ABD’de 230’dan fazla çevre ve sağlık örgütü, Kongre’ye sert bir mektup göndererek yeni veri merkezi onaylarının ve inşaatlarının ülke çapında “geçici olarak durdurulmasını” istedi. İmzacıların arasında Food & Water Watch, Greenpeace ve Physicians for Social Responsibility gibi ulusal gruplar da var. Talep, özellikle üretken yapay zekâ ve kripto nedeniyle hızlanan veri merkezi büyümesinin su, enerji ve hava kalitesi üzerindeki etkilerine odaklanıyor.
Koalisyon, “düzenlemelerin gerisinde kalan” veri merkezi patlamasının elektrik talebini zıplattığını, fosil yakıt yatırımlarını tetiklediğini ve kurak bölgelerde su kaynaklarını zorladığını savunuyor. Mektup, Kongre’den yeni projelere izin verilmeden önce toplum sağlığını, çevreyi ve yerel ekonomileri koruyacak bağlayıcı kuralların çıkarılmasını talep ediyor.
Öne çıkan rakamlar
- Food & Water Watch’a göre, 2028’e gelindiğinde yapay zekâya dönük veri merkezlerini soğutmak için yıllık su kullanımı 720 milyar galona çıkabilir. Bu, ABD’de 18,5 milyon hanenin iç mekân su tüketