Rehber DRM nedir?

DRM Nedir?​

DRM, genelde oyun üreticilerinin yazılımlarına koyduğu bir çeşit koruma mekanizmasıdır.

DRM, Digital Rights Management yani Dijital Hak yönetimi anlamına gelir.

DRM'nin Amacı Nedir?​

DRM'in temel amacı, dijital içeriklerin kontrolsüzce kopyalanmasını, paylaşılmasını, değiştirilmesini ve lisans olmadan kullanılmasını engellemeye çalışmaktır.

DRM; oyunlarda, filmlerde, müzikte, e-kitaplarda, yazılımlarda ve bazı donanımlarda kullanılır.

DRM'in Mantığı​

Bir ürün satın aldığınızda aslında tamamen o ürüne sahip olmazsınız. O ürünün kullanma lisansına sahip olursunuz. İşte DRM'de bunu yapar. Oyunu internetiniz varken açtığınızda size bir token verilir. Oyununuz offline olsa bile yapımcının koyduğu sınır (token süresi) dolduğunda (genelde 20-40 gün olur) oyun kilitlenir, açılmaz. Çünkü token süreniz dolmuştur. Tekrar internete bağlandığınızda token kodunuz yenilenir ve oyunu token süresi bitene kadar tekrar offline oynayabilirsiniz.

DRM Nerelerde kullanılır?​

Oyunlar​

En yaygın kullanım alanlarından biridir.
Örnek platformlar:
-Steam
-Epic Games Store
-EA App
-Ubisoft Connect

Film ve Dizi Platformları​

Örneğin:
-Netflix
-Disney+
-Amazon Prime Video

Buralarda DRM ekran kaydını zorlaştırır, videonun düz dosya halinde alınmasını engeller ve cihaz donanımını ölçer. Mesela Netflix'te sadece lisanslı cihazlar Dolby teknolojilerini ve yüksek çözünürlüğü kullanabilir.

Müzik​

Tüm aylık abonelik sistemiyle çalışan platformlar telif hakları ve ticari anlaşmalar sebebiyle müzikleri özel bir formatta kaydedip dışa aktarıma izin vermez.

DRM Nasıl Çalışır?​

Temel mantığı şöyledir, ilk önce dosya şifrelenir. Daha sonra sunucu bu şifreye özel bir anahtar verir. Bu anahtarda donanım ve yazılım bilgileri de vardır. Yazılım güncellemesi veya herhangi bir donanımsal parça yükseltmesi DRM token'ınızı geçersiz kılar.

DRM Türleri​

Online DRM​

Oyunu offline modda oynasanız bile zorunlu olarak sunucu bağlantısı ister. Özel bir şifrelemesi yoktur çünkü sunucu yoksa zaten oyun da yoktur. Bu DRM'e sahip oyunlar kırılamaz, içerik sunucuya bağımlıdır.

Launcher DRM​

Oyun açılırken ikincil bir platform üzerinden açılması gerekir. Mesela Battlefield'ı Steam üzerinden açarken oyun EA App tarafından hazırlanıp açılıyor.

Kernel-Level DRM / Anti-Cheat​

Daha derin sistem erişimi ister, çekirdek seviyesinde çalışır. Oyunlardaki hile önleyici yazılımlar (Vanguard, VAC gibi hizmetler) genelde bunlardır.

Popüler DRM'ler ve Özellikleri​

Steam DRM​

En kullanıcı dostu olan DRM'dir.

Oyunu satın aldığınızda ilk kurulumda internet üzerinden oyun lisansını kontrol edersiniz. Bu kontrolden sonra oyun ömür boyu sizindir. Valve'ın açıklamalarına göre Steam'in offline modu, sonsuza kadar internet gerektirmeyecek şekilde tasarlanmıştır. Oyun dosyaları yedeklenip başka bir cihaza aktarıldığında da tek seferlik lisans kontrolünden sonra oyun o cihazda sonsuza dek oynanabilir.

3. parti DRM'ler Steam platformunda olsa da Steam DRM'i olarak sayılmaz çünkü Steam bir platformdur ve farklı DRM'e sahip oyunlar da burada satılabilir.

Ayrıca özel DRM'e sahip oyunlar Steam tarafından özel olarak işaretlenir. Böylece oyunda DRM'in olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

DENUVO​

En yaygın olanıdır. Token olayı Denuvo'nun temel mantığıdır. Sistem size 20-40 gün süre tanır ve bu aralıklarla lisansınızı yenilemeniz gerekir. Oyuna online girdiğiniz herhangi bir an token sıfırlanır. Asıl amacı şudur, oyunlar en yüksek satış rakamını ilk çıktığı zamanlar alır. DRM ise bu ilk zamanlarda korsan içeriklerin tamamlanmasını geciktirir. O yüzden oyunun crack versiyonunu çıkması için 2-4 yıl beklememiz gerekebiliyor.

Bazı firmalar oyun cracklendiğinde Denuvo'yu kaldırır, çünkü Denuvo koruması için firmalar Denuvo'ya fatura öderler ve zaten cracklenmiş bir oyun için bunu ödemek saçmalıktır. Mesela EA, fatura ödememek için fişini çektiği bazı oyunlardan Denuvo DRM'ini kaldırmıştır böylece sunucular kapalı da olsa oyun oynanabilmektedir.

Ubisoft DRM​

Eskiden bu aşırı agresif bir sistemdi. Offline oyun oynarken internet kesilince oyun takılmaya başlıyordu, aşırı fazla tepki gelince bunu yumuşattılar tabii ki.

EA DRM / Activation Limits​

Günümüzde kullanılmıyor ama eskiden kullanılırdı.

Çok eskiden EA oyunlarını 5-6 farklı donanıma kurduktan sonra yeni donanıma kuramazdınız, hakkınız biterdi.

Artık EA, Denuvo kullanıyor.

SecuROM​

Eski ama kötü şöhretli DRM’lerden biri. Sony DADC tarafından geliştirilmiştir.

Sony tabii aşırı mükemmeliyetçi bir firma olduğu için bunu da kusursuz yapmıştır. Bu doğrulama yöntemi, korsanların orijinal disklerin fiziksel özelliklerini taklit etmesini oldukça zorlaştırmış ve dönemin diğer koruma sistemlerine kıyasla çok daha güçlü koruma sağlamıştır.

Tabii dijital platformlara geçilince kullanılmamaya başlandı.

DRM Performansı Etkiler mi?​

Evet, dosyalar şifrelendiği için performansta çok az bir düşüş olabilir, ancak gücü yeterli sistemlerde sorun çıkarmaz.

DRM'den Nasıl Kurtulursunuz?​

GOG gibi DRM-Free platformları tercih edebilirsiniz. GOG, oyunu direkt .exe ile kaydeder ve launcher olmadan da farklı aygıtlarda başlatmaya izin verir. Veya orijinal lisansına sahipseniz oyunun kırılmış halini kullanabilirsiniz. Tabii ki korsana destek vermiyoruz, bu sadece DRM'den kurtulma yöntemidir.

İyi sosyaller!