Merhabalar. Linux'a geçmeden önce aklımı en çok kurcalayan konulardan bahsetmek istiyorum: performans ve batarya. Debian 12/KDE Plasma kullanıyorum ve temalarla özelleştirdim. Performansı etkileyeceğini sanmıyorum ancak yine de bahsedeyim ben. Ayrıca performans olarak Debian tabanlı diğer sistemlerde de +-5% aynı değerleri alacağınızı tahmin ediyorum. Batarya konusu ise dağıtımdan dağıtıma hatta kullandığınız masaüstü ortamına kadar değişebilir.
Testler hakkında konuşmam gerekirse... Toplam 3 test gerçekleştirdim. Bu testlerden Geekbench 6 ve Blender doğrudan Linux destekliyken Cinebench R23 ve CPU-Z Wine üzerinden çalıştırdım. Kullandığım bilgisayarın özelliklerini hemen aşağıda bulabilirsiniz. İşlemcim Intel HWP kullanarak güç yönetimini yapıyor: performance ve powersave. Testleri cpupower komutuyla iki modda da gerçekleştirdim. Aşağıda da bahsedeceğim.
Genel olarak baktığımızda performans da pil tüketimi de maalesef Windows 11'in gerisinde kalıyor ancak önemli bir konu var ki o da: Ses! Debian gerçekten sessiz. Maksimum yükte bile Windows'a kıyasla oldukça sessiz çalışmasına rağmen aralarındaki farkın 6-10% arasında olmasını başarılı buldum. Bahsetmişken:
Özetle genel olarak performans testlerinde Windows'un 6-10% gerisinde kaldı. Bunun sebebi Wine da olabilir tabi ki ancak benzer durumu Blender ve Geekbench 6 üzerinde de gördüm. Batarya performansında da hissedilir bir düşüş olmasa da Windows'ta 9-10 saatleri zorlayan pil 8 civarına gerilemiş durumda. Berbat değil ancak yine de daha iyisini beklerdim.
Detaylara inmeden önce sistemden bahsedeyim çünkü indiğimizde zurna zort diyecek:
Geekbench 6'da Debian makinemiz tek çekirdek performansında Windows 11'i az bir farkla (yaklaşık 5%) geçmeyi başarsa da çoklu çekirdekte Windows bey çok az bir farkla (3%) kendini öne atmayı başardı.
Blender testinde 6-7% dolaylarında Bill Gates amcanın eseri önde tamamladı.
Wine ile yapılan Cinebench R23 testinde çok ilginç bir duruma şahit oldum. Testleri performance yöneticisinde yaptığımda çoklu çekirdek performansında düşüş yaşanırken tekli çekirdek performansın uçtuğuna, powersave yöneticisinde ise tam tersi şekilde çoklu çekirdek performansının biraz daha artıp tek çekirdeğin kayda değer düşüş yaşadığını gördüm. Görseller aşağıda:
Performance governer sonucu:
Powersave governer sonucu:
Ve Windows 11 sonucu:
CPU-Z testlerinde böyle bir durum yaşanmadı. Beklenildiği gibi performance yönetiminde performans artarken powersave yönetiminde performansınımz düştü ancak testlerde Windows 11 açık ara öne geçti.
Powersave governer:
Performance governer:
Ve son olarak da Windows 11 bey:
Performans hakkında genel değerlendirme yapacak olursak benim kanaatim güncel sistemi olan normal kullanıcıların Windows kullanması yönünde olur. Komutlarla uğraşmadan görsel arayüzden her şeyi hallederbilir, daha iyi performans (çoğu zaman) ve daha iyi pil ömrü alabilirsiniz. Tost makinesi kullanıyorsanız Linux performans olarak size çağ atlatabilir.
Gelelim bu "governer"lar arasında geçiş yapmaya. Bunun için "cpupower" komutunu kullanmak en pratik ve en güncel yöntem. Kurulum için Debian ve Debian tabanlı sistemlerde konsola
[CODE title="çıktı"]analyzing CPU 0:
driver: intel_pstate
CPUs which run at the same hardware frequency: 0
CPUs which need to have their frequency coordinated by software: 0
maximum transition latency: Cannot determine or is not supported.
hardware limits: 800 MHz - 3.20 GHz
available cpufreq governors: performance powersave
current policy: frequency should be within 800 MHz and 3.20 GHz.
The governor "powersave" may decide which speed to use
within this range.
current CPU frequency: Unable to call hardware
current CPU frequency: 1.74 GHz (asserted by call to kernel)
boost state support:
Supported: yes
Active: yes[/CODE]
"available cpufreq governors: performance powersave" satırından anlayacağımız üzere iki yöneticimiz mevcut: performans ve güç tasarrufu. Ayrıca hemen altında "powersave may decide" kısmında da kullanımda olan yöneticiyi görebilirsiniz.
Kullanımda olan yöneticimizi değiştirmek için de
Daha fazla komut görmek için sadece cpupower yazıp enterlayabilir, detaylı bilgi için
Testler hakkında konuşmam gerekirse... Toplam 3 test gerçekleştirdim. Bu testlerden Geekbench 6 ve Blender doğrudan Linux destekliyken Cinebench R23 ve CPU-Z Wine üzerinden çalıştırdım. Kullandığım bilgisayarın özelliklerini hemen aşağıda bulabilirsiniz. İşlemcim Intel HWP kullanarak güç yönetimini yapıyor: performance ve powersave. Testleri cpupower komutuyla iki modda da gerçekleştirdim. Aşağıda da bahsedeceğim.
Genel olarak baktığımızda performans da pil tüketimi de maalesef Windows 11'in gerisinde kalıyor ancak önemli bir konu var ki o da: Ses! Debian gerçekten sessiz. Maksimum yükte bile Windows'a kıyasla oldukça sessiz çalışmasına rağmen aralarındaki farkın 6-10% arasında olmasını başarılı buldum. Bahsetmişken:
Özetle genel olarak performans testlerinde Windows'un 6-10% gerisinde kaldı. Bunun sebebi Wine da olabilir tabi ki ancak benzer durumu Blender ve Geekbench 6 üzerinde de gördüm. Batarya performansında da hissedilir bir düşüş olmasa da Windows'ta 9-10 saatleri zorlayan pil 8 civarına gerilemiş durumda. Berbat değil ancak yine de daha iyisini beklerdim.
Detaylara inmeden önce sistemden bahsedeyim çünkü indiğimizde zurna zort diyecek:
- i9 13900H
- 16GB DDR5 4800MHz gömülü bellek
Geekbench 6'da Debian makinemiz tek çekirdek performansında Windows 11'i az bir farkla (yaklaşık 5%) geçmeyi başarsa da çoklu çekirdekte Windows bey çok az bir farkla (3%) kendini öne atmayı başardı.
Blender testinde 6-7% dolaylarında Bill Gates amcanın eseri önde tamamladı.
Wine ile yapılan Cinebench R23 testinde çok ilginç bir duruma şahit oldum. Testleri performance yöneticisinde yaptığımda çoklu çekirdek performansında düşüş yaşanırken tekli çekirdek performansın uçtuğuna, powersave yöneticisinde ise tam tersi şekilde çoklu çekirdek performansının biraz daha artıp tek çekirdeğin kayda değer düşüş yaşadığını gördüm. Görseller aşağıda:
Performance governer sonucu:
Powersave governer sonucu:
Ve Windows 11 sonucu:
CPU-Z testlerinde böyle bir durum yaşanmadı. Beklenildiği gibi performance yönetiminde performans artarken powersave yönetiminde performansınımz düştü ancak testlerde Windows 11 açık ara öne geçti.
Powersave governer:
Performance governer:
Ve son olarak da Windows 11 bey:
Performans hakkında genel değerlendirme yapacak olursak benim kanaatim güncel sistemi olan normal kullanıcıların Windows kullanması yönünde olur. Komutlarla uğraşmadan görsel arayüzden her şeyi hallederbilir, daha iyi performans (çoğu zaman) ve daha iyi pil ömrü alabilirsiniz. Tost makinesi kullanıyorsanız Linux performans olarak size çağ atlatabilir.
Gelelim bu "governer"lar arasında geçiş yapmaya. Bunun için "cpupower" komutunu kullanmak en pratik ve en güncel yöntem. Kurulum için Debian ve Debian tabanlı sistemlerde konsola
sudo apt install linux-cpupower yazmanız yeterli. Ardından aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz:sudo cpupower frequency-infokomutuyla genel olarak bilgi alabilirsiniz. Komutun sonucu aşağıdaki gibi olacaktır:[CODE title="çıktı"]analyzing CPU 0:
driver: intel_pstate
CPUs which run at the same hardware frequency: 0
CPUs which need to have their frequency coordinated by software: 0
maximum transition latency: Cannot determine or is not supported.
hardware limits: 800 MHz - 3.20 GHz
available cpufreq governors: performance powersave
current policy: frequency should be within 800 MHz and 3.20 GHz.
The governor "powersave" may decide which speed to use
within this range.
current CPU frequency: Unable to call hardware
current CPU frequency: 1.74 GHz (asserted by call to kernel)
boost state support:
Supported: yes
Active: yes[/CODE]
"available cpufreq governors: performance powersave" satırından anlayacağımız üzere iki yöneticimiz mevcut: performans ve güç tasarrufu. Ayrıca hemen altında "powersave may decide" kısmında da kullanımda olan yöneticiyi görebilirsiniz.
Kullanımda olan yöneticimizi değiştirmek için de
sudo cpupower frequency-set -g <kullanmak istediğiniz governer> komutunu kullanabilirsiniz.Daha fazla komut görmek için sadece cpupower yazıp enterlayabilir, detaylı bilgi için
cpupower help <bilgi almak istediğiniz komut> komutunu kullanabilirsiniz.