ABD’de 2026’da devreye girmesi planlanan yapay zeka odaklı veri merkezlerinin önemli bölümü takvime yetişemeyebilir. Sightline Climate’in Şubat 2026’ta yayımladığı Data Center Outlook’a göre, bu yıl devreye alınması beklenen kapasitenin yüzde 30–50’si gecikme veya iptal riski taşıyor. Temel nedenler; şebekeden yeterli güç bulamamak ve kritik elektrik ekipmanına erişimde yaşanan darboğazlar.
Rapor, 2024’ten bu yana duyurulan 777 büyük tesis (50 MW ve üzeri) üzerinden 190 GW’lık bir veri merkezi boru hattını izliyor. Sightline, 2026 için planlanan kapasitenin en az 16 GW olduğunu; buna karşın 11 GW’lık bölümün hâlâ yalnızca “duyuruldu” aşamasında olduğunu ve sahada ilerleme görülmediğini belirtiyor. 2025’te devreye girmesi beklenen 110 projenin de yüzde 26’sı sarkmıştı.
Darboğaz: Trafo ve şalt ekipmanı, bir de şebeke
Gecikmelerin odağında büyük güç trafoları, şalt ekipmanı (switchgear), jeneratörler ve bataryalar gibi elektrik altyapısı var. Bu ekipmanlara olan yoğun talep, tedarik sürelerini ABD’de iki–üç yılın üzerine taşıyor; kimi kalemlerde beş yıla uzayan bekleme süreleri konuşuluyor. Bu tablo, şebekeye bağlanmak için gereken altyapı yatırımlarıyla birleşince inşaat takvimlerini doğrudan esnetiyor.
Sadece ekipman değil, güç bulunurluğu da sınırlayıcı. Sightline’ın analizine göre, 2026 projelerinin yüzde 30–50’si şebeke kısıtları ve ekipman sıkıntıları nedeniyle aksayacak. Bazı şirketler, bu nedenle şebekeye bağımlılığı azaltmak için sahada kendi elektrik üretim çözümlerini (örneğin gaz türbinleri veya modüler sistemler) değerlendirmeye başladı.
Bir başka fren ise yerel düzeyde artan itirazlar. Su tüketimi, gürültü, arazi kullanımı ve enerji faturalarına etkisi gibi başlıklar, birçok bölgede veri merkezi yatırımlarını yavaşlatıyor. 2025’in ikinci çeyreğinde tek başına yaklaşık 96–98 milyar dolar değerinde projede durdurma ya da erteleme yaşandığı aktarılıyor. Yalnızca son haftalarda ABD’nin farklı eyaletlerinde 10’dan fazla geçici yasak (moratoryum) önerisi daha gündeme geldi.
Özetle tablo çelişkili: 2026 için rekor kurulum hedefleri masada, fakat gerçek devreye girişlerde ciddi sapma riski var. Tedarik zinciri toparlanmadan, şebeke bağlantıları netleşmeden ve yerel kaygılar yatışmadan takvimlerin ötelenmesi kaçınılmaz görünüyor. Buna karşılık sektör, “şebekeye sığmayan” talebi yönetebilmek için sahada güç üretimi gibi ara çözümlere daha fazla yöneliyor.
Kaynak: www.techspot.com
