ABD Senatosu’nda iki partinin ortak imzasını taşıyan yeni tasarı, yapay zekânın işten çıkarmalara etkisini görünür kılmayı hedefliyor. 5 Kasım 2025’te Senatör Josh Hawley (R-MO) ve Senatör Mark Warner (D-VA) tarafından sunulan “AI-Related Job Impacts Clarity Act” ile büyük şirketler ve federal kurumların, yapay zekâ kaynaklı iş gücü etkilerini düzenli olarak raporlaması isteniyor. Tasarı Senato’nun Sağlık, Eğitim, Çalışma ve Emekli İşleri Komitesi’ne sevk edildi ve S.3108 numarasıyla kayda girdi.
Tasarı ne getiriyor?
Plan, “büyük” işverenler ve federal kurumlar için Çalışma Bakanlığı’na üçer aylık raporlama zorunluluğu öngörüyor. Bu raporlar; yapay zekâ nedeniyle yaşanan işten çıkarmaları, görev kaymalarını ve iş gücü daralmalarını içerecek. Bakanlık, toplanan verilerle Kongreye ve kamuya açık kapsamlı bir değerlendirme paylaşacak. Ayrıca teklif, doldurulmayan açık pozisyonlardan yapay zekâ nedeniyle vazgeçilenleri ve AI yüzünden yeniden eğitilen çalışan sayısını da rapor kapsamına almayı amaçlıyor. Kamuya açık olmayan şirketlerin kapsama girip girmeyeceği ise, yasa yürürlüğe girdikten sonra 180 gün içinde çıkarılacak yönetmelikle netleşecek.
Hawley, yapay zekânın şimdiden Amerikalı çalışanların yerini almaya başladığını ve istihdam üzerindeki etkisinin doğru ölçülmesi gerektiğini savunuyor. Warner ise “iyi politika, iyi veriye dayanır” diyerek hangi işlerin ortadan kalktığı, kimlerin yeniden eğitildiği ve nerede yeni fırsatlar doğduğunu veriye dayalı takip etmek istediklerini vurguluyor.
Neden şimdi?
Ekim 2025’te planlanan işten çıkarmalar sert yükseldi; teknoloji odaklı kesintiler ve maliyet düşürme adımlarının yanında, şirketlerin yapay zekâya geçişi de bu artışta etken olarak gösteriliyor. Resmî veriler hükümetin kapanmasından etkilense de, özel raporlar işten çıkarmalardaki sıçramaya ve işe alımlarda yavaşlamaya işaret ediyor. Bu tablo, Kongre’de AI’nin istihdam etkisine dair daha sağlam veri toplama çağrılarını güçlendiriyor.
ABD’de eyalet düzeyinde de benzer adımlar var. New York, 2025 başında toplu işten çıkarmalarda yapay zekânın rolünün açıklanmasını şart koşan düzenlemeyi duyurmuştu. Federal düzeydeki yeni tasarı, bu tür verilerin ülke genelinde standartlaştırılmasını hedefliyor.
Süreç açısından tasarı, şu an “sunuldu” aşamasında. Komite görüşmelerinden sonra Genel Kurul oylamasına gidebilir. İki partili destek, geçiş şansını artırsa da nihai takvim Komite ve Senato gündemine bağlı olarak şekillenecek.
Kaynak: www.techspot.com
