Merhaba arkadaşlar, ASRock B450M-HDV R4.0 anakartını aldım. Daha kargoda gelmedi.
İkinci elden ucuza Ryzen 1000 serisi işlemci alacağım büyük ihtimal.
Anakartın sayfasında BIOS bölümünde versiyon 1'den 10.31'e kadar sürümler var.
BIOS 3.20 ve sonrası için Ryzen 1. nesil, 2. nesil ve "Raven Ridge" kodlu APU işlemcilerini tavsiye etmiyor.
Çok büyük ihtimal anakart BIOS'un sürümü 3.20'den yüksek gelecek.
Sürümü düşürmek için yükseltirken yaptığımız gibi kurulum yapmam yeterli mi? Başka yerlerde bu işlemin tehlikeli olduğunu, anakartın bir daha açılmama riski olabileceğini okudum.
Sizin için anakartın en son beta BIOS sürümündeki microcode sürümlerini çıkardım. Tek tek hepsini kontrol etmedim ama gözüme çarpan bir durum olarak Zen+ mimarisine destek veren microcodelar duruyor. Eğer işlemciye karar verirseniz, CPUID'sini aşağıdaki listeyle kıyaslayıp eğer listede varsa BIOS sürümü düşürmeden kullanabilirsiniz.
Merak ettiğim başka bir şey daha var, her sürüm notunda "Before updating this BIOS, please also read the description in previous BIOS version." şeklinde yazmışlar. Bir önceki sürüm notunda da aynısı yazdığı için zincirleme bir şekilde en başa kadar okumam mı gerekiyor? Eğer böyleyse sıralı bir şekilde BIOS yükseltmem lazım.
...
Zaten BIOS boyutları çok düşük, anakart üreticileri birden fazla sürüm yüklememize izin verse ne güzel olur. Diyelim 4.10 sürümü var ve 7.40 sürümünü yüklediğimde bir menüden daha önceden yüklediğim tüm sürümleri görüp geçiş yapabilsem. Teknik olarak zor olmamalı. Yani 7.40 sürümünün kurulum dosyası gerekli her şeyi içermeli. (7.40'ı kurmak için 5.50 sürümü gerekliyse onu da içermeli şeklinde.)
Bu düşündüğümü üreticiler düşünemiyor mu? Nerede yanlış düşündüm. Hangi sürümü seçersek onu başlatmak için gerekli olan dosyayı çipte yazması gereken yere yazsa mesela...
Düşündüğünüz kadar kolay değil maalesef. BIOS oldukça düşük seviye bir yazılım. Öyle ki BIOS güncellemesi yaparken öncelikle CMOS ile yapılmış BIOS çipindeki var olan BIOS'u tamamen siliyorsunuz, silinme işlemi tamamlandıktan sonra yeni BIOS'u yazıyorsunuz. Yazdığınız BIOS o CMOS çipindeki bütün alanı doldurmuş oluyor.
BIOS'un içindeki microcode bilgileri sayesinde anakart, işlemciyi tanıyabiliyor ve ona göre bir iletişim kuruluyor. Her işlemci ailesi için BIOS içinde microcode'lar bulunması gerekiyor. Bilgisayar açılırken anakart, ilgili microcode'u işlemciye yüklüyor. Böylece BIOS güncellemeleri ile işlemcinin buyruklarının nasıl çalışması gerektiğini değiştirmek mümkün oluyor.
Ancak AM4 gibi çok fazla işlemciye sahip platformlarda bu microcode'lar 16 Megabaytlık anakart CMOS çiplerine sığmadığı için anakart üreticileri BIOS'un diğer özelliklerinden kırpmak veya yeni işlemcileri desteklemek için eskilerini bırakmak zorunda kalmıştı.
Bunun modernleşmesini istemek en doğal hakkınız. Zamanında ASUS, EZ Flash 3'e BIOS'u internetten indirip güncelleme desteği getirmişti. BIOS arayüzüne girip anakartı ethernet ile internete bağladıktan sonra, BIOS'un içinde istediğiniz sürümü seçebiliyordunuz. Anakart istediğiniz sürümü indirip kuruyordu. Sanıyorum ki kaldırılmış.
Özetle, BIOS sürümünü düşürmenin doğrudan bir sorun oluşturduğu az senaryo vardır. Çoğu zaman olası güvenlik açıkları ve yukarıda anlattığım "işlemciye microcode yükleme" olayından dolayı genel olarak önerilmez. BIOS sürümünü güvenli bir şekilde düşürmek gayet mümkündür, çoğu zaman anakart üreticileri buna zaten izin verir. İzin vermediği durumda da CH341 gibi flash araçlarıyla müdahale edilerek kurulabilir.
Bu durum sürümden sürüme değişebiliyor. Bazı ana sürümlerden eski sürümlere geçmek mümkün olmayabiliyor. Özellikle BIOS sürüm notlarında anakart üreticileri bunu belirtir. Sürüm notlarına bakmanızda fayda var.
Bu durum sürümden sürüme değişebiliyor. Bazı ana sürümlerden eski sürümlere geçmek mümkün olmayabiliyor. Özellikle BIOS sürüm notlarında anakart üreticileri bunu belirtir. Sürüm notlarına bakmanızda fayda var.
3.20, 2.30 ve 2.20 sürümü için dediğiniz gibi eski sürüme dönmenin mümkün olmadığını belirtmişler.
"User will not able to flash previous BIOS once upgrading to this BIOS version"
Bu durumda dönebiliyor olmam lazım.
Merak ettiğim başka bir şey daha var, her sürüm notunda "Before updating this BIOS, please also read the description in previous BIOS version." şeklinde yazmışlar. Bir önceki sürüm notunda da aynısı yazdığı için zincirleme bir şekilde en başa kadar okumam mı gerekiyor? Eğer böyleyse sıralı bir şekilde BIOS yükseltmem lazım.
Yardımlarınız için teşekkürler. Eğer üreticinin kullanacağım işlemci için tavsiye etmediği bir sürüm bile olsa dokunmayacağım. Anakart elimde kalmasın.
Zaten BIOS boyutları çok düşük, anakart üreticileri birden fazla sürüm yüklememize izin verse ne güzel olur. Diyelim 4.10 sürümü var ve 7.40 sürümünü yüklediğimde bir menüden daha önceden yüklediğim tüm sürümleri görüp geçiş yapabilsem. Teknik olarak zor olmamalı. Yani 7.40 sürümünün kurulum dosyası gerekli her şeyi içermeli. (7.40'ı kurmak için 5.50 sürümü gerekliyse onu da içermeli şeklinde.)
Bu düşündüğümü üreticiler düşünemiyor mu? Nerede yanlış düşündüm. Hangi sürümü seçersek onu başlatmak için gerekli olan dosyayı çipte yazması gereken yere yazsa mesela...
Güvenlik gerekçesiyle kullanılmaması gereken bir sürüm varsa da menüden o sürümün seçilebilirliğini kaldırırlar.
Sizin için anakartın en son beta BIOS sürümündeki microcode sürümlerini çıkardım. Tek tek hepsini kontrol etmedim ama gözüme çarpan bir durum olarak Zen+ mimarisine destek veren microcodelar duruyor. Eğer işlemciye karar verirseniz, CPUID'sini aşağıdaki listeyle kıyaslayıp eğer listede varsa BIOS sürümü düşürmeden kullanabilirsiniz.
Merak ettiğim başka bir şey daha var, her sürüm notunda "Before updating this BIOS, please also read the description in previous BIOS version." şeklinde yazmışlar. Bir önceki sürüm notunda da aynısı yazdığı için zincirleme bir şekilde en başa kadar okumam mı gerekiyor? Eğer böyleyse sıralı bir şekilde BIOS yükseltmem lazım.
...
Zaten BIOS boyutları çok düşük, anakart üreticileri birden fazla sürüm yüklememize izin verse ne güzel olur. Diyelim 4.10 sürümü var ve 7.40 sürümünü yüklediğimde bir menüden daha önceden yüklediğim tüm sürümleri görüp geçiş yapabilsem. Teknik olarak zor olmamalı. Yani 7.40 sürümünün kurulum dosyası gerekli her şeyi içermeli. (7.40'ı kurmak için 5.50 sürümü gerekliyse onu da içermeli şeklinde.)
Bu düşündüğümü üreticiler düşünemiyor mu? Nerede yanlış düşündüm. Hangi sürümü seçersek onu başlatmak için gerekli olan dosyayı çipte yazması gereken yere yazsa mesela...
