Konu Başlıkları Gizle
Herkese merhabalar, değerli forum üyeleri. Bugün sizlere özellikle online rekabetçi oyun oynayanların veya evde birden fazla kişi interneti aynı anda kullandığında çileden çıkanların çok sık karşılaştığı ama adını tam olarak koyamadığı bir sorundan bahsedeceğim: Bufferbloat. Hazırsanız, kahvenizi veya çayınızı alın, bu sinir bozucu gecikme problemini kökünden nasıl çözeceğimize adım adım, detaylıca birlikte bakalım.
Bufferbloat (Tampon Şişkinliği), en sade tabirle; internet hattınız tam kapasiteyle indirme veya yükleme yaparken ortaya çıkan, veri paketlerinin modeminizin veya yönlendiricinizin (router) "bekleme odasında" yani tampon belleğinde (buffer) gereksiz yere uzun süre hapis kalarak devasa bir gecikme (lag / ping spike) yaratması durumudur.
Aslına bakarsanız, normal şartlar altında "tampon bellek" (buffer) mekanizması çok faydalı ve gerekli bir şeydir. Ağdaki paket trafiği anlık olarak, birdenbire arttığında, modeminiz bu veri paketlerini yığılma yüzünden hemen çöpe atmak (buna packet loss yani paket kaybı diyoruz) yerine, bir belleğe alır ve sıraya sokarak sırası geleni gönderir. Bu, verilerin kaybolmasını önlemek için tasarlanmış mükemmel bir güvenlik ağıdır. Buna benzer bir yöntemi aslında SSD'ler DRAM mekanizması ile kullanır; ancak detayına girmeyeceğim. Merak edenler araştırabilir.
Ancak günümüzde donanımlar ucuzladı. Modern cihazlarda, özellikle RAM'lerin çok daha uygun fiyatlı hale gelmesiyle, bu tampon bellekler gereğinden çok daha büyük tutuluyor. İşte sorun da tam burada başlıyor. İnternet hattınız tam kapasite dolduğunda (örneğin arka planda devasa bir Steam oyunu indirirken, buluta bir video yüklerken ya da evden birisi 4K çözünürlükte Netflix izlerken), router cihazınız gelen tüm veri paketlerini bu devasa büyüklükteki tampon belleğe adeta istiflemeye başlar.
Evet, paketleriniz çöpe atılmaz, yani kaybolmaz ama o ucu bucağı görünmeyen devasa kuyruğun en arkasına geçmek zorunda kalırlar. Normalde 15-20 ms olan o pürüzsüz oyun pinginiz, paketleriniz o uzun kuyrukta sırasını beklerken bir anda 500 ms, hatta bazen 2000 ms gibi oynanamaz seviyelere fırlar.
İnternet paketimizin hızını (Örneğin 100 Mbps veya 1000 Mbps) genellikle bir otomobilin hız kadranındaki maksimum sürat gibi düşünme eğilimindeyiz. Ancak Bufferbloat dediğimiz olay, o çok hızlı otomobilin 300 km/s hız yapabilmesi ama maalesef her 500 metrede bir devasa bir hız kesici kasise girmesi ya da otoyol gişelerinde gereksiz yere dakikalarca beklemesi gibidir. Bizim bu rehberdeki asıl amacımız; oyun oynamak, anlık sohbet etmek veya canlı yayın izlemek gibi "gecikmeye tahammülü olmayan" anlık işlemlerin paketlerini o uzun kuyrukta VIP şeridine alıp öne geçirmek ve hissedilen pingi minimize etmektir.
İnternette takılmalar veya ping artışları yaşandığında, çoğu insanın aklına gelen ilk çözüm "Hızımı 50 Mbps'den 100 Mbps'ye, hatta fiber 1000 Mbps'ye yükselteyim, kesin sorun kökünden çözülür" düşüncesidir. Ancak bu çok yaygın bir yanılgıdır. Çünkü Bufferbloat bir hız veya altyapı sorunu değil, tamamen bir donanım içi "trafik yönetimi" sorunudur.
Otoyolu isterseniz 10 şeritli devasa bir yola çevirin, gişedeki görevli her aracı işlemleri yavaş yaparak gereksiz yere 5 dakika bekletiyorsa (yani hatalı tampon yönetimi yapıyorsa), o yolun şerit genişliği sizi hedefinize daha hızlı veya daha akıcı bir şekilde ulaştırmaz.
