Tokamak tipi füzyon düzeneklerinde plazmanın içinde elektrik akımı oluşturmak için genellikle merkezdeki büyük bobinden yararlanılıyor. Transformatör gibi çalışan bu bobin, kendi manyetik alanı değiştikçe plazmada akım oluşturuyor. Ancak ulaşabileceği bir sınır var. Bu noktada bobinin yeniden hazırlanması için işlem durduruluyor. Araştırmacılar, akımı bobine bağımlı olmadan sürdürmenin yolunu arıyor.
General Atomics öncülüğündeki ekip, 1980’lerde gündeme gelen helicon dalgalarıyla akım oluşturma fikrini DIII-D adlı araştırma tokamağında sınadı. Özel bir antenin plazmaya gönderdiği radyo dalgalarının enerjisi plazmanın iç bölgelerine ulaştı ve elektrik akımına katkı sağladı. Physical Review Letters dergisinde yayımlanan çalışma, bu yöntemin deneysel olarak gösterildiğini ortaya koyuyor.
Deneyde araştırmacılar, helicon dalgaları kullanıldığında plazmanın manyetik yapısının, benzer güçte farklı bir ısıtma yönteminin kullanıldığı denemelere göre daha hızlı değiştiğini gözlemledi. Bu sonuç, dalgaların yalnızca plazmayı ısıtmadığını, akım oluşturmaya da yardımcı olduğunu destekliyor.
Bulgular, gelecekteki füzyon düzeneklerinin daha uzun süre kesintisiz çalışması için umut verici. Yine de DIII-D’de akım oluşturulması, kesintisiz çalışan bir füzyon santrali kurulduğu anlamına gelmiyor. Çalışma, böyle bir hedefe yönelik yöntemin işe yarayabileceğini gösteren deneysel bir adım.
Kaynak: www.techspot.com