Düşündüğünüz kadar kolay değil maalesef. BIOS oldukça düşük seviye bir yazılım. Öyle ki BIOS güncellemesi yaparken öncelikle CMOS ile yapılmış BIOS çipindeki var olan BIOS'u tamamen siliyorsunuz, silinme işlemi tamamlandıktan sonra yeni BIOS'u yazıyorsunuz. Yazdığınız BIOS o CMOS çipindeki bütün alanı doldurmuş oluyor.
BIOS'un içindeki microcode bilgileri sayesinde anakart, işlemciyi tanıyabiliyor ve ona göre bir iletişim kuruluyor. Her işlemci ailesi için BIOS içinde microcode'lar bulunması gerekiyor. Bilgisayar açılırken anakart, ilgili microcode'u işlemciye yüklüyor. Böylece BIOS güncellemeleri ile işlemcinin buyruklarının nasıl çalışması gerektiğini değiştirmek mümkün oluyor.
Ancak AM4 gibi çok fazla işlemciye sahip platformlarda bu microcode'lar 16 Megabaytlık anakart CMOS çiplerine sığmadığı için anakart üreticileri BIOS'un diğer özelliklerinden kırpmak veya yeni işlemcileri desteklemek için eskilerini bırakmak zorunda kalmıştı.
Bunun modernleşmesini istemek en doğal hakkınız. Zamanında ASUS, EZ Flash 3'e BIOS'u internetten indirip güncelleme desteği getirmişti. BIOS arayüzüne girip anakartı ethernet ile internete bağladıktan sonra, BIOS'un içinde istediğiniz sürümü seçebiliyordunuz. Anakart istediğiniz sürümü indirip kuruyordu. Sanıyorum ki kaldırılmış.
Özetle, BIOS sürümünü düşürmenin doğrudan bir sorun oluşturduğu az senaryo vardır. Çoğu zaman olası güvenlik açıkları ve yukarıda anlattığım "işlemciye microcode yükleme" olayından dolayı genel olarak önerilmez. BIOS sürümünü güvenli bir şekilde düşürmek gayet mümkündür, çoğu zaman anakart üreticileri buna zaten izin verir. İzin vermediği durumda da CH341 gibi flash araçlarıyla müdahale edilerek kurulabilir.
Sizin için anakartın en son beta BIOS sürümündeki microcode sürümlerini çıkardım. Tek tek hepsini kontrol etmedim ama gözüme çarpan bir durum olarak Zen+ mimarisine destek veren microcodelar duruyor. Eğer işlemciye karar verirseniz, CPUID'sini aşağıdaki listeyle kıyaslayıp eğer listede varsa BIOS sürümü düşürmeden kullanabilirsiniz.
Düşündüğünüz kadar kolay değil maalesef. BIOS oldukça düşük seviye bir yazılım. Öyle ki BIOS güncellemesi yaparken öncelikle CMOS ile yapılmış BIOS çipindeki var olan BIOS'u tamamen siliyorsunuz, silinme işlemi tamamlandıktan sonra yeni BIOS'u yazıyorsunuz. Yazdığınız BIOS o CMOS çipindeki bütün alanı doldurmuş oluyor.
BIOS'un içindeki microcode bilgileri sayesinde anakart, işlemciyi tanıyabiliyor ve ona göre bir iletişim kuruluyor. Her işlemci ailesi için BIOS içinde microcode'lar bulunması gerekiyor. Bilgisayar açılırken anakart, ilgili microcode'u işlemciye yüklüyor. Böylece BIOS güncellemeleri ile işlemcinin buyruklarının nasıl çalışması gerektiğini değiştirmek mümkün oluyor.
Ancak AM4 gibi çok fazla işlemciye sahip platformlarda bu microcode'lar 16 Megabaytlık anakart CMOS çiplerine sığmadığı için anakart üreticileri BIOS'un diğer özelliklerinden kırpmak veya yeni işlemcileri desteklemek için eskilerini bırakmak zorunda kalmıştı.
Bunun modernleşmesini istemek en doğal hakkınız. Zamanında ASUS, EZ Flash 3'e BIOS'u internetten indirip güncelleme desteği getirmişti. BIOS arayüzüne girip anakartı ethernet ile internete bağladıktan sonra, BIOS'un içinde istediğiniz sürümü seçebiliyordunuz. Anakart istediğiniz sürümü indirip kuruyordu. Sanıyorum ki kaldırılmış.