Öncelikle sorunun bizde ne boyutta olduğunu görmemiz gerekiyor. Testi en güvenilir şekilde Waveform sitesi üzerinden, mümkünse bilgisayarınızı modeme ethernet kablosu ile bağlayarak (Wi-Fi dalgalanmalarini ekarte etmek için) yapabilirsiniz.
Testleri incelemeden önce ping ve jitterdan biraz bahsedelim:
Ping, bilgisayarınızdan çıkan bir veri paketinin karşıdaki sunucuya ulaşması ve oradan bir yanıtın bilgisayarınıza geri dönmesi için geçen süredir. Milisaniye (ms) cinsinden ölçülür.
Düşük Ping: Veriler hızlı gider ve gelir. Özellikle rekabetçi oyunlarda (FPS, MOBA) komutlarınızın anında iletilmesini sağlar.
Yüksek Ping: "Lag" dediğimiz gecikmeye sebep olur. Siz ateş ettiğinizde veya bir butona bastığınızda, sunucu bunu çok sonra algılar.
Jitter, ping değerindeki dalgalanmadır; yani ping sürenizin ne kadar kararlı olduğunu gösterir. Örneğin ping değeriniz sürekli 20 ms ise jitter değeriniz 0'dır ve bu mükemmeldir. Ancak ping bir an 20 ms, bir an 150 ms, sonra tekrar 40 ms oluyorsa burada yüksek bir jitter söz konusudur; buna ani sıçramalar da denebilir. Bu durum, undervolt konusunda bahsettiğim "spike" ile benzerdir.
Waveform Bufferbloat Test Sayfası İçin Tıklayın
Karşınıza çıkan test sonucundaki terimleri gelin birlikte, detaylıca yorumlayalım:
"Evin tek hakimi benim, yollar tamamen boş ve akıcı." demektir. Bu rakam ne kadar düşükse, tıkladığınız web sayfaları o kadar hızlı ve atik tepki verir. 10-30 ms arası değerler mükemmel kabul edilir, 50-80 ms arası ise makul ve kabul edilebilir bir "boş yol" değeridir.
Forumlarda çok sık sorulan "Evden biri Netflix açınca ya da Instagram'a girince CS:GO/Valorant oyunum neden donuyor, karakterim neden ışınlanıyor?" sorusunun teknik yanıtıdır. Eğer bu değer +50 ms ve üzerindeyse, evde bir kişi dosya indirirken diğer kişinin rekabetçi bir online oyun oynaması veya iş için gecikmesiz bir görüntülü toplantı (Zoom, Teams vb.) yapması adeta bir işkenceye dönüşür ve imkansızlaşır.
Eğer siz arkadaşınıza WhatsApp'tan büyük boyutlu bir video gönderirken, Google Drive'a bir dosya yedeklerken veya bir Twitch yayını açmaya çalışırken bu değer fırlıyorsa, hattınız adeta kilitlenir. O sırada sadece basit web siteleri bile açılmakta, hatta DNS sorguları bile gitmekte zorlanır. Görseldeki gibi +0 ms veya çok düşük bir değer (+1-5 ms) görmek, yükleme trafiğinin modeminiz tarafından çok iyi yönetildiğini ve hattın bu yükleme kısmında hiçbir "trafik sıkışıklığı" yaşanmadığını gösterir.
"Benim internet hızım çok yüksek, bende lag olamaz." büyük bir yanılgıdır. İstediğiniz kadar geniş bir otoyola sahip olun, gişelerdeki paketleme yönetimi kötüyse (yani cihazınız bufferbloat sorunu yaşıyorsa), o devasa otoyolda bile adım adım ilerleyen bir kuyruğa girersiniz. Yüksek hız, bufferbloat sorununu ortadan kaldırmaz; sadece o bant genişliğinin dolup "şişkinlik" anının yaşanacağı sınırı biraz daha yukarı taşıyarak o ana ulaşmanızı bir nebze geciktirir.
Bufferbloat sorununu tamamen ortadan kaldırmak için aslında uygulayabileceğimiz çeşitli yollar mevcut. Şimdi lafı daha fazla uzatmadan, gelin bu yöntemlerden detaylıca bahsedelim.
Nasıl Yapılır? Modeminizin arayüzüne giriş yapın. Menülerden QoS veya Bandwidth Control (Bant Genişliği Kontrolü) ayarlarını bularak aktif hale getirin. Speedtest vb. sitelerden aldığınız gerçek maksimum hızınızın yaklaşık %90-95'ini bu ekrandaki hız sınırlama bölümüne tanımlayın.
