Techolay Sosyal

2:3 oran için FCLK 2133 olsaymış tadından yenmezmiş. Ciddi bir yanlışlık yok, Gear kapatmışın zaten. M-Die ya da A-Die olup olmadığını tRFC metodundan anlıyorsun. Muhtemelen A-Die'dır bu. M-Die tRCD 36, tRP 36 açamıyor genelde 6400'de, Boot bile etmez belki. tRFC o yüzden 120 ns kısılabilirdi aktif soğutma ile. 6400 silikon lottery, halen daha öyle. Nitroda bitiyor iş, 6400 2-3-1 açar normalde, onu 1-2-0 yapmak asıl marifet. Nadiren stabil oluyor, en iyi gecikme onda. En kötü 1-2-1 kullanmak lazım.

Ben bunu M-die sanıyordum, acaba belleğim A-die miymiş? Öyleyse yazık olmuş, RAM'ı 1-2 bin TL'ye satmıştım. 16x2 evet, GDM MCR ayarları bug yapıyordu bir ara. Birini açtığımda mavi ekran alıyordum ama bu şekilde stabil olduğunu hatırlıyorum. CL 28 yaptığımda da stabildi galiba, bunda daha Nitro muhabbeti yoktu.

M bunu veremez, eğer stabil olduğundan eminsen. Primary kısmını direkt yapamıyor gear kapalıyken.

İlk defa A-DIE bellek çıkmasına üzüldüm, beleşe gitmiş

Tabii, A-Die olması kafi. Dead bu aynı belleği 5200 CL40 olanını 8400 vs. açıyordu ta kaç sene evvel. Şimdi çok daha yaygınlaştı bu işler, eskiden X670E Gene ile dahi zordu, AGESA sürümleri uyumsuzdu. Sonradan düzeltildi. Şimdi daha rahat diyeceğim ama iş bellek kontrolcüde bitiyor. Olmadın mı yine olmaz yani. Bir tanıdık var, çip değişip duruyor sırf 6400 1-2-0 açmak için. Bana tekte denk geldi, adamın 10. oldu. Problem yani bu işler, takıntı bir yerden sonra. Gece rahat uyuyamazsın.

Ben çok erken geçmişim. İlk EXPO açtığımda 75 ns gecikme alıyordum. Default halde biraz ayar çekmiştim, Dead'da yardımcı olmuştu 2023'de ama ben düşük gecikme için 6400+ üstünü denememiştim. Yapsaydık açabilirdi muhtemelen ama AGESA daha çok sıkıntılıydı. Training çok daha uzun sürüyordu. Ryzen 9000 serisi yoktu daha, bu Nitro muhabbeti onunla yapılabiliyordu galiba. Onu denemedik çünkü hiç ama 57 ns yine beni kesmemiş olacak ki satıp DDR4 B-die'ye geçmişim 35-40 ns için

Vallahi bu ns muhabbetleri de saçma, X3D'ler +10 ns fazla veriyor. 7800x3d ile 9800x3d arasında en az 5-6 ns var. Sonraki AGESA'larda AIDA 5-6 ns üstüne koydu diye ona ayrı ayar getirdiler mesela. Hepsini birleştirsen yine 55 ns ediyor, 52-53 ns altı imkansız gibi bir şey. 8800 2200 bile 50 altı alamıyor. Bazı şeyleri düzelteceklerine daha da beter ettiler.

Eski işlemcim 11900K'da 16MB L3 önbellek ile 43 ns gecikme alırken, 32MB L3 önbellekli ve çok çekirdekli 13900KF'ye geçtiğimde bu değerin 50 ns üzerine çıkması gelişim çelişkisini çok iyi özetliyor. Bu gecikme artışının arkasında işlemcinin fiziksel veri yolları yatıyor, çünkü daha fazla L3 önbellek, daha fazla çekirdek ve dolayısıyla genişleyen ring bus hattı erişim sürelerini doğrudan uzatıyor. Intel'in 13. ve 14. nesil işlemcileri monolitik yapıda olsa bile, fiziksel olarak CPU üzerinde verinin katettiği yolu uzatan E-çekirdekler gibi katmanlar bu gecikmeyi kaçınılmaz kılıyor. Bu hantallık Windows tarafında iyice belirginleşirken, Linux'un hafif zamanlayıcı yapısı sayesinde çok daha düşük gecikmeler elde ettim, hatta Linux üzerinde 8800 MHz / 2200 MHz gibi değerlerle belki 50 ns altını yakalamak mümkün olabilir, bunu bizzat denemek lazım. Tabii işin bir de Intel’in 14900K ile DDR5'te 8800 MHz gibi frekanslara çıkıp AIDA64'te AMD'den çok daha düşük gecikmeler alması boyutu var ki bu da tamamen mimari tasarımla alakalı. Intel, hibrit yapıda olsa da monolitik bir zar tasarımı kullanıyor, bellek kontrolcüsü ve çekirdekler aynı silikonun üzerinde yan yana duruyor. AMD ise chiplet mimari kullandığı için, çekirdeklerin olduğu CCD'den çıkan her bellek talebi fiziksel olarak Infinity Fabric üzerinden geçip ayrı bir cIOD gitmek zorunda kalıyor ve bu fiziksel mesafe AMD’ye daha en baştan 10-15 ns gecikme cezası kesiyor. Intel monolitik yapısı ve Gear 2 modunda FCLK gibi senkronizasyon sınırlarına takılmadan bellek kontrolcüsünü sonuna kadar zorlayabilmesi sayesinde bu nanosaniye duvarını aşabiliyor. Zaten günümüzde bu nanosaniye muhabbetlerinin iyice çığırından çıktığı gerçek. AMD tarafındaki X3D işlemciler sentetikte yüksek gecikme vermelerine rağmen oyunları domine ediyor. Hatta eski nesil 7800X3D'nin yeni nesil 9800X3D'ye kıyasla en az 5-6 ns daha farklı gecikme vermesi de bu fiziksel mimarinin ters yüz edilmesinden kaynaklanıyordur. 7800X3D modelinde 3D V-Cache katmanı çekirdeklerin tam üzerine dikey olarak yığılmış. 9800X3D'de ise bu dikey önbellek katmanını fiziksel olarak alta alıp çekirdekleri en üste taşıdılar, bu yer değişimi her ne kadar ısı bariyerini kaldırıp saat hızlarını fırlatsa da, verinin katettiği dikey silikon yollarını ve iç karmaşıklığı artırdığı için gecikmeyi etkilemiştir. Sonraki AGESA güncellemelerinde AIDA64 durduk yere test skoruna 5-6 ns ekleyince, sırf bu sentetik göz boyamayı kurtarmak için BIOS'lara ayrı ayrı bypass ayarları getirmeleride bundan kaynaklı diye düşünüyorum. Günün sonunda tüm bu ince ayarları birleştirsek bile duvar yine 55 ns seviyelerinde örülüyor, bugün DDR5 dünyasında 52-53 ns altını görmek neredeyse imkansız hale geldi. En tepe frekans olan 8800 MHz ve 2200 MHz FCLK ile bile 50 ns altı hayalden ibaretken, üreticilerin mimarideki bu temel gecikme sorunlarını kökten çözeceklerine pazarlama uğruna her şeyi daha da beter etmeleri düşündürücü.

Bu hususta bir de @Yakuza görüşü almak lazım. Ben de dediklerine harfiyen katılıyorum, kelimesi kelimesine gerçekleri haykırıyor. Tek bir yanlış göremedim diyebilirim. Bunca uğraşın ve para kaybının sonucunda popüler kültür işlemcilerde ve platformlarda bile durum ortada. DDR5 bence hayal kırıklığı oldu, Hynix A harici bu gecikmeleri asla göremezsin. Zaten o kadar işlemci yandı etti anakart üreticileri sağ olsun. LGA 1700 ve AM5 dahil olmak üzere eş zamanlı oldu bu olaylar denebilir. Sonuna kadar anakarttan limitleri açtılar, cızbız ettiler sonrasında. Bir de utanmadan RMA kabul etmediler. Son kullanıcıyı umursayan yok, ceremesini biz çekiyoruz.

Evet, LGA1700'de hala işlemciler bozuluyor

Geçmiş olsun arkadaşa, artık belli bir noktadan sonra öyle bir degrade oluyor ki masaüstünü dahi göremiyorsun, format dahi atamıyorsun. Ben de vaktiyle 14700K sonuna kadar limitleri açıp 350-400W bandını zorlamıştım ev ortamında, sonrasında aynı muhabbetler bende başladı. ASUS Advanced OC Profile ve Multi-Core Enhancement sonuna kadar köklüyor. Crash, instabilite, degradasyon, voltaj spiking. Say say bitmez. Resmen ateşle oynadılar, sonrasında seve seve RMA kabul ettiler.