Özetle, BIOS sürümünü düşürmenin doğrudan bir sorun oluşturduğu az senaryo vardır. Çoğu zaman olası güvenlik açıkları ve yukarıda anlattığım "işlemciye microcode yükleme" olayından dolayı genel olarak önerilmez. BIOS sürümünü güvenli bir şekilde düşürmek gayet mümkündür, çoğu zaman anakart üreticileri buna zaten izin verir. İzin vermediği durumda da CH341 gibi flash araçlarıyla müdahale edilerek kurulabilir.
Vakit ayırıp bu denli detaylı bir cevap verdiğiniz için çok teşekkürler. Yeni bir şeyler daha öğrendim.
Eğer doğru anladıysam mesela attığınız fotoğrafda yer alan 17. satırdaki "0086 0F01" cpuid'sinin karşılığını anlamak için:
En sağdaki elemana 0. bit dersek 2. bit 0xF değerine eşit. Bu bizim "Base Family" değerimiz.
"Extendenden Family" değerini öğrenmek için 5 ve 6. bit'e bakıyoruz. "0x08" değerine eşit.
Family = Base Family + Extenden Family formülünden
Family = 0xF + 0x8 = 15 + 8 = 23 ya da 0x17
Alttaki tabloya göre Zen2, Zen+ ya da Zen olabilir.
Base Model için 1. bit'e bakarsak "0x0"
Extenden Model içinse 4. bit'e bakarsak "0x6"
Üstteki tablodan "Renoir, Grey Hawk" Family 23 Model 96" sağlıyor. Yani Zen2 mimarisine ait.
Renoir işlemcileri içinse aşağıdaki liste çıkıyor.
Yani şimdi "00870F00" cpuid'sinin attığınız fotoğrafta yer alması sayesinde üstteki liste de yer alan tüm masaüstü işlemcileri desteklediğini mi anlamam lazım?
Ayrıca Last sütunu neyi ifade ediyor. Yes veya No olmasının bir önemi var mı?
Teker teker baktım da hepsini destekliyor gibi xD
Galiba cpuid değerinin vermeer'i işaret etmesi tüm vermeer işlemcilerini desteklediği anlamına gelmiyor olabilir. Eğer ben doğru yaptıysam o zaman asrock neden bu bios sürümünde ryzen 2000 serisi ve öncesini tavsiye etmiyor?
Microcode'ları çıkardığım MCExtractor programı on altılı düzene göre çıktığı verdiği için, 1 karakterin karşılığı 4 bit oluyor. Paylaştığınız görsele Dikkatli bakarsanız CPUID Instruction'ın 4 bit parçalardan oluştuğunu görebilirsiniz. Dolayısıyla aslında her on altılık karakterle, işlemcinin karakteristiğini doğrudan eşleştirebiliriz.
Örneğin ??? yazdığınız ilk örneğe bakalım: 00810F10 Extended Family: 8 (Baştaki sıfır önemsiz) Extended Model: 1 Base Family: F Base Model: 1
WikiChip'teki tabloyu referans alırsanız bunun Raven Ridge'e denk geldiğini görebilirsiniz.
Yani şimdi "00870F00" cpuid'sinin attığınız fotoğrafta yer alması sayesinde üstteki listede yer alan tüm masaüstü işlemcileri desteklediğini mi anlamam lazım?
Doğrudan uyumlu diyemeyiz çünkü başka kısıtlar da söz konusu. Attığınız ekran görüntüsündeki işlemcilerin bazıları mobil işlemciler ve BGA socket kullanıyorlar, anakarta lehimli monte ediliyorlar. Bu noktada "Microcode var, alır takarım" diyemiyoruz. Ancak klasik masaüstü işlemcisiyse ve microcode varsa desteklediğini söyleyebiliriz. Ek olarak anakartın sayfasını da kontrol edebilirsiniz.
MCExtractor yazılımının kendi microcode arşivi var. Arşivde aynı microcode dosyasının daha günceli mevcutmuş ve bu BIOS dosyasındaki görece daha eskiymiş, bundan bahsediyor. Microcode güncellemeleri işlemci üreticileri tarafından işlemcideki sorunları çözmek veya güvenlik açıklarını yamamak gibi amaçlar için kullanılıyor.
