Pandemiden bu yana süren işten çıkarmalar ve “AI her şeyi değiştirecek” söylemi, şirketlerin planlarını fazlasıyla agresif kıldı. Yeni veriler ise resmin daha gri olduğunu gösteriyor: Visier’in 2,4 milyon çalışan ve 142 şirket üzerinde yaptığı analiz, işten çıkarılanların yaklaşık yüzde 5,3’ünün bir süre sonra eski işverenine döndüğünü ortaya koyuyor. Bu oran yıllardır sabit seyrediyordu, son dönemde ise kıpırdanmaya başladı. Uzmanlara göre bu durum, “AI her rolde beklenen verimi vermedi, şirketler de planlarını revize ediyor” gerçeğine işaret ediyor.
Rakamlar ne diyor?
- Boomerang işe alımlar artışta: ADP’nin bordro verilerine göre Mart 2025’te yeni işe alımların yüzde 35’i eski çalışanlardan oluştu. “Bilgi” kategorisinde (telekom, yayıncılık, yazılım) bu oran neredeyse üçte ikiye çıktı.
- Vaka örneği: “AI müşteri hizmetlerini devraldı” diyerek 700 kişilik işi yapay zekâya bıraktığını söyleyen Klarna, iki yıl sonra kalite sorunları nedeniyle insanları yeniden devreye almak zorunda kaldı. CEO Sebastian Siemiatkowski, “Müşteri isterse her zaman bir insanla muhatap olabilmeli” diyerek sadece maliyete odaklanmanın kaliteyi düşürdüğünü kabul etti.
- Analist uyarısı: Forrester’ın öngörüsüne göre “AI gerekçesiyle” yapılan işten çıkarmaların önemli bir bölümü geri alınacak; pek çok şirket kesintileri pişmanlıkla anıyor. Ancak geri dönüşler bazen daha düşük maaşla ya da offshore ekiplerle olabiliyor.
AI neden tek başına yetmedi?
- Gerçek işlerde performans sınırlı: Scale AI ve Center for AI Safety’nin “Remote Labor Index” çalışmasında, önde gelen AI ajanları serbest çalışanların yaptığı gerçekçi görevlerde toplam işin yüzde 3’ünden azını kabul edilebilir kalitede tamamlayabildi. Bu bulgu, “tam otomasyon hemen köşede” algısıyla çelişiyor.
- İnsan-odaklı denge: Visier, işten çıkarılıp geri alınanların çoğunun kıdemli ve yüksek performanslı profiller olduğunu, geri dönüşlerin planlama hatalarının maliyetini büyüttüğünü vurguluyor. Şirketlere görevi ve iş gücünü daha isabetli eşleştirme çağrısı yapılıyor.
Özetle: Şirketler, AI yatırımlarından vazgeçmiyor ama “her rolü otomatikleştirelim” yaklaşımı yerini daha temkinli hibrit modellere bırakıyor. Eski çalışanların geri çağrılması, uçtan uca otomasyonun bugün için hâlâ sınırlı olduğu gerçeğini hatırlatıyor.
Kaynak: www.techspot.com