Intel Core i7-13620H, yük altında iken 400MHz'e düşüyor

Bu olay başıma ilk kez yaklaşık 15 gün önce geldi. Yüksek sistem gereksinimi isteyen herhangi bir oyunu açtığımda çok ciddi FPS düşüşleri ve genel olarak tüm sistemde kasma sorunu yaşıyordum. Bunlar olurken sanki ekran kartı hiç çalışmıyormuş gibi laptopun fanları da çalışmıyordu. Sorunun kaynağına dair ilk tahminim ekran kartı sürücüleriydi; bunları silip tekrar yükledim ancak sorun düzelmedi. Bunun üzerine temiz bir Windows kurulumu yaptım (BIOS güncellemesi de dahil) ve tekrar oyuna girdiğimde her şey düzgün çalıştı; ta ki ertesi güne kadar.

Ertesi gün sorunun tekrarlanıp tekrarlanmayacağını denemek istediğimde aynı manzarayla karşılaştım. Bu sefer HWiNFO ile GPU ve CPU test programlarını indirip sorunun kaynağını çözmeye çalıştım. İlk başta sadece GPU'ya odaklanmıştım. GPU'nun çektiği güç 40 Watt civarındaydı; oysa yük altında, açtığım programa bağlı olarak (üreticiye göre üst limit 140 Watt olmak üzere) 100-120 Watt arası olması gerekiyordu. Sonra bir de CPU değerlerine bakmayı akıl ettim ve işlemcinin sabit olarak 400 MHz çekirdek hızında çalıştığını gördüm (sistem yük altında değilken normalde 4 GHz civarında çalışıyor).

Bu olay tamamen rastgele gerçekleşiyor. Bazen programı çalıştırdığımda tamamen normal değerlere ulaşıyorum; saat hızları 4 GHz civarında seyrediyor, GPU 120 Watt'a kadar güç çekiyor ve işlemci sıcaklığı 90 dereceye kadar çıkıyor. Sorun yaşadığım zamanlarda ise hızım 400 MHz'e sabitleniyor, işlemci sıcaklığı bu sebeple 60 dereceyi bile geçmiyor ve GPU gücü 40 Watt civarında takılıyor. Şu an bu satırları yazarken bir yandan da test yapıyorum. Yazıya ilk başladığımda yine aynı sorun vardı, ancak şu an denediğimde her şey düzgün çalışıyor. Sizce bunun sebebi ne olabilir?

Laptop: Gigabyte AORUS 15 BKF, Intel i7-13620H, RTX 4060

Hasan Merkit dedi:

Frekans limit problemleri genelde aşırı ısınma, batarya ve adaptör gibi etkenlerden ortaya çıkabiliyor. Cihazın garantisi var ise garantiye gönderin. Yok ise muhtemelen termal macun ve toz bakımı yapılması gerekiyordur.

Genişletmek için tıkla...

Aşırı ısınma olmuyor bile ondan dolayı o seçeneği eledim batarya ve adaptör kaynaklı olabileceğini düşünüyorum ben de. Sadece yazılımsal olarak yapabileceğim bir şey var mı diye buraya yazmak istedim.

Hasan Merkit dedi:

ThrotteStop üstünden limitleri kaldırabiliyorsunuz. Ancak tavsiye etmiyorum. Cihazın limit yapmasının nedeni de kendini korumaktır. Adaptör ve batarya kaynaklı birkaç cihazda bu durum meydana geliyordu. Biliyorum, siz Gigabyte kullanıyorsunuz ama bu tarz arızalar genelde Dell cihazlarda oluyordu.

Genişletmek için tıkla...

Cihazın garantisi devam ettiği için servise durumu ilettim ancak henüz bir dönüş alamadım. Açıkçası limitleri manuel olarak kısmak istemiyorum; zaten bir sorun olacağını da düşünmüyorum. Çünkü yük altında saatlerce 90 derecelerde çalışmasına rağmen, arada koruma amaçlı 3.6 GHz civarına anlık düşüşler haricinde şu ana kadar bir sıkıntı yaşamadım. Yaşadığım problem gerçekten çok garip ve tarif etmesi de zor. Örneğin; oyuna girdiğimde her şey düzgün çalışıyorsa, oyunun ortasında herhangi bir frekans (clock) kısıtlaması yaşamıyorum. Sorun sadece ilk açılışta belli oluyor; sistem ya limitli hızda başlıyor ya da hiç sorunsuz çalışıyor.

Hasan Merkit dedi:

Garantiden yine de dönüş bekleyin. Böyle anormallikler var iken garantisi olan cihazın frekansları ile uğraşmamız riskli olur. Belli ki enerji ile ilgili bir sıkıntı yaşıyor cihaz. Gerektiği kadar amper çekemediğini düşünüyorum.

Genişletmek için tıkla...

Öyle yapacağım. Ama dediğiniz gibi clock kısıtlaması olduğunda işlemci için çektiği güç 10 Watt civarı normalde sıkıntı olmadığında 30-35 civarı oluyor. Tek garip bulduğum şey belirttiğim üzere oyun ortası yaşanmaması bu durumun ya başında hiçbir şekilde sıkıntı olmuyor ya da clock limitli başlıyor. Bu da yük altında güç kısıtlaması yapmadığını düşündürüyor bana, neden güç kısıtlaması yaptığını ise hiçbir şekilde anlamadım.

Hasan Merkit dedi:

Garantiden yine de dönüş bekleyin. Böyle anormallikler var iken garantisi olan cihazın frekansları ile uğraşmamız riskli olur. Belli ki enerji ile ilgili bir sıkıntı yaşıyor cihaz. Gerektiği kadar amper çekemediğini düşünüyorum.

Genişletmek için tıkla...

Ayrıca 10 dakikadır test açık durumda işlemci sıcaklıklarını ekliyorum. Şu an her şey sorunsuz çalışıyor. Başka laptop testlerini çok görmediğim için normal mi diye bir bakarsanız sevinirim.