Microsoft’un kıdemli mühendisi Raymond Chen, 19 Ocak 2026’da Windows 95’in yıllarca gizli kalmış hızlı yeniden başlatma numarasını anlattı: Başlat menüsünden Yeniden Başlat’ı seçerken Shift’e basılı tutarsanız, bilgisayar tamamen yeniden başlamaz; yalnızca Windows kapanıp tekrar açılır ve ekranda “Windows yeniden başlatılıyor” mesajı görünür. Böylece masaüstü, tam kapat-aç döngüsünden biraz daha hızlı geri gelir.
Nasıl çalışıyordu?
- Önce 16 bit Windows çekirdeği kapanır.
- Ardından 32 bit sanal bellek yöneticisi kapanır.
- CPU gerçek moda alınır ve kontrol win.com’a geri verilir.
- win.com “Lütfen Windows yeniden başlatılırken bekleyin…” mesajını yazar, sistem durumunu tıpkı yeni açılmış gibi toparlar ve her şey yolundaysa korumalı mod Windows’u yeniden çalıştırır.
Bu akış, 16 bit ExitWindows işlevine verilen EW_RESTARTWINDOWS bayrağıyla tetiklenirdi; win.com’un rolü ise derin uyumluluk katmanları arasında bir tür hızlı “geri dön ve kaldığın yerden devam et” düzeni kurmaktı.
Elbette bu yöntem her zaman işlemezdi. win.com, korumalı mod Windows’u yükleyebilmek için kendine ayrılan bellek dışındaki tüm geleneksel belleği serbest bırakıp tek parça büyük bir blok hâline getirmeye çalışıyordu. Eğer araya bir sürücü ya da başka bir yazılım girip bu alanı parçalarsa, hızlı yeniden başlatma başarısız olur ve sistem tam yeniden başlatmaya geri dönerdi. Chen, nadir çökmelerin de muhtemelen düzgün sıfırlanmayan aygıt sürücülerinden kaynaklandığını söylüyor.
Bugün ne oluyor?
Windows 10/11’de Shift tuşuyla Yeniden Başlat’a basmak artık bu davranışı çağırmıyor. Tam tersine, soğuk yeniden başlatma yapıp Windows Kurtarma Ortamı’nı açıyor. Yani Windows 95’in “yalnızca işletim sistemini yeniden başlat” kısayolu modern sürümlerde yok.
Kısacası, Shift’le hızlı restart Win9x döneminin ilginç bir kalıntısıydı: 16 bit miras ile 32 bit yeniliklerin yan yana yaşadığı o dönemde, Windows’u kapatıp tekrar açmanın daha pratik bir yolu olarak tasarlanmıştı.
Kaynak: www.techspot.com