Örnek : Örneğin testlerde stabil olarak 100 Mbps indirme hızınız varsa, QoS sınırını 90 Mbps olarak ayarlayın. Aynı şekilde yükleme (upload) için de %90 seviyesinde bir kısıtlama girin.
Sonuç ve Faydası: Yaptığınız bu kısıtlama sayesinde modem her zaman en üst limitte %5-10'luk bir "manevra ve nefes alma alanı" bırakır. Bu boşluk sayesinde, acil geçmesi gereken oyun veya ses paketleri hiçbir zaman uzayan bir kuyruğa girmeden doğrudan akıp gider ve siz ping hissetmezsiniz.
Not: Cihazınızda QoS menüsü yoksa yüksek ihtimalle İSS tarafından kısıtlanmış bir arayüz kullanıyorsunuz. Modeminize root erişimi elde ederek QoS menüsüne erişebilirsiniz.
Görsel: Zyxel VMG3625-T50B Modem Arayüzü QoS Örneği
Görsel: ZTE H168A Modem Arayüzü QoS Örneği
Hangi Algoritma Seçilmeli? Eğer ayarı açtığınızda karşınıza algoritma seçenekleri çıkarsa, kesinlikle CAKE veya fq_codel seçeneklerinden birini tercih edin. Bunlar, klasik QoS'den çok daha akıllı olan, "önce küçük ve zaman açısından kritik olan paketler (oyun/ses) geçsin" diyen modern trafik polisleridir.
Ne Sağlar? Siz bir yandan bilgisayarınızda 100 GB'lık devasa bir oyunu tam hızda indirirken, aynı anda diğer ekranda pinginiz 1 ms bile yükselmeden ve hiçbir dalgalanma yaşamadan online rekabetçi maç yapabilmenizi sağlar. Gerçek bir nimettir.
Çözüm: Standart İSS modeminizi sadece interneti dönüştüren bir aracı cihaz (Köprü / Bridge modu) haline getirip, araya güçlü işlemcisi olan "akıllı" bir router (yönlendirici) koymaktır.
OpenWrt Mucizesi: Eğer elinizdeki veya alacağınız donanım destekliyorsa, cihazın içine OpenWrt gibi Linux tabanlı açık kaynaklı işletim sistemleri kurarak, en ucuz donanımı bile profesyonel, binlerce liralık bir kurumsal ağ cihazına dönüştürebilirsiniz.
Bufferbloat Nedir?
Bufferbloat (Tampon Şişkinliği), en sade tabirle; internet hattınız tam kapasiteyle indirme veya yükleme yaparken ortaya çıkan, veri paketlerinin modeminizin veya yönlendiricinizin (router) "bekleme odasında" yani tampon belleğinde (buffer) gereksiz yere uzun süre hapis kalarak devasa bir gecikme (lag / ping spike) yaratması durumudur.
Aslına bakarsanız, normal şartlar altında "tampon bellek" (buffer) mekanizması çok faydalı ve gerekli bir şeydir. Ağdaki paket trafiği anlık olarak, birdenbire arttığında, modeminiz bu veri paketlerini yığılma yüzünden hemen çöpe atmak (buna packet loss yani paket kaybı diyoruz) yerine, bir belleğe alır ve sıraya sokarak sırası geleni gönderir. Bu, verilerin kaybolmasını önlemek için tasarlanmış mükemmel bir güvenlik ağıdır. Buna benzer bir yöntemi aslında SSD'ler DRAM mekanizması ile kullanır; ancak detayına girmeyeceğim. Merak edenler araştırabilir.
Ancak günümüzde donanımlar ucuzladı. Modern cihazlarda, özellikle RAM'lerin çok daha uygun fiyatlı hale gelmesiyle, bu tampon bellekler gereğinden çok daha büyük tutuluyor. İşte sorun da tam burada başlıyor. İnternet hattınız tam kapasite dolduğunda (örneğin arka planda devasa bir Steam oyunu indirirken, buluta bir video yüklerken ya da evden birisi 4K çözünürlükte Netflix izlerken), router cihazınız gelen tüm veri paketlerini bu devasa büyüklükteki tampon belleğe adeta istiflemeye başlar.
Evet, paketleriniz çöpe atılmaz, yani kaybolmaz ama o ucu bucağı görünmeyen devasa kuyruğun en arkasına geçmek zorunda kalırlar. Normalde 15-20 ms olan o pürüzsüz oyun pinginiz, paketleriniz o uzun kuyrukta sırasını beklerken bir anda 500 ms, hatta bazen 2000 ms gibi oynanamaz seviyelere fırlar.
İnternet paketimizin hızını (Örneğin 100 Mbps veya 1000 Mbps) genellikle bir otomobilin hız kadranındaki maksimum sürat gibi düşünme eğilimindeyiz. Ancak Bufferbloat dediğimiz olay, o çok hızlı otomobilin 300 km/s hız yapabilmesi ama maalesef her 500 metrede bir devasa bir hız kesici kasise girmesi ya da otoyol gişelerinde gereksiz yere dakikalarca beklemesi gibidir. Bizim bu rehberdeki asıl amacımız; oyun oynamak, anlık sohbet etmek veya canlı yayın izlemek gibi "gecikmeye tahammülü olmayan" anlık işlemlerin paketlerini o uzun kuyrukta VIP şeridine alıp öne geçirmek ve hissedilen pingi minimize etmektir.
"İnternet Hızını Arttırmak" Neden Çözüm Değildir?
İnternette takılmalar veya ping artışları yaşandığında, çoğu insanın aklına gelen ilk çözüm "Hızımı 50 Mbps'den 100 Mbps'ye, hatta fiber 1000 Mbps'ye yükselteyim, kesin sorun kökünden çözülür" düşüncesidir. Ancak bu çok yaygın bir yanılgıdır. Çünkü Bufferbloat bir hız veya altyapı sorunu değil, tamamen bir donanım içi "trafik yönetimi" sorunudur.
- Hız (Bant Genişliği): Kullandığınız yolun kaç şeritli olduğudur.
- Bufferbloat: Yolun sonundaki gişelerde bulunan görevlinin son derece hatalı ve hantal bir kuyruk yönetimi yapmasıdır.
Otoyolu isterseniz 10 şeritli devasa bir yola çevirin, gişedeki görevli her aracı işlemleri yavaş yaparak gereksiz yere 5 dakika bekletiyorsa (yani hatalı tampon yönetimi yapıyorsa), o yolun şerit genişliği sizi hedefinize daha hızlı veya daha akıcı bir şekilde ulaştırmaz.
Bufferbloat Testi Nasıl Yapılır ve Sonuçlar Nasıl Okunur?
Öncelikle sorunun bizde ne boyutta olduğunu görmemiz gerekiyor. Testi en güvenilir şekilde Waveform sitesi üzerinden, mümkünse bilgisayarınızı modeme ethernet kablosu ile bağlayarak (Wi-Fi dalgalanmalarini ekarte etmek için) yapabilirsiniz.
Testleri incelemeden önce ping ve jitterdan biraz bahsedelim:
Ping, bilgisayarınızdan çıkan bir veri paketinin karşıdaki sunucuya ulaşması ve oradan bir yanıtın bilgisayarınıza geri dönmesi için geçen süredir. Milisaniye (ms) cinsinden ölçülür.
Düşük Ping: Veriler hızlı gider ve gelir. Özellikle rekabetçi oyunlarda (FPS, MOBA) komutlarınızın anında iletilmesini sağlar.
Yüksek Ping: "Lag" dediğimiz gecikmeye sebep olur. Siz ateş ettiğinizde veya bir butona bastığınızda, sunucu bunu çok sonra algılar.
Jitter, ping değerindeki dalgalanmadır; yani ping sürenizin ne kadar kararlı olduğunu gösterir. Örneğin ping değeriniz sürekli 20 ms ise jitter değeriniz 0'dır ve bu mükemmeldir. Ancak ping bir an 20 ms, bir an 150 ms, sonra tekrar 40 ms oluyorsa burada yüksek bir jitter söz konusudur; buna ani sıçramalar da denebilir. Bu durum, undervolt konusunda bahsettiğim "spike" ile benzerdir.
Waveform Bufferbloat Test Sayfası İçin Tıklayın
Karşınıza çıkan test sonucundaki terimleri gelin birlikte, detaylıca yorumlayalım:
1. "Unloaded" (Boştaki Gecikme)
Bu değer, internet ağınızda sizden başka kimse yokken, arka planda hiçbir indirme veya yükleme yapılmıyorken bilgisayarınızdan çıkan sinyalin karşı sunucuya gidip gelme süresini (ping) ifade eder."Evin tek hakimi benim, yollar tamamen boş ve akıcı." demektir. Bu rakam ne kadar düşükse, tıkladığınız web sayfaları o kadar hızlı ve atik tepki verir. 10-30 ms arası değerler mükemmel kabul edilir, 50-80 ms arası ise makul ve kabul edilebilir bir "boş yol" değeridir.
2. "Download Active" (İndirme Esnasındaki Şişme)
Testin aslında en can alıcı ve bizi ilgilendiren noktası tam olarak burasıdır. "+100 ms" gibi devasa bir artış, internet hattınız sonuna kadar sömürüldüğünde (örneğin Steam'den büyük bir oyun inerken veya salonda 4K video izlenirken) oyun içi pinginize ne kadar ekstra ve acımasız bir yük bindiğini açıkça gösterir.Forumlarda çok sık sorulan "Evden biri Netflix açınca ya da Instagram'a girince CS:GO/Valorant oyunum neden donuyor, karakterim neden ışınlanıyor?" sorusunun teknik yanıtıdır. Eğer bu değer +50 ms ve üzerindeyse, evde bir kişi dosya indirirken diğer kişinin rekabetçi bir online oyun oynaması veya iş için gecikmesiz bir görüntülü toplantı (Zoom, Teams vb.) yapması adeta bir işkenceye dönüşür ve imkansızlaşır.
3. "Upload Active" (Yükleme Esnasındaki Şişme)
Çoğu internet kullanıcısı genellikle sadece "Download" yani indirme hızlarına ve değerlerine odaklanır ama yükleme (upload) esnasındaki şişme aslında çok daha kritik sonuçlar doğurabilir.Eğer siz arkadaşınıza WhatsApp'tan büyük boyutlu bir video gönderirken, Google Drive'a bir dosya yedeklerken veya bir Twitch yayını açmaya çalışırken bu değer fırlıyorsa, hattınız adeta kilitlenir. O sırada sadece basit web siteleri bile açılmakta, hatta DNS sorguları bile gitmekte zorlanır. Görseldeki gibi +0 ms veya çok düşük bir değer (+1-5 ms) görmek, yükleme trafiğinin modeminiz tarafından çok iyi yönetildiğini ve hattın bu yükleme kısmında hiçbir "trafik sıkışıklığı" yaşanmadığını gösterir.
Hız vs. Kalite Çıkmazı
400 Mbps gibi çok yüksek ve tatmin edici bir hız görüp yine de "C" notu almak başta size oldukça şaşırtıcı gelebilir."Benim internet hızım çok yüksek, bende lag olamaz." büyük bir yanılgıdır. İstediğiniz kadar geniş bir otoyola sahip olun, gişelerdeki paketleme yönetimi kötüyse (yani cihazınız bufferbloat sorunu yaşıyorsa), o devasa otoyolda bile adım adım ilerleyen bir kuyruğa girersiniz. Yüksek hız, bufferbloat sorununu ortadan kaldırmaz; sadece o bant genişliğinin dolup "şişkinlik" anının yaşanacağı sınırı biraz daha yukarı taşıyarak o ana ulaşmanızı bir nebze geciktirir.
Bufferbloat Nasıl Çözülür? (Çözüm Yolları)
Bufferbloat sorununu tamamen ortadan kaldırmak için aslında uygulayabileceğimiz çeşitli yollar mevcut. Şimdi lafı daha fazla uzatmadan, gelin bu yöntemlerden detaylıca bahsedelim.
1. QoS (Quality of Service) Ayarını Aktif Etmek ve Yapılandırmak
Modemler veya yönlendiriciler, internet borusunu %100 oranında doldurmaya çalıştıklarında adeta panikler ve paketleri biriktirmeye, sıraya sokmaya başlarlar. Bunu engellemenin en kolay ve temel yolu, modeminize manuel olarak "Asla sınırlarına dayanma, asla tam kapasiteye çıkma" emrini vermektir.Nasıl Yapılır? Modeminizin arayüzüne giriş yapın. Menülerden QoS veya Bandwidth Control (Bant Genişliği Kontrolü) ayarlarını bularak aktif hale getirin. Speedtest vb. sitelerden aldığınız gerçek maksimum hızınızın yaklaşık %90-95'ini bu ekrandaki hız sınırlama bölümüne tanımlayın.
Örnek : Örneğin testlerde stabil olarak 100 Mbps indirme hızınız varsa, QoS sınırını 90 Mbps olarak ayarlayın. Aynı şekilde yükleme (upload) için de %90 seviyesinde bir kısıtlama girin.
