İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın bağımsızlık yanlısı liderleri, Birleşik Krallık’ın geleceğini tartışmaya açacak ortak bir adım atmaya hazırlanıyor. Üç lider, 14 Eylül’de Galler’in başkenti Cardiff’te düzenlenecek zirvede halkların kendi geleceklerini referandumla belirleme hakkını savunan bir bildiri imzalayacak.
Zirveye İskoçya Başbakanı ve SNP lideri John Swinney, Galler Başbakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth ile Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill katılıyor. Sinn Féin Başkanı Mary Lou McDonald’ın da toplantıda yer alması bekleniyor.
Tarafların amacı aynı görünse de Kuzey İrlanda’nın durumu İskoçya ve Galler’den farklı. İskoçya ile Galler bağımsız birer devlet olmayı tartışırken Kuzey İrlandalı milliyetçiler, bölgenin İrlanda Cumhuriyeti’yle birleşmesini savunuyor.
Cardiff’te imzalanması beklenen bildirinin tek başına referandum başlatma veya Birleşik Krallık’ı dağıtma gücü bulunmuyor. Liderler, referandum düzenleme hakkının Londra’daki hükûmetin siyasi tercihine bağlı kalmaması gerektiğini savunarak ortak baskı oluşturmayı hedefliyor.
Son anketlerde İskoçya’nın bağımsızlığına destek yüzde 47 seviyesinde gösteriliyor. Galler’de bağımsızlığı destekleyenlerin oranı yüzde 32, Kuzey İrlanda’nın İrlanda Cumhuriyeti’yle birleşmesini isteyenlerin oranı ise yüzde 36 civarında. Bu rakamlar Birleşik Krallık’ın yakın zamanda kesin olarak dağılacağı anlamına gelmiyor ancak anayasal tartışmanın üç bölgede aynı anda güçlendiğini gösteriyor.
Tartışmalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın 13 Eylül’de birleşik İrlanda fikrini desteklediğini açıklamasıyla daha da büyüdü. Buna karşılık Londra yönetimi, mevcut koşulların yeni bir referandum için yeterli olmadığını savunuyor.
Cardiff zirvesi hemen bir ayrılık süreci başlatmayacak. Buna rağmen İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda yönetimlerinin ilk kez referandum hakkı konusunda birlikte hareket etmesi, Birleşik Krallık’ın geleceği açısından önemli bir siyasi dönüm noktası olabilir.
Kaynaklar
Leaders at Celtic summit to affirm right to seek independence from UK
https://www.reuters.com/world/europ...says-wont-talk-about-scotland-yet-2026-09-13/
İrlanda, İskoçya ve Galler liderleri Birleşik Krallık'ın dağılmasını görüşmek üzere buluşuyor