BIOS'ta bu işlemciler için yapılmış optimizasyonlar kaldırılmış olabilir. Zaman içinde değişen default ayarlar belki bu işlemciler için daha verimsiz olabilir. İşlemcilerde tespit edilmiş güvenlik zaafiyetleri performans kaybına yol açmış ve bununla uğraşmak istemiyor olabilirler. APU işlemcilerin içindeki GPU'nun GOP firmwareı, UEFI ile sıkıntı yaratıyor ve güncel sürücü gerektiriyor olabilir. Son yazdığım sebebi anakartın destek sayfasında gördüm mesela. Kısacası olaya hakim olmayan son kullanıcının canını sıkacak birçok sebebi olabilir.
Microcode'ları çıkardığım MCExtractor programı on altılı düzene göre çıktığı verdiği için, 1 karakterin karşılığı 4 bit oluyor. Paylaştığınız görsele Dikkatli bakarsanız CPUID Instruction'ın 4 bit parçalardan oluştuğunu görebilirsiniz. Dolayısıyla aslında her on altılık karakterle, işlemcinin karakteristiğini doğrudan eşleştirebiliriz.
Örneğin ??? yazdığınız ilk örneğe bakalım: 00810F10 Extended Family: 8 (Baştaki sıfır önemsiz) Extended Model: 1 Base Family: F Base Model: 1
WikiChip'teki tabloyu referans alırsanız bunun Raven Ridge'e denk geldiğini görebilirsiniz.
Doğrudan uyumlu diyemeyiz çünkü başka kısıtlar da söz konusu. Attığınız ekran görüntüsündeki işlemcilerin bazıları mobil işlemciler ve BGA socket kullanıyorlar, anakarta lehimli monte ediliyorlar. Bu noktada "Microcode var, alır takarım" diyemiyoruz. Ancak klasik masaüstü işlemcisiyse ve microcode varsa desteklediğini söyleyebiliriz. Ek olarak anakartın sayfasını da kontrol edebilirsiniz.
MCExtractor yazılımının kendi microcode arşivi var. Arşivde aynı microcode dosyasının daha günceli mevcutmuş ve bu BIOS dosyasındaki görece daha eskiymiş, bundan bahsediyor. Microcode güncellemeleri işlemci üreticileri tarafından işlemcideki sorunları çözmek veya güvenlik açıklarını yamamak gibi amaçlar için kullanılıyor.
BIOS'ta bu işlemciler için yapılmış optimizasyonlar kaldırılmış olabilir. Zaman içinde değişen default ayarlar belki bu işlemciler için daha verimsiz olabilir. İşlemcilerde tespit edilmiş güvenlik zaafiyetleri performans kaybına yol açmış ve bununla uğraşmak istemiyor olabilirler. APU işlemcilerin içindeki GPU'nun GOP firmwareı, UEFI ile sıkıntı yaratıyor ve güncel sürücü gerektiriyor olabilir. Son yazdığım sebebi anakartın destek sayfasında gördüm mesela. Kısacası olaya hakim olmayan son kullanıcının canını sıkacak birçok sebebi olabilir.
Anakart elimde yokken daha fazla kurcalamaya da gerek yok. Anakart gelsin, işlemciyi takayım bakalım hangi sürüm çıkacak.
Anakart geldi, beta sürümü hariç en güncel sürüm olan 10.10 sürümü yüklüymüş. BIOS çipinin üstüne etiket yapıştırmışlar, orada yazıyor.
İşlemci olarak R3 3200G alıp ileride param olunca da R7 5700G alacağım. LoL gibi oyunlar haricinde oyun oynamıyorum, o yüzden ekran kartı almayı düşünmüyorum.
ASRock'un neredeyse tüm BIOS sürümlerine Ryzen 1000, 2000 ve 2000 APU kullanıyorsanız "Bu BIOS sürümüne güncellemenizi önermiyoruz" uyarısı için araştırdığım kadarıyla kimisi artık bu BIOS sürümlerinde eski işlemcilere yönelik güncelleme olmadığı için bu uyarıyı yazdığını söylerken kimisi de ASRock, kullanıcıyı korkutma amaçlı "çalışıyorsa elleme" mantığı ile yaptığını söylüyor. Gereksiz kafa karıştırıcı bir durum.