Sonuç ve Faydası: Yaptığınız bu kısıtlama sayesinde modem her zaman en üst limitte %5-10'luk bir "manevra ve nefes alma alanı" bırakır. Bu boşluk sayesinde, acil geçmesi gereken oyun veya ses paketleri hiçbir zaman uzayan bir kuyruğa girmeden doğrudan akıp gider ve siz ping hissetmezsiniz.
Not: Cihazınızda QoS menüsü yoksa yüksek ihtimalle İSS tarafından kısıtlanmış bir arayüz kullanıyorsunuz. Modeminize root erişimi elde ederek QoS menüsüne erişebilirsiniz.
Görsel: Zyxel VMG3625-T50B Modem Arayüzü QoS Örneği
Görsel: ZTE H168A Modem Arayüzü QoS Örneği
2. SQM (Smart Queue Management - Akıllı Kuyruk Yönetimi) Aktif Etmek
Eğer gerçekten şanslıysanız ve elinizde kaliteli bir router varsa, cihazınızın ayarlar menüsünde "SQM" veya "Smart Queue Management" ibaresini görebilirsiniz. Bu teknoloji, bufferbloat’un dünyadaki en büyük ve en amansız düşmanıdır.Hangi Algoritma Seçilmeli? Eğer ayarı açtığınızda karşınıza algoritma seçenekleri çıkarsa, kesinlikle CAKE veya fq_codel seçeneklerinden birini tercih edin. Bunlar, klasik QoS'den çok daha akıllı olan, "önce küçük ve zaman açısından kritik olan paketler (oyun/ses) geçsin" diyen modern trafik polisleridir.
Ne Sağlar? Siz bir yandan bilgisayarınızda 100 GB'lık devasa bir oyunu tam hızda indirirken, aynı anda diğer ekranda pinginiz 1 ms bile yükselmeden ve hiçbir dalgalanma yaşamadan online rekabetçi maç yapabilmenizi sağlar. Gerçek bir nimettir.
3. İSS (Servis Sağlayıcı) Modeminden Kurtulmak (veya Köprü Moduna Almak)
İnternet servis sağlayıcılarının abonelikle birlikte kullanıcılara verdiği, genellikle maliyeti düşürülmüş standart modemler, ne yazık ki SQM gibi gelişmiş işlemci gücü gerektiren özellikleri barındırmazlar ve RAM kapasiteleri çok düşüktür.Çözüm: Standart İSS modeminizi sadece interneti dönüştüren bir aracı cihaz (Köprü / Bridge modu) haline getirip, araya güçlü işlemcisi olan "akıllı" bir router (yönlendirici) koymaktır.
OpenWrt Mucizesi: Eğer elinizdeki veya alacağınız donanım destekliyorsa, cihazın içine OpenWrt gibi Linux tabanlı açık kaynaklı işletim sistemleri kurarak, en ucuz donanımı bile profesyonel, binlerce liralık bir kurumsal ağ cihazına dönüştürebilirsiniz.
Tavsiyem ve Kişisel Önerim:
En kalıcı ve kesin çözüm için size tavsiyem kesinlikle bu OpenWrt yöntemidir. Örneğin bir Raspberry Pi alarak veya Xiaomi'nin uygun fiyatlı AX3200 / Mi Router 4A Gigabit gibi desteklenen bir modelini edinerek bu işe girebilirsiniz. İnternetteki bolca rehber sayesinde oldukça kolayca cihazın içine OpenWrt kurabilir ve yukarıda bahsettiğimiz gelişmiş SQM (Cake / fq_codel) algoritmalarını saniyeler içinde açabilirsiniz. Bunu yaptığınızda kesinlikle kayıpsız, yağ gibi akan bir internet deneyimi ve Waveform testinden A+ Bufferbloat sonucu garantisi verebilirim. Bunlarla uğraşmak istemezseniz Keenetic markasının modemlerine bakmanızı tavsiye ederim. Hatta Superonline kullanıyorsanız direkt bunlara yönebilirsiniz. MAC adresini klonlayarak Superonline'ın verdiği çöpü sisteminizden çıkartabilirsiniz.Rehberimizin sonuna geldik arkadaşlar. Umarım bu can sıkıcı problemi çözmenizde yardımcı olabilmişimdir. Konuyla ilgili takıldığınız bir yer olursa veya donanım tavsiyesi isterseniz aşağıda belirtebilirsiniz. Herkese gecikmesiz, düşük pingli oyunlar ve iyi forumlar dilerim!