IR başlıklar bildiğimiz üzere infrared yani kızılötesi ışınları güdüm sistemi olarak alır. Kısaca ısı güdümü de diyebiliriz. IR başlığa sahip füze sistemleri uzun sürelerdir kullanılmaktadır ve bu sistemler kısa-orta menzilde oldukça etkili sistemlerdir.
Radar güdümlü füzelere göre kullanımı daha basittir. Sistemde radar güdümünün gerektirdiği bazı karmaşık şeylere gerek duymazlar. Ayrıca yakın menzilde kullanımı daha kolaydır çünkü tamamen ateşle ve unut mantığıyla çalışırlar. Ateşleme sonrası güdüm edilmesi gerekmez ve çoğu SAM sisteminde güdüm SARH olarak yapılır. Tabii tüm hava koşullarında oldukça stabil çalışmayabilirler, ne de olsa radar yevlemesi gibi doğrudan bir yönlendirme yapılmamakta, füze kendi görüntü sensörüyle ısı avı yapmaktadır. Çok bulutlu ve yağmurlu bir havada füze güdüm sürekliliğini sürdüremeyebilir. Ya da bir diğer sorun olan "düşük ısı izi" meselesi. Bu sorunda ise karşıdaki hedef görünür olsa bile çok düşük bir ısı izi olduğu için başlık hedefi görmez ya da yeterli takip sağlayamaz. İşte bu sorunu aşmak için fotokontrast modu geliştirilmiştir.
Konumuza dönecek olursak IR başlıklı füzeler de diğer silah sistemlerinde olduğu gibi gelişmektedir. Bugün, bu gelişmelerden birisi olan fotokontrast modunu konu alacağız.
Kısaca fotokontrast modu, hedef ve arka plan arasındaki kontrast farkını kullanarak hedefin tespit edilmesini ve takibini optimize eden bir moddur. Hedefin (örneğin bir helikopter) ve çevresindeki arka planın yaydığı infrared enerji algılanır. füze sensörü infrared arama yaparken, o anda taranmakta olan konumun (hedefin arka planının) parlaklığı da bir voltaj olarak temsil edilir. Sensörden gelen değişen voltajlar serisi, herhangi bir tarama hattı boyunca parlaklık değişimlerini kodlayan genlik modülasyonlu (AM, çift-kanal olabilir) bir sinyal oluşturur. Satırın veya karenin ne zaman bittiğini belirtmek için sinyale ek voltaj artışları eklenir. Arka plandaki parlaklık seviyesi ölçülür, arka planı temsil etmesi için bir voltaj sinyalı oluşturulur ve kontrasttaki hızlı bir değişim voltajın aniden değişmesine sebep olur. Kontrast ayrımı yapılır.
Özetle, sensör arka planla hedefin kontrastını izler ve hedefi net şekilde ayırır. Bu durumda füze infrared moda göre daha az hassastır. Eğer IR sensör IRCCM kullanıyorsa (AM, Dual-channel dışında üç kanallı sensörler) hedefin ateşlediği fiziksel karşı tedbirlere direnç gösterebilir fakat eğer sensör IRCCM kullanmıyorsa fotokontrast modu bu durumda sensörü daha az hassas yapacağı için karşı tedbirlere daha az hassasiyetle daha yüksek takip stabilitesi sağlayabilir.
Fotokontrast modunun bazı dezavantajları bulunmaktadır. Bunların başında hava koşulları gelir. Kötü hava koşullarında stabil bir hedef takibi yapılamayabilir, kullanımı uygun değildir. Bir diğer durum da arka planla hedefin kararlı ayırt edilemediği durumlardır. Fotokontrast modunu kullanmak için havanın açık ve arka planın tek renk olması gereklidir. Bu durumda en iyi kullanım senaryosunun gündüz ve temiz bir gökyüzü olabileceğini belirtelim. Hava koşullarının olumsuz ve arka planın kararlı olmadığı durumlarda infrared, kızılötesi güdüme geçilir ve hedefe angaje olunabilir.
Okuduğunuz için teşekkürler.
Radar güdümlü füzelere göre kullanımı daha basittir. Sistemde radar güdümünün gerektirdiği bazı karmaşık şeylere gerek duymazlar. Ayrıca yakın menzilde kullanımı daha kolaydır çünkü tamamen ateşle ve unut mantığıyla çalışırlar. Ateşleme sonrası güdüm edilmesi gerekmez ve çoğu SAM sisteminde güdüm SARH olarak yapılır. Tabii tüm hava koşullarında oldukça stabil çalışmayabilirler, ne de olsa radar yevlemesi gibi doğrudan bir yönlendirme yapılmamakta, füze kendi görüntü sensörüyle ısı avı yapmaktadır. Çok bulutlu ve yağmurlu bir havada füze güdüm sürekliliğini sürdüremeyebilir. Ya da bir diğer sorun olan "düşük ısı izi" meselesi. Bu sorunda ise karşıdaki hedef görünür olsa bile çok düşük bir ısı izi olduğu için başlık hedefi görmez ya da yeterli takip sağlayamaz. İşte bu sorunu aşmak için fotokontrast modu geliştirilmiştir.
Konumuza dönecek olursak IR başlıklı füzeler de diğer silah sistemlerinde olduğu gibi gelişmektedir. Bugün, bu gelişmelerden birisi olan fotokontrast modunu konu alacağız.
Kısaca fotokontrast modu, hedef ve arka plan arasındaki kontrast farkını kullanarak hedefin tespit edilmesini ve takibini optimize eden bir moddur. Hedefin (örneğin bir helikopter) ve çevresindeki arka planın yaydığı infrared enerji algılanır. füze sensörü infrared arama yaparken, o anda taranmakta olan konumun (hedefin arka planının) parlaklığı da bir voltaj olarak temsil edilir. Sensörden gelen değişen voltajlar serisi, herhangi bir tarama hattı boyunca parlaklık değişimlerini kodlayan genlik modülasyonlu (AM, çift-kanal olabilir) bir sinyal oluşturur. Satırın veya karenin ne zaman bittiğini belirtmek için sinyale ek voltaj artışları eklenir. Arka plandaki parlaklık seviyesi ölçülür, arka planı temsil etmesi için bir voltaj sinyalı oluşturulur ve kontrasttaki hızlı bir değişim voltajın aniden değişmesine sebep olur. Kontrast ayrımı yapılır.
Özetle, sensör arka planla hedefin kontrastını izler ve hedefi net şekilde ayırır. Bu durumda füze infrared moda göre daha az hassastır. Eğer IR sensör IRCCM kullanıyorsa (AM, Dual-channel dışında üç kanallı sensörler) hedefin ateşlediği fiziksel karşı tedbirlere direnç gösterebilir fakat eğer sensör IRCCM kullanmıyorsa fotokontrast modu bu durumda sensörü daha az hassas yapacağı için karşı tedbirlere daha az hassasiyetle daha yüksek takip stabilitesi sağlayabilir.
Fotokontrast modunun bazı dezavantajları bulunmaktadır. Bunların başında hava koşulları gelir. Kötü hava koşullarında stabil bir hedef takibi yapılamayabilir, kullanımı uygun değildir. Bir diğer durum da arka planla hedefin kararlı ayırt edilemediği durumlardır. Fotokontrast modunu kullanmak için havanın açık ve arka planın tek renk olması gereklidir. Bu durumda en iyi kullanım senaryosunun gündüz ve temiz bir gökyüzü olabileceğini belirtelim. Hava koşullarının olumsuz ve arka planın kararlı olmadığı durumlarda infrared, kızılötesi güdüme geçilir ve hedefe angaje olunabilir.
Okuduğunuz için teşekkürler.
Son düzenleyen: Moderatör: