Rehber LGA 1700 Masaüstü İşlemcilere Genel Bakış

Alder Lake:

Biliyorsunuz ki 2021'in 4. çeyreğinde Alder Lake adı altında 12. işlemciler ile birlikte LGA 1700 soket yapısı aramıza girdi. Soket yapısı da tıpkı yeni işlemciler gibi değişti. Eski seriye kıyasla bir çok yeni özellik ve mimari yapısında değişiklik oldu.


İşlemci Yapısı: Yeni mimari ile Intel tek çekirdek ve çoklu çekirdek skorunu güçlendirmek adına 10nm teknolojisiyle birlikte verimlilik ve performans konusunda ileriye yönelik büyük bir adım attı. Özellikle Intel'in Sky Lake yani 6. nesil işlemcilerden beri kullanmış olduğu 14nm teknolojisinden tabiri caizse suyunu çıkararak kullanmasından sonra 10nm ile hem yarı iletken transistörler arası mesafe azaltıldı, bununla birlikte güç tüketimi düşürülerek transistör yoğunluğu artırıldı. Bu sayede 11. nesil işlemcilere nazaran çok daha iyi verimlilik ve güç tüketimi elde edildi.


Hibrit bellek kontrolcü sayesinde mevcut DDR4 RAM'leri LGA 1700 destekli DDR4 anakartlarda kullanabilirsiniz. Öbür türlü yeni nesil DDR5 sistemlere geçmek isterseniz de DDR5 destekli anakart da alabilirsiniz. Elbette ki DDR5 sistemlerin DDR4 sistemlere nazaran çok daha iyi performans verdiğini de unutmamak gerekir.





















Özellikle K serisinde işlemci mimarisinde yeni bir yapılanma oldu. Bu yapılanma ile hibrit çekirdek yani melez bir yapıya geçildi. Bu yapı ile Intel Hem çekirdek artışı hem de performans artışı sağlamıştır. Verimlilik çekirdeklerinde yapılan işlemler performans çekirdeklerin de yapılan işlemlere göre daha az güç tüketmektedir. Bu özellik son kullanıcı için güç verimliği ve performans açısından oldukça katkı sağladı.



P Core: Performans Çekirdeği
E Core: Efficient Verimlilik Çekirdeği
T Thread: Mantıksal Çekirdek


İşlemcilerÇekirdek SayısıiGPUTemel FrekansP Core FrekansÖn BellekTDPSoğutucuFiyat
İ3-12100/12100F4 P Core / 8 TUHD 730 - N/A3.30 GHz4.30 GHz12 MB58 WVar$107.00 (F)
$134.00
i5-12400/12400F6 P Core / 12 TUHD 730 - N/A2.50 GHz4.40 GHz18 MB65 WVar$184.00 (F)
$211.00
i5-125006 P Core / 12 TUHD 7703.00 GHz4.60 GHz18 MB65 W
Var
$222.00
i5-126006 P Core / 12 TUHD 7703.30 GHz4.80 GHz18 MB65 W
Var
$245.00
i5-12600K6 P+4 E Core / 16 TUHD 7703.70 GHz4.90 GHz20 MB125 WYok$318.00
İ7-12700/12700F8 P+4 E Core / 16 TUHD 770 - N/A2.10 GHz4.90 GHz25 MB65 WVar$345.00 (F)
$373.00
i7-12700K8 P+4 E Core / 20 TUHD 7703.60 GHz5.00 GHz25 MB125 WYok$450.00
i9-12900/12900F8 P+8 E Core / 24 TUHD 770 - N/A2.40 GHz5.10 GHz25 MB65 W
Var
$510.00 (F)
$538.00
i9-12900K8 P+8 E Core / 24 TUHD 7703.20 GHz5.20 Ghz25 MB125 WYok$648.00


Raptor Lake: 12. nesil çıktıktan sonra kırmızı takım yerinde durmayarak kendi kartlarını öne sürdü ve ortaya 7. nesil dediğimiz AM5 soketli yeni Ryzen işlemciler ortaya çıktı. 7. nesil Ryzen işlemcilerin özellikle çoklu çekirdek skorlarında büyüme oranlarını gören mavi takım 13. nesil yani Raptor Lake mimarisi hazırlamaya başladı. Temelde amaç çoklu çekirdek performansı yarıştan geri kalmamak için yükseltmekti. Amaçlarında da ise başarılı oldular.

13100F-13400F Raptor Lake ile gelmesine rağmen temel mimari olarak Alder Lake ile birebir aynı olarak çıkış yapmıştır. Bu yüzden eski işlemcilere nazaran çok büyük bir performans artışı yaşanmamıştır.

Intel aynı hibrit melez mimariyi bu seride de devam ettirmiştir. Aynı şekilde hem DDR4 hem de DDR5 desteğini de devam ettirdiler.










P Core: Performans Çekirdeği
E Core: Efficient Verimlilik Çekirdeği
T Thread: Mantıksal Çekirdek



İşlemciler Çekirdek Sayısı iGPU Temel Frekans P Core Frekans Ön Bellek TDP Soğutucu Fiyat
i3-13100/13100F4 P Core / 8 TUHD 730 - N/A3.40 GHz4.50 GHz12 MB58WVar$109.00
i5-13400/13400F6 P+4 E Core / 12 TUHD 730 - N/A2.50 GHz4.60 GHz20 MB65WVar$196.00
i5-135006 P+8 E Core / 20 TUHD 7702.50 GHz4.80 GHz24 MB65WVar$232.00
i5-136006 P+8 E Core / 20 TUHD 7702.70 GHz5.00 GHz24 MB65WVar$255.00
i5-13600K6 P+8 E Core / 20 TUHD 7703.50 GHz5.10 GHz24 MB125WYok$319.00
i7-13700/13700F8 P+8 E Core / 24 TUHD 770 - N/A2.10 GHz5.10 GHz30 MB65WVar$359.00
İ7-13700K8 P+8 E Core / 24 TUHD 7703.40 GHz5.30 GHz30 MB125WYok$409.00
i9-13900/13900F8 P+16 E Core / 32 TUHD 770 - N/A2.00 GHz5.20 GHz36 MB65WVar$524.00
i9-13900K8 P+16 E Core / 32 TUHD 7703.00 GHz5.40 GHz36 MB125WYok$589.00



Benchmark Testleri:


şlemcilerCinebench R23 (Single)Cinebench R23 (Multi)Geekbench 6 (Single)Geekbench 6 (Multi)CPU-Z (Single)CPU-Z (Multi)
İ7-13900K22293762429331972790217075
İ7-13700K21273078128011708087912700
İ5-13600K2002241702650144808279512
İ9-12900K1967-20112740225521505483411719
İ7-12700K1939222322475134557889303
İ5-12600K1921176992358113277656976
i9-11900K1649163942246107876716596
İ7-11700K160612874216998716686361
R9 7950X20693859428871896681215987
R9 7900X1997-20162883028321733575911854
R7 7700X1997195752874152727716221
R5 7600X1961153452799126107656146
R7 5800X3D1496146882052108886586667
R9 5950X16002435821541228067711906
R9 5900X1622217892145117676779768

Dipnot: Veriler Techpowerup ve Geekbench veri tabanlarından alınmıştır. Tutarsızlık bulunan noktalarda iki farklı değer verilmiştir.

Oyun Performansı:
İşlemcilerAge Of Empires IV
(1920x1080)
Battlefield V (1920x1080)Borderlands 3 (1920x1080)CSGO (1920x1080)CyberPunk 2077 (1920x1080)Forza Horizon 5
(1920x1080)
Red Dead Redemption 2 (1920x1080)Elden Ring (1920x1080)
İ9-13900K156.2 FPS247.9 FPS135.6 FPS722.8 FPS119.8 FPS118.8 FPS117.5 FPS114.5 FPS
i9-12900K136.5 FPS244.4 FPS114.2 FPS614.7 FPS117.7 FPS118.6 FPS118.7 FPS114.3 FPS
İ7-13700K152.2 FPS247.9 FPS129.2 FPS688.4 FPS118.0 FPS118.5 FPS118.0 FPS114.3 FPS
İ7-12700K129.3 FPS242.8 FPS108.8 FPS579.3 FPS117.5 FPS118.5 FPS118.1 FPS114.2 FPS
İ5-13600K145.3 FPS246.8 FPS121.9 FPS661.2 FPS117.5 FPS118.0 FPS117.9 FPS114.2 FPS
İ5-12600K124.2 FPS240.6 FPS103.7 FPS467.4 FPS117.4 FPS117.9 FPS118.0 FPS113.4 FPS
R9-7950X114.2 FPS244.4 FPS105.3 FPS661.1 FPS117.6 FPS118.4 FPS106.3 FPS114.6 FPS
R9-5950X101.8 FPS219.8 FPS92.4 FPS547.1 FPS118.6 FPS114.9 FPS111.2 FPS111.9 FPS
R9-7900X114.0 FPS239.3 FPS103.9 FPS658.5 FPS117.6 FPS118.0 FPS105.3 FPS114.5 FPS
R9-5900X101.5 FPS219.0 FPS92.0 FPS542.9 FPS118.3 FPS114.7 FPS110.9 FPS110.6 FPS
R7-7700X118.5 FPS243.8 FPS105.6 FPS677.6 FPS117.6 FPS118.2 FPS106.9 FPS114.5 FPS
R7-5800X3D112.6 FPS245.6 FPS127.4 FPS488.0 FPS118.8 FPS116.1 FPS115.2 FPS113.1 FPS
R7-5800X100.9 FPS218.3 FPS91.8 FPS533.6 FPS118.1 FPS114.6 FPS109.2 FPS109.2 FPS
R7-7600X115.1 FPS243.6 FPS104.5 FPS667.2 FPS117.5 FPS118.1 FPS106.7 FPS114.2 FPS

Dipnot: Verilerin tamamı Techpowerup'dan alınmış olup yukarıda belirtilen FPS değerleri ise genel ortalaması alınmıştır. İşlemciler ile beraber kullanılan ekran kartının da RTX 3080 olduğu ve 1080P çözünürlükte test edildiğini de unutmamak gerekir.

Özellikle İntel işlemcilerin CS:GO'da daha yüksek performans verdiği görüldü. (Lakin AMD'nin 7. nesil 3D V-CACHE teknolojili işlemcilerini piyasaya sürmesinden sonra CSGO'da ve CS2'de Yüksek performansı AMD'ye kaptırdı Intel.)



KS işlemciler: İntel KS serisinide 12 ve 13. nesilde de devam ettirdi. Temelde amaç oyun performansını daha da zirveye tırmandırmak idi. Fazlaca artırılan saat hızı değerleri ile yarışa iyice kendini kaptıran İntel, Maksimum turbo gücü 6.0 GHz'lik bir şeytan yarattı desek yeridir. Ama elbette pahalı teknoloji bir yana dursun üstünü üstlük fazla hız aşırtma bu işlemcinin cehennem sıcaklıklarına çıktığını da işaret etmiyor değil.

13900KS'nin 13900K ile arasındaki fiyat farkının değmeyeceğini söyleyen kullanıcılar bir hayli fazla. Onun dışında bazı kişiler Render testlerinde 13900KS'nin fazla ısındığını da söylüyor. Peki bu doğrumu gelin aşağıda bakalım.





3900K / KS Performans Güç Dağıtımı ProfiliPL1 (PBP)PL2 (MTP)ICCMax
13900K ve KS Varsayılan Profili253W253W307A
13900K Üstün Güç Profili253W253W400A
13900KS Üstün Güç Profili320W320W400A


Tomshardware verilerine baktığımızda 13900KS ile 13900K arasında Extreme güçlerde 67 W gücünde bir fark olduğu gözler önüne seriliyor.

Onun dışında fiyat bazında baktığımızda ise arada şöyle bir fark ortaya çıkıyor.

i9-13900KS: $689.00

i9-13900K: $589.00


Arada tam 100 dolar fiyat var. Özellikle Türkiye gibi hem enflasyon hem de dolar bazındaki kur oranı yüksek olan ülkeler de ciddi bir fiyat farkı söz konusu oluyor. Bu da elbette ki son kullanıcının belini büküyor.

