj nedeniyle vakti zamanında milyonlarca X3D yandıktan sonra 1.3V sabitlemeyi akıl ettiler. Sorun esasen ondan ziyade bu voltajın devamlı 1.45-1.5V bandına Spike yapmasıydı. Sonrasında bu sorunu düzeltip işlerini de sağlama almak adına 1.3V sabitlediler, arada pay bıraktılar. Normalde 1.35V kadar degradasyon sorunu mevcut değil. 1.4V ve üzerinde soğutmadığın taktirde degrade ediyor bu VSOC. 1.5V civarında çipi yakıyor LN2 haricinde. Böyle bir istatistik var iken ve neyin ne olduğu belli iken, AMD EXPO'yu dahi garanti dışı bırakmış iken bizim PC dahi kullanmamamız icap eder. İntel de aynı mantıkta RMA kabul etmiyordu, AMD VSOC voltajı nedeniyle yanan işlemcileri RMA kabul etmiyordu vs. ama sonrasında hepsi yola geldi. Anakart üreticileri açısından garanti dışı değil, diye biliyorum ama AMD dökümentasyonlarına göre halen daha basit bir OC işlemi sayıldığından garanti dışı. Pratikte uygulanıyor mu derseniz, cevap hayır.

BIOS'ta bu tarz ayarlamaların yapıldığı Advanced-AMD Overclocking sekmesine girerseniz ilgili firmanın koca koca yazılar ile yaptığınız herhangi bir OC işlemi garantiye dahil değildir, şeklinde metnini göreceksiniz. EXPO dahil birçok ayar bu sekmeden yine yapılıyor. Sizin açtığınız Easy Mode'daki EXPO1 profili, ASUS'un kendi menüsünden aktif ediliyor. AMD'nin ayarları üzerine Override ediliyor. Esasen bu işlerin hepsi AMD'nin kendi menüsünden de yapılabiliyor ve AMD giriş ekranında belirttiği gibi herhangi bir OC işlemini garanti kapsamı dışında bırakıyor. EXPO da bir OC işlemi, piyasada 1.45V-1.55V EXPO profilleri mevcut güncelde. Bunlar azımsanacak rakamlar değil örneğin.
 
Son düzenleme:
Dostum EXPO mevzusunda bir noktayı kaçırıyorsun: EXPO zaten bizzat AMD’nin kendi geliştirdiği ve 'One-Click Overclocking' adıyla pazarladığı bir standart. AMD bu profilleri sisteminizle en güvenli ve en uyumlu performans diye tanıtıyor. Eğer AMD kendi teknolojisini işlemciyi yakar diye görseydi, bunu anakartların ve işlemcilerin kutusuna kocaman logolarla basmazdı.
Anakart üreticisi ASUS ve RAM üreticisi bu profilleri oluştururken AMD'nin belirlediği güvenli voltaj ve frekans limitlerini baz alıyor. Yani senin manuel macera dediğin şeyin, binlerce mühendisin test ettiği bir profilin yanında güvenli olduğunu iddia etmek biraz iddialı. Ben mühendislerin güvenli dediği AMD logosuna güveniyorum, gerisi benim için sadece fantezi.


Garanti mevzusuna gelirsek AMD’nin kağıt üzerinde 'hız aşırtma garanti dışıdır' yazması tamamen hukuki bir kalkan. Pratikte ise durum bambaşka: EXPO profilini açtın diye işlemcisi garanti dışı kalan tek bir kullanıcı bile bulamazsın. Çünkü EXPO BIOS içindeki bir anahtardır ve işlemci arızalandığında servisin senin hangi profili kullandığını teknik olarak tespit etme şansı yoktur.
Ayrıca, madem bu kadar kuralcıyız; ASUS ve AMD, EXPO özelliğini anakartın kutusuna, BIOS'un en başına 'performans artırmak için tıklayın' diye koyuyorsa, bu kullanıcının en doğal hakkıdır. Üreticinin bizzat sunduğu ve pazarladığı bir özelliği kullandığı için kimse mağdur edilemez. Sen manuel ayarlarla voltaj sınırlarını zorlayıp 'Silicon Lottery' oynarken garanti riskini asıl o zaman alıyorsun Ben ise AMD'nin benim için hazırladığı güvenli limanda kalıyorum.

Dostum tecrübene ve bu işe verdiğin emeğe saygı duyuyorum ama yapay zeka diyerek olayı basitleştirmeyelim; bu tamamen benim kullanım tercihim. Curve Optimizer ile voltaj düşürmenin mantığını biliyorum ama her işlemci aynı performansı vermiyor. Senin sisteminde sorun çıkarmayan -20, benim en önemli anlarımda sistemin kilitlenmesine sebep olabilir. Ben her gün acaba bugün mavi ekran verir mi stresi yaşamak yerine, fabrika çıkışlı %100 stabiliteyle kafam rahat takılmayı tercih ediyorum.
Ayrıca yapay zekayı sallamasyon diye kestirip atman biraz haksızlık. Ben onu sadece bir bilgi kaynağı değil, devasa bir veri havuzunu analiz eden bir asistan gibi kullanıyorum. Yanlış ya da tutarsız dediğin şey, aslında benim aradığım güvenli bölge ile senin limitleri zorlama merakın arasındaki farktan ibaret. Tecrübe kıymetlidir ama teknolojinin sunduğu bu yeni araçları doğru kullanmak da bir vizyondur.
EXPO ve 1:1 modu mevzusunda da aynı fikirdeyim; sistemim şu an zaten tıkır tıkır ve olması gereken hızda çalışıyor. Sırf benchmark skorlarında üç beş puan daha fazla göreceğim diye manuel ayarlarla, timing sıkmakla ve saatlerce Memtest başında beklemekle uğraşmak benim için bir keyif değil, tamamen zaman kaybı. Bu seviye bir sistemi BIOS ekranında sabahlamak için değil, oyunun ve performansın tadını doyasıya çıkarmak için topladım. Senin manuel tuning sevdan senin tercihindir ama benim önceliğim üretici garantisindeki en yüksek ve en stabil standarttır. Bu canavar zaten her halükarda uçuyor, bedava performans alacağız diye huzurumu bozmaya hiç niyetim yok. Tavsiyelerin için yine de teşekkürler.
 
Son düzenleme:

İşlemciler bundan yaklaşık 2 yıl önce EXPO açtıkları için garanti dışı kaldı. Yine bundan 3 ay önce ASRock, 6 ay önce MSI sırf EXPO ve PBO açtın diye garanti dışı bıraktı, RMA kabul etmeyip kullanıcı hatası olarak kabul ettiler. Sonrasında GamersNexus adlı arkadaşa yüklü bir miktar verip bir video çektirdiler, işlemcisi yanan herkes sözde işlemciyi sokete ters takmış idi. İlgili videoyu izlemenizi tavsiye ederim. Bu mantalitedeyseniz EXPO açmamanızı tavsiye ediyorum, PBO'yu Auto yerine Disabled bırakmanız faydanıza olur. @LH44 @michaelscofield ve ben dahil olmak üzere burada birçok kişi bu sektöre yıllarını verdi. Emin olmadığımız bir şeyi zaten hiçbir zaman öne sürmedik, hatalarımız olsa dahi sonrasında düzelttik. Ama burada net şekilde haksızsınız. Yine de saygı duyuyorum, insanları ikna etmek zorunda değilim. Herkes de herkesin görüşüne saygı göstermek zorunda en nihayetinde. İyi sosyaller dilerim.
 
Para aldılar dediğin Gamers Nexus (Steve), ASUS’un servis rezaletlerini ve kullanıcıyı suçlayan politikalarını ifşa etmek için Tayvan’daki ASUS genel merkezini bizzat basıp, yöneticilerin karşısına dikilip hesap soran dünyadaki tek isimdir. Markanın en büyük kabusu olmuş birinden bahsediyoruz.

Ayrıca bahsettiğiniz işlemciler ters takıldığı için yandı içerikli bir video literatürde yok. Gamers Nexus, aksine o videolarda suçlunun kullanıcı değil, işlemciye kontrolsüzce 1.3V üstü SoC voltajı basan anakart üreticileri olduğunu teknik verilerle kanıtlayıp markaları özür dilemeye zorlayan kişidir. Videoları bir kez daha, gerekirse altyazılı izlemenizi öneririm; çünkü iddia ettiğinizin tam tersini savunuyor.

İşlemciyi ters takma meselesine gelince; kullandığım Ryzen 9 9950X3D (AM5 soket) sistemde işlemci üzerinde pin bulunmaz, pinler anakart üzerindedir (LGA). AM5 soket yapısındaki çentikler sayesinde işlemciyi ters takmak fiziksel olarak neredeyse imkansızdır; en fazla anakart pinlerini yamultursunuz ama işlemciyi 'yakmazsınız'. O dönem işlemcilerin yanma sebebi tamamen voltaj odaklıydı ve bu sorun BIOS güncellemeleriyle yıllar önce tarihe karıştı.

Sektöre yıllarınızı vermiş olabilirsiniz ama 2026 yılındayız; donanım dünyası 2-3 yıl önceki kronik hataları aşalı çok oldu. Ben bu sistemi (X870E + 9950X3D) tam performans kullanmak ve EXPO'nun sunduğu güvenli hızdan faydalanmak için kurdum, İyi sosyaller.
 
Bu siteyi kullanmak için çerezler gereklidir. Siteyi kullanmaya devam etmek için çerezleri kabul etmelisiniz. Daha Fazlasını Öğren.…