CPU Fanlarının Hızı Potansiyometre ile Nasıl Kontrol Edilir?

Doge dedi:

regüle etmek derken?

Genişletmek için tıkla...

Kullanacagin elemanlarin calisma akimlarina gore akim seviyesini ayarlamayi kasetmistim.

Ardunio USB uzerinden hem PC'ye baglanip hem de guc alabilir bu yuzden onu trafoya baglamasan da olur, bunu pas geciyorum.

L298N'nin calisma akimi 2A, potansiyometrelerin zaten calisma akimlarinin oldukca dusuk oldugunu da diger konuda bahsetmistim.

Eger trafonun cikisindaki 20A akimi dogrudan bu elemanlara verirsen de yanmasina sebep olursun.

Bence isi 9V pillere de yapabilirsin eger trafo bulmakta zorlaniyor isen.

@Doge

Akim isin ozunde bir elektrik hattindan (ornegin telden) gecen yukun belirtildigi bir deger, yani trafodan 20A buyukluk ciktiysa devre hatti boyunca o 20A ayni sekil gitmeye devam edecek tabii direnc nedeniyle ufak kayiplar yasayacak ama kayda deger degil, elektriksel yuk elemanla karsilastiginda sadece 1-2A gecip geri kalani bir anda yok olamayacagina gore buyuklugun tamami eleman uzerinden gecmis olacak.

Devre elemanlari ne kadar akim cekmesi gerektigini bilemeyeceginden disaridan ayarlama yapilmasi gerekir yani burda asil bilmemiz gereken trafoda bunu yapabilecek regulatorlerin olup olmadigi, eger varsa yine kullanabilirsin sorun olmaz.

Doge dedi:

Siz bahsetmiştiniz ama bende tam anlamıyla yer etmedi.

Genişletmek için tıkla...

Arduino konusunda doğrudan deneyimim olmadığı için, daha önce sadece tahmini bir senaryo üzerinden yorum yapmıştım. Bu durum istemeden de olsa kafanızı karıştırmış olabilir, bunun için özür dilerim. Sayın @Yuki veya Sayın @HDDKullanıyorum konuyla daha ilgili olduklarından size çok daha iyi yardımcı olabilirler. Ben daha fazla müdahil olarak kafa karışıklığına sebep olmak istemem.

7025 dedi:

Arduino konusunda doğrudan deneyimim olmadığı için, daha önce sadece tahmini bir senaryo üzerinden yorum yapmıştım. Bu durum istemeden de olsa kafanızı karıştırmış olabilir, bunun için özür dilerim. Sayın @Yuki veya Sayın @HDDKullanıyorum konuyla daha ilgili olduklarından size çok daha iyi yardımcı olabilirler. Ben daha fazla müdahil olarak kafa karışıklığına sebep olmak istemem.

Genişletmek için tıkla...

Bağlantı şeması konusunda yardımcı olabilirim bir devre düşüneceğim.

Doge dedi:

@Yuki Tüm devrelerin bağlantısını pek toparlayamadım. ChatGPT'yi birkaç kez denedim, çok net cevaplar veremedi.
Neyi nereye bağlamam gerektiğini ve bağlantılarda sorun yaşamayacağımı kafamda oturtup siparişleri vermek istiyorum.
@7025 Siz bahsetmiştiniz ama bende tam anlamıyla yer etmedi.

Şu kadarını anladım:

2x 12V/0.50A Fan, 10K Pot' ve 12V/? Adaptör için;

• Motor sürücü (LN298N), transistör ve MOSFET ile aynı görevi görecek, yani potansiyometreyi yakmayacağım.
• Pot' (+) ve (-) bağlantılarını nereden alacağını bilmiyorum ama PWM sinyalini Arduino Uno'dan alacak.
• Fanların (+) ve (-) bağlantıları sanırım motor sürücüye bağlanacak veya adaptör kablosundan ek çıkarıp paralel bağlantı yapacağım, hiç emin değilim.
• Motor sürücü ve Arduino Uno arasında nasıl bağlantı kurulacak bilmiyorum.

