Jüpiter genelde "başarısız yıldız" diye anılır çünkü yapısı yıldızların ilk aşamalarına çok benzer. Büyük oranda hidrojen (%75-90 civarı) ve helyumdan oluşur ancak onu yıldız olmaktan alıkoyan temel şey kütlesidir.
Bir gökcisminin yıldız olabilmesi için çekirdeğinde hidrojen füzyonunu başlatacak kadar basınç ve sıcaklık oluşması gerekir. Bunun için gereken eşik, Jüpiter’in yaklaşık 80 katı kütledir. Ancak o zaman çekirdekte sıcaklık 10 milyon Kelvin'e çıkar ve hidrojen atomları kaynaşarak helyuma dönüşür. Jüpiter'in kütlesi bu sınırın çok çok altında olduğu için füzyon başlayamaz.
Güneş, düşük kütleli yıldız, kahverengi cüce, Jüpiter ve Dünya.
Eğer kütlesi 80 kat değil de 13 kat daha büyük olsaydı, çekirdeğinde döteryum (ağır hidrojen) füzyonunu kısa süreliğine yapabilirdi. Böyle cisimlere kahverengi cüce deniyor ama gerçek yıldız olabilmesi için dediğim gibi en az 80 kat kütle gerekirdi.
Döteryum füzyonlu kahverengi cüce.
Yani Jüpiter aslında bir dev gaz gezegeni; yıldız doğumuna doğru yola çıkmış gibi ama gerekli kütleyi toplayamadığı için yarıda kalmış görünüyor. Sonuç olarak bir yıldız olmaktan çok öte kalmış, dev bir gezegen olarak bugün Güneş Sistemi'mizde yer almakta.
Bir gökcisminin yıldız olabilmesi için çekirdeğinde hidrojen füzyonunu başlatacak kadar basınç ve sıcaklık oluşması gerekir. Bunun için gereken eşik, Jüpiter’in yaklaşık 80 katı kütledir. Ancak o zaman çekirdekte sıcaklık 10 milyon Kelvin'e çıkar ve hidrojen atomları kaynaşarak helyuma dönüşür. Jüpiter'in kütlesi bu sınırın çok çok altında olduğu için füzyon başlayamaz.
Güneş, düşük kütleli yıldız, kahverengi cüce, Jüpiter ve Dünya.
Eğer kütlesi 80 kat değil de 13 kat daha büyük olsaydı, çekirdeğinde döteryum (ağır hidrojen) füzyonunu kısa süreliğine yapabilirdi. Böyle cisimlere kahverengi cüce deniyor ama gerçek yıldız olabilmesi için dediğim gibi en az 80 kat kütle gerekirdi.
Döteryum füzyonlu kahverengi cüce.
Yani Jüpiter aslında bir dev gaz gezegeni; yıldız doğumuna doğru yola çıkmış gibi ama gerekli kütleyi toplayamadığı için yarıda kalmış görünüyor. Sonuç olarak bir yıldız olmaktan çok öte kalmış, dev bir gezegen olarak bugün Güneş Sistemi'mizde yer almakta.
Son düzenleme: