Ryzen 5 5600.
RTX 3060 Ti.
Tamam, sana şu kadarını söylüyorum; yine senin tercihin. Bu debloat olayları, biliyorsun, genelde CMD ya da PowerShell üzerinden yapılıyor. Kimi bunun için kendi tasarladığı bir arayüze sahip. Yalnız bu tür şeyler çıkmadan önce gerekli uygulamalar vardı. Onlardan bir örnek "Bulk Crap Uninstaller"; direkt bir Windows programı altında çalışıyor.
Sonra debloat şu şekilde kendi reklamını yaptı: "Gereksiz uygulamaları kapatın, RAM rahatlasın." Bu konu ilk çıktığında RAM kapasitesi nedeniyle darboğaz yaşayanlar kullandı ve reklamı körükleyen kişiler de bu setuplara sahip kullanıcılar oldu. Daha sonra bu durumu değerlendirip daha ciddi ve gerçekten özellikle düşük sistemlere sahip insanlara hitap eden ISO kırpmaları popüler oldu. Artık birbirleriyle boşta ve kullanım sırasındaki RAM miktarları üzerinden yarışıyorlardı. Sonra işin boyutu iyice tuhaflaşarak ISO kırpanlar arasında FPS ve frame time değerleri üzerinden yarışa dönüştü.
Lakin günümüze gelene kadar, özellikle son 2-3 senedir Windows 11 kullanıcıları arttı ve Microsoft, BIOS üreticileri ve özellikle Microsoft ile anlaşma yapan hile koruma sistemleri artık her şeyin normal şartlarda çalışmasını şart koşmaya başladı. Dolayısıyla debloat işlemleri ve custom ISO'lar, özellikle Windows 11'de sorunlara neden olmaya başladı. Tabii sorunun ne olduğunu bilmek önemli; bunu kendi konumda incik cincik ayrıntısına kadar açıkladım.
Örneğin eskiden Windows üzerinde Timer Resolution, yani kernel ile donanım arasındaki kesinti zamanlamasını ilgilendiren konuda bir CMD komutuyla işlemciler uçuyordu.
HPET'i direkt kapatmak ya da daha detaylı ve genişletilmiş şekilde HPET parametre ayarı yapmak mümkündü. Lakin dediğim gibi, her şeyin önüne geçtiler ve bu durumları engellediler. Eskiden Windows'ta bu ayarı yaptığın zaman mouse raporlama hızı 3-4 kat artıyordu. Şimdi 9800X3D işlemci, artı yakın zamanda 14900K ve 265K kullandım; maksimum raporlama hızı 3000-4000 Hz arasında, stabil olmayan şekilde değişiyor.
Yani biraz uzattım ama bu tür uygulamaları özellikle normal şekilde 32 GB, hatta 16 GB RAM sahibi olan kullanıcıların yapmasını kesinlikle önermiyorum. Açtığım konuda da belirttim; artık Windows uygulamaları neredeyse kendi içinde çalışan tüm hizmetlere bağlı şekilde kalibrasyon durumlarını etkiliyor. Kısacası senin işine yaramadığını düşündüğün, basit ve işe yaramaz gibi görünen bir hizmet arka planda başka hizmetlerle birlikte çalışıyor. Dolayısıyla onu kapattığın zaman Windows kernel çalışma biçimi kararsızlaşabiliyor.
Demem o ki debloat ile zaten RAM kullanımı çok düşmüyor. Maksimum 400 MB falan düşer, emin ol. Bu sana hiçbir şey kazandırmaz. Bilgisayarın performans yapısını Windows üzerinden değiştirmek istiyorsan custom ISO olayına girmen lazım ama bu da direkt olarak Windows'un çalışma biçimini ciddi şekilde değiştiriyor. Kararsızlıklar, oynuyorsan eğer online ve yüksek rekabetçi oyunlarda attığın mermilerin sapması, sana hızlı gibi gelen ama aslında senkronizasyon bozukluğu olan bir sonuç yaratabiliyor.
Kısacası başta Windows ve donanım firmaları her şeyin standarda uymasını istiyor. Bu gayet normal çünkü kalibrasyon anlayışı böyledir. Hızlı bir sahnede, o hızın sunduğu süreçte olman gerekir; ne daha hızlı ne de daha yavaş, tam senkronize olmak. Debloat bu konuda ufak tefek sapmalara neden oluyor. Çünkü onlar da bunları biliyor ama asıl amaçları RAM yetersizliğinden dolayı sorun yaşayanları hedeflemekti. Şimdi o devir de kapandı ve debloat + custom ISO devri neredeyse kapanmak üzere. Açtığım FPS, gecikme ve senkronizasyon konusuna bak bence.
Dipnot: Custom ISO tarafında en popüler ve en köklü ekiplerden biri ReviOS ekibidir. Windows'un 1909 sürümünde AMD'lerin Windows kernel üzerinde zamanlayıcıyla ilgili yaşadığı kronik bir sorunu CMD üzerinden bcdedit ve HPET komutlarıyla düzelttikleri dönemde meşhur olmaları hızlandı. Sonra MehmetISO'lar bile çıktı ama şimdi onlar bile bunu yapmıyor. Artık custom ISO yerine hâlihazırda kullanılan Windows üzerinden düzenlemeler yapıyorlar çünkü custom ISO ayarlarının sistemi iyice dengesizleştirdiğinin farkındalar.
