Katılım
17 Aralık 2023
Mesajlar
97
Makaleler
1
Çözümler
2
Beğeniler
104
Öncelikle şuna açıklık getirmek istiyorum. Nokia hiçbir zaman telefon şirketi olmadı. Nokia aslen bir telekomünikasyon şirketiydi. Artık çoğu kişininin bildiği sebeplerden dolayı tamamen Microsoft’a satılmadı veya batmadı. Sadece telefon bölümünü Microsoft’a sattı ve Nokia halen ayakta ve en büyük telekomünikasyon şirketlerinden biri. Bugün ele alacağımız HMD Global ise 2016’da eski Nokia yöneticileri tarafından yine Finlandiya’da kurulan ve Nokia’dan 10 yıllığına isim hakkı alan şirket.

Efenim bu arkadaşlar 2016’da yeni 3310’u duyurdu ve Nokia isminin telefon arenasına dönmesi büyük bir heyecan yarattı. 3310’dan sonra ise gerçekten güzel telefonlar olan Nokia 3, 5 ve 6 modellerini piyasaya sürdüler. Ben geçtiğimiz yıla kadar Nokia 5 modelini kullandım ve o fiyata gerçekten muazzam bir üründü. O fiyatta rakip markaların modellerini kullanan arkadaşlarıma gülüp geçiyordum. Gerek tasarım gerek malzeme gerek donanımsal açıdan harika bir üründü. Bir alt modeli Nokia 3’ü de annem için almıştık ve o da giriş düzey için iyi bir cihazdı. Tabii donanımı gereği Nokia 5 kadar uzun dayanamadı. Bana ne senin kullanımından dediğinizi duyar gibiyim ama bunları anlatıyorum ki işi en başından harika yürüten adamlar nasıl işi batıracak.

İşin Türkiye kısmına da değinip geçeceğim çünkü kısa bir macera. Bu arkadaşlar bence güzel bir reklam çalışması ve Vodafone iş birliği ile Türkiye’ye giriyor ama ondan sonrası yok. Evet, yok! Nokia X.2 serilerinden sonra sessiz sedasız çekildiler Türkiye’den. HMD Global’e ulaştığımda ise çekilme sebeplerinin dengesiz kur olduğunu öğrendim. Halen Türkçe mailler gönderiyorlar ve siteleri halen Türkçe ama ürün getirmedikleri için bir anlamı yok.

Nokia 3, 5, 6, 8 ve 7 modelleri oldukça sevildi ve bunların sonrasında 3.1, 5.1 diye giden X.1 serisi geldi. Bu cihazlar da genel olarak iyiydi ancak HMD bu cihazlar için doğru düzgün bir pazarlama kampanyası bile yapmadı. 7 Plus ve 8.1, 8 Sirocco gibi harika cihazlar sadece sektörü yakından takip edenler tarafında alındı. Tam da telefonlarıda kamera furyasının başladığı dönemde 5 kameralı Nokia 9 PureView’i çıkardılar. Pazarlama açısından çok iyi fikir olmasına rağmen bu defa da cihaz o 5 kameranın hakkını verememesi ve ve lavabo gideri benzeri tasarım nedeniyle bolca eleştirildi. Zaten kaynakları sınırlı olan HMD, parasını resmen çarçur etti. Sonrasında gelen cihazlar tasarım ve kalite olarak çok iyi de olsa kas kafa HMD pazarlamanın P’sinden anlamadığı için bu telefonlar birkaç ülke hariç fazla ilgi görmedi.

2019-2020 civarında ise mali anlamda zorlanan HMD’ye Google ve Qualcomm bir miktar yatırım yaptı. Bu arada günümüzde güncelleme garantilerinin öncüsü bu telefonlardır. Çünkü o yıllarda modellerinin %100’üne güncelleme veren tek şirket onlardı. Yani Nokia 3’ten tut 8.3’üne hepsi tıkır tıkır gereken güncellemeleri alıyordu. Nokia 8.3 modeline kadar amiral gemisi modeller çıkarıyorlardı ancak 8.3’ten sonra bir daha üst seviye bir telefon göremedik. Bunun hakkında da artık alt-orta segmente yöneleceklerini söylediler. Zaten kayış bu noktadan sonra koptu. O güzelim tasarımların ve malzemenin yerini sıradan ve alt segment telefonlar aldı. Tek sığındıkları şey Nokia adıydı. Sen o telefonları düzgün pazarlamazsan, reklamını yapmazsan insanlar nasıl alacak o amiral gemilerini?

