James Webb Uzay Teleskobu’nun yeni verileri, karanlık maddenin şimdiye kadarki en ayrıntılı haritasını ortaya koydu. Nature Astronomy’de 26 Ocak 2026’da yayımlanan çalışma, gökyüzündeki COSMOS alanında yaklaşık 800.000 galaksiyi tarayarak görünmeyen maddenin evrenin iskeletini nasıl ördüğünü gösteriyor. Bu harita, karanlık maddenin kütleçekimsel etkisiyle galaksileri bir araya toplayan “kozmik ağ” yapısını çok daha net biçimde takip ediyor.
Harita nasıl çıkarıldı?
Ekip, karanlık maddeyi doğrudan “göremediği” için zayıf kütleçekim merceklemesini kullandı. Uzak galaksilerin şekillerindeki çok küçük bozulmalar tek tek ölçülerek aradaki toplam kütle dağılımı çıkarıldı. Webb, bu alanı toplam 255 saat boyunca NIRCam ile gözlemledi; mesafe ölçümlerini iyileştirmek için MIRI verileri ve diğer teleskoplardan destek alındı.
Harita, Sextans takımyıldızında gökyüzünün 0,54 kare dereceyi kapsayan bir bölümünü (Dolunay’ın yaklaşık 2,5 katı) içeriyor. Webb’in keskinliği sayesinde galaksi sayısı önceki yer tabanlı çalışmalara göre yaklaşık 10 kat, Hubble’ın aynı bölgedeki haritalarına göre de iki kat arttı; yeni karanlık madde kümeleri ve daha ince ayrıntılar ortaya çıktı.
Nature Astronomy’deki makaleye göre bu zayıf merceklenme kütle haritasının açısal çözünürlüğü, Hubble tabanlı önceki çalışmalara kıyasla iki kattan fazla. Böylece filamanlardan yoğun kümelere kadar, karanlık madde ile yıldızlı maddenin birlikte evrimini çok daha ayrıntılı izlemek mümkün oldu.
Neden önemli?
Sonuçlar, galaksilerin karanlık maddenin kurduğu “iskelete” tutunarak oluştuğu fikrini güçlendiriyor. Bu ilk harita, evrenin en büyük ölçeklerde nasıl şekillendiğini test etmek ve karanlık maddenin soğuk mu yoksa daha “sıcak” parçacıklardan mı oluştuğu gibi sorulara yaklaşmak için temel bir adım olarak görülüyor. Ekip şimdi verilerin üç boyutlu bir versiyonu üzerinde çalışıyor; Rubin Gözlemevi’nden gelecek geniş alanlı gökyüzü taramalarıyla birleştirildiğinde tablo daha da netleşecek.
Kaynak: www.techspot.com