Bağlantıların şemasını yapıp anlatabilir misiniz?
Olmazsa siz sadece anlatın, şemayı ben çizerim.

Genişletmek için tıkla...

Bağlantılar basitçe şu şekilde olacak :

LN298N bağlantıları:

Elimizde 2 adet fan çeşidi var ve buna uygun olarak motor sürücümüzde 2 çıkış var. Aynı çeşit fanların kabloları birbirlerine bağlanıcak ve bir girişe takılacak geriye kalan diğer aynı tür fanlar da kabloları birleştirilip diğer çıkışa bağlanıcak. Bu bağlantılardan sonra ln298n ile ilgili bir tek Arduino ile haberleşmesi için gereken bağlantılar kalıcak onlarda Arduino üzerinde bulunan herhangi 4 dijital pine yapılabilir.


Arduino bağlantıları:

Arduino'ya güç 12v güç girişi ve ln298n ile haberleşmesini sağlayan kablolar bağlanıcak sonrasında ise 2 adet potansiyometre bağlantısı yapılacak bu potansiyometrelerden birisi 1 fan grubunu diğeri geriye kalan fan grubunu kontrol edicek potansiyometrelerin veri bacağı yine okuma yapılması için arduinonun dijital bir pinine bağlanıcak geriye kalan bacaklarınden güç girişleri yapılacak.

Dikkat edilmesi gerekenler :

Arduino için güç baglantısı 3 şekilde yapılabilir data kablosu, DC adaptör bağlantısı ve bence en kolay olan VIN girişinden +, GND girişinden - bağlantısı yapmak

Motor sürücüsü eğer fanlar çok zorlanırsa 1A veya dahada fazla güç çekebilir. Bunun için adaptör iyi seçilmeli bu konular dışında pek fazla bir dikkat edilmesi gereken kısmı kalmıyor.

Ben olsam nasıl yapardım :

Ben olsaydım potansiyometre yerine bir Bluetooth kontrolcü ile fanları kontrol ederdim. Benim için kolaylık sağlardı, eğer bütçeniz yeterse bu konuyu düşünebilirsiniz hc-05 veya hc-06 gibi bir Bluetooth alıcı kullanılabilir ortalama 100-150tl fiyatı bulunmakta.

Doge dedi:

Fanların (+) ve (-) bağlantıları sanırım motor sürücüye bağlanacak veya adaptör kablosundan ek çıkarıp paralel bağlantı yapacağım, hiç emin değilim.

Genişletmek için tıkla...

L298N uzerinde motor baglamak icin 2 tane klemens var, fanlarin baglantilarini bu klemenslere yapcaksin OUT1,2,3,4 diye uzerinde isimlendirme var.

Ana guc baglantilari icin +12V ya da VCC olarak isimledirilen klemense dogrudan ana guc kaynaginin pozitif hattini, GND klemensine de negatif hatti baglayabilirsin. +5V yazan klemens guc cikisi yani istersen Ardunio'ya bu klemens uzerinden guc verebilirsin.

ENA/ENB pinleri ile fan motorlarina enable sinyalini yani PWM sinyalini vereceksin bu pinler Ardunio'nin dijital pinlerine baglanabilir. PWM sinyali lojik 0 ve lojik 1 olmak uzere 2 farkli sinyal gonderdigi icin dijital cikislar kullaniliyor, 3,5,6 numarali pinlerde PWM cikis var.

Ardunio'nun gucunu de ya dedigim gibi USB ile veya driver'in guc cikisi klemensinden saglayabilirsin, Ardunio'daki negatif hat baglantisini da yine driver'daki GND klemensine baglayabilirsin.

Pot'un sinyal bacagini Ardunio'nun analog sinyal pinlerinden herhangi birine baglayabilirsin, negatif ve pozitif hat baglantilarini da Ardunio'daki pinlere ya da driver uzerindeki klemenslere baglayabilirsin.