Bazı modeller (örn: Noki G21) Motorola ile ortak üretilmeye başlandı ve biz Nokia hayranlarının tadı iyice kaçtı. Bu arada ise yaptıkları bir hatadan döndüler o da isimlendirme. Başlangıçta giriş segmenti telefonlar 1.X, 2.X, 3.X; orta segment 5,X, 6.X tarzı isimlendiriliyordu ve bu insanların kafasını karıştırıyordu. Sonrasında ise alttan üst segmente C, G, X ve XR isimlerine (örn: X10, XR20, X21) geçtiler. Tasarım ve malzeme kalitesinin düşüşüyle donanımda da düşüşe gidildi. X ve XR serileri dışında genelde hep bir önceki neslin alt seviye yongaları kullanılıyordu. Cihazlar saf Android olduğundan berbat bir performans göstermese de rakiplerinin gerisindeydi.

Son 3 yılda birkaç mantıklı hareket yaptılar. Örneğin sağlamlığa odaklı Nokia XR serisi ve orta segment için gayet iyi X serilerini çıkardılar ancak İngiltere ve birkaç Avrupa ülkesi dışında yine pazarlama adına en ufak adım atılmadı. Halen insanları Nokia battı, bitti sanıyordu. Hatta HMD’nin telefonlarını Windows Phone sanan bile vardı.

Yakın zamana geldiğimizde Nokia adını duyurmak için mantıklı adımlar attılar. Örneğin 2720, 2660 Flip gibi tuşlu modelleri piyasaya sürdüler ve Barbie gibi ismlerle birleştirince nispeten başarılı bir kampanya yapmayı başardılar. XR21 gibi modellerinde sağlamlığını öne çıkaracak sosyal medya paylaşımları yaptılar. Bu sırada çıkardıkları alt düzey akıllı telefonlarda da bir ilerleme kaydetmişlerdi. Malzeme ve tasarım iyileşmişti.

Tabii zaman geçiyordu, isim hakkı 2026’ya kadardı ve 3 yıl kalmıştı. Geçen 7 yılın neredeyse 4 yılı hüsrandan ibaretti. Bu sırada asıl Nokia ise son kullanıcıdan tamamen uzaklaşmak istiyordu ve logosunu da değiştirmişti. Nokia aslında sadece HMD’ye değil, başka firmalara da farklı ürünler için lisans vermişti. Nokia adlı TV ve notebooklar vardı ve gerçekten iyi cihazlardı. Az önce bahsettiğim karardan sonra Nokia bir daha son kullanıcıya yönelik ürünler için isim hakkı vermemeye başladı. Burada kesin bir bilgi yok ama HMD de işi eline yüzünde bulaştırdığı için Nokia, HMD’nin Nokia adının 2026’dan önce kullanmayı bırakması için baskı yapmış olabilir. Çünkü 2023 sonunda HMD açar topar kendi adıyla telefonlar çıkarmak için çalışmaya başladı.

2024’te ise HMD markalı telefonların ilk örnekleri Pulse ve Skyline’ı gördük. Burada asıl trajikomik olan ne biliyor musunuz? HMD Global, Skyline modelinde Fabula Design, yani Lumia modellerindeki tasarım dilini kullanmaya başladı. 7 sene Nokia adını kullandınız şimdi aklınıza geldi? Çıkardıkları 2660 Flip gibi dikkat çeken Nokia modellerini de kendi adlarıyla tekrar piyasaya sürdüler. İşte şimdi size inanılmaz bir beyinsizlik örneği göstereceğim. Bakın bu adamlar 7 yıldır Nokia adıyla çıkardıkları güzelim cihazlara adam gibi reklam yapmadılar ya, bana az önce bir mail geldi HMD’den ve bakın ne yapmışlar: Barcelona Futbol Kulübü Telefon Sponsoru HMD…

Kafayı yememek elde değil gerçekten. O kadar sene Nokia adını biraz düzgün kullanıp harikalar yaratabilecekken o 3 harflı marka adına dünyanın parasını harcadın HMD.

Sonuç olarak da Nokia bu adamların bu işi batırdığını gördükten sonra isim hakkını da uzatmadı ve bunlar şimdi kendi isimleriyle eski ve başarılı Nokia tasarımlarını, OZO gibi bazı Nokia isimlerini kullanarak ayakta kalmaya çalışıyor.

Bu yazı bir özet gibi oldu. İçimden Yakın Nokia tarihi ile ilgili bir yazı geçiyordu ancak buna zaman ayıramıyordum. Az önce gelen Barça sponsorluk mailini gördükten sonra bunu yazma gereği duydum. Fırsatım olan bir gün detaylı ve düzenli bir şekile 2016 sonrası Nokia tarihini hem telefon hem telekomünikasyon tarafını anlatmak isterim.

Günümüzde halen HMD, Nokia markalı modelleri satıyor ama yeni akıllı telefon modeli çıkarmayacaktır ve 2026’ya kadar satışı duracaktır. Asıl Nokia ise yolunda devam ediyor. Sadece son kullanıcının haberi yok.