"Önemli Güncelleme (21.07.2024)"


Intel'in 13. Nesil kilidi açılmış K serisi işlemcilerinin kullanıcıları, Core i9-13900K, i7-13700K gibi, stok saat hızlarında bile oyun oynarken kararlılık sorunları yaşadıklarını bildiriyor. sorunları güç sınırı. Çoğu Z690 ve Z790 yonga seti anakartlar, özellikle Maksimum Turbo Güç (PL2 ile değiştirilebilir) için BIOS düzeyinde güç sınırı kilitlerini içerir. Varsayılan olarak, i9-13900K ve i7-13700K 253W'lık bir PL2 değerine sahiptir, ancak anakartın bunu sınırsız olarak açmasını sağlayabilirsiniz, bu da teknik olarak artık "stok" bir yapılandırma olmayan işlemciye 4096 W güç sağlandığını özellikle belirtir.

Tabii ki, ne PSU'nuz ne de CPU VRM'niz 4096 W sağlama kapasitesine sahip değildir ve bu nedenle işlemci, termal sınırlara girmeden önce mümkün olan en iyi P-core güçlendirme frekanslarını korumak için ihtiyaç duyduğu kadar güç çekme eğilimindedir. Stok takviye kutularına sahip stok frekanslarında, kilidi açılmış güç sınırları, çok iş parçacıklı bir yük altında i9-13900K'nın güç çekişini 373W kadar çıkabilir.




Son 1 haftadır son kullanıcıları etkileyen ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Bazı kullanıcılar Out of Memory veya benzeri hatalar almaya devam ettiğini söyledi. Intel, 13. ve 14. nesil işlemcilerini etkileyen sorunların birincil nedenini henüz belirlemediğini doğruladı. Sonuç olarak Intel, araştırması ilerledikçe önerilen ayarların daha fazla revizyona tabi tutulabileceğini tahmin ediyor ve gerekirse etkilenen yongaları değiştirme olasılığına açık olmaya devam ediyor.

Bu kararlılık sorunlarının raporları, kullanıcılar arasında büyük farklılıklar göstermiştir, bazıları herhangi bir sorunla karşılaşmazken, diğerleri, özellikle işlemciye yüksek talepler getiren uygulamaları kullanırken önemli zorluklarla karşılaşmaktadır. Bu değişkenlik, "silikon piyangosu" olarak bilinen bir fenomen olan tek tek yongaların silikon kalitesi gibi faktörlerin gözlemlenen istikrarsızlıkta rol oynayabileceğini düşündürmektedir.

Devam eden bu sorunlara yanıt olarak, Gigabyte, MSI ve Asus gibi anakart üreticileri, kararlılık endişelerini gidermeyi amaçlayan kendi BIOS güncellemelerini veya yönergelerini yayınlamaya başladılar bile. Bununla birlikte, bu düzeltmeler zaman zaman performansın düşmesine neden olarak kararlılığı ve bilgi işlem verimliliğini dengelemenin karmaşıklığının altını çizmiştir.

Örneğin; MSI geçenlerde BIOS güncellemesi yayınlamıştı bazı son kullanıcılarda bu işe yaradı. CPU Cooler Tuning ayarı ile Boxed Cooler seçenekleri ile PL1 limiti kısarak bu sorunu düzeltmeyi denediler.


Aslında bu makaleyi diğer forumda bundan aylar önce paylaştım lakin yeniden revize edilip güncellenmesi gerekiyordu. Çünkü son dönem bazı Intel işlemcilerde stabilizasyon problemleri baş gösterince bunun eklenmesi gerektiği kanaatine vardım. Bende güncellenmiş ham halini bu değerli sosyale sunayım istedim.
 
Son düzenleme:
Intel'in 10. nesilden sonra elle tutulur düzgün bir işlemci ürettiğini düşünmüyorum. Performans artışı, kararsızlıkları ve güç tüketimini arttırıyor. Intel gittiği yolu değiştirse iyi olacak.

Umarım 15. nesilde güzel bir atak yapar da işlemcimi değiştirmem için bahanem olur.
 
14 serisi niye yok o üvey mi?
Hayır aslında var elimde. Onu ayrı başlık altında yazmıştım zamanında ama onun da revize edilip güncellenmesi gerekiyor.

Umarım 15. nesilde güzel bir atak yapar da işlemcimi değiştirmem için bahanem olur.
Benim beklentim az 15. nesil için açık söyleyeyim. Şu aralar beni daha çok ilgilendiren işlemciler Ryzen 9000 serisi.
 
Bu siteyi kullanmak için çerezler gereklidir. Siteyi kullanmaya devam etmek için çerezleri kabul etmelisiniz. Daha Fazlasını Öğren.…