Avrupa Birliği Adalet Divanı, Meta ile İtalya’nın iletişim düzenleyicisi AGCOM arasındaki davada önemli bir karar verdi: Üye ülkeler, çevrimiçi platformların haber içeriklerini kullanması karşılığında yerel yayıncılara “adil tazminat” hakkı tanıyabilir. Karar, C‑797/23 numaralı dosyada 12 Mayıs 2026’da açıklandı ve İtalya’nın getirdiği modele yeşil ışık yaktı.
Mahkeme, adil tazminatın, platformlara tanınan “çoğaltma” veya “kamuya sunma” izninin karşılığı olarak kurgulandığında AB hukukuyla uyumlu olduğunu vurguladı. Ayrıca yayıncıların içeriklerinin kullanımına ücretsiz izin verebilme veya tamamen reddetme özgürlüğü korunuyor. Bu çerçeve, AB’nin Dijital Tek Pazar Telif Direktifi (2019/790) kapsamındaki basın yayıncılarının komşu haklarına dayanıyor.
Dosya İtalya’dan geldi çünkü AGCOM, 2023’te dijital platformlar ile yayıncılar arasında pazarlığı zorunlu kılan ve “adil tazminat”ın nasıl hesaplanacağına dair kriterler belirleyen bir düzenleme çıkarmıştı. AB Adalet Divanı’nın hükmü bir “ön karar”; yani yorum bağlayıcı olsa da dosya, bu yorum ışığında sonuçlandırılmak üzere İtalyan mahkemelerine geri dönüyor.
Kararın ayrıntıları ve olası etkiler
Mahkeme, platformların müzakere sürecinde içerik görünürlüğünü kısma gibi yöntemlerle baskı kurmasını önlemeye yönelik korumaların ve tazminat hesabı için gerekli verilerin paylaşılmasının gerekçelendirilebileceğini belirtti. Bu noktalar, pazarlık gücünü dengelemek isteyen yayıncılar için kritik.
Sonuç, Meta’nın AGCOM’a karşı başvurusunda kısmi bir kayıp anlamına geliyor ve İtalya’nın yayıncıları koruyan modelinin AB hukukuna uygun olduğunu teyit ediyor. Karar, Facebook ve Instagram gibi platformların haber alıntıları ve bağlantı önizlemeleri üzerinden reklam geliri elde ederken yayıncılarla masaya oturmasını zorunlu kılan ulusal düzenlemelerin önünü açabilir.
Avrupa Yayıncılar Konseyi, hükmün şeffaflık, veri paylaşımı ve müzakere dengesini güçlendirdiğini söyleyerek memnuniyetini dile getirdi. Yayıncıların, çevrimiçi kullanımdan doğan ekonomik değeri ölçebilmek için platform verilerine erişmesi gerektiği vurgulandı.
Özetle, 12 Mayıs 2026 tarihli bu karar, AB’deki ülkelerin yayıncıları koruyan benzer tazminat sistemleri kurmasına güçlü bir hukuki dayanak sunuyor. Bundan sonraki adım, her ülkede uygulanacak pazarlık modellerinin ve hesaplama yöntemlerinin netleşmesi olacak.
Kaynak: www.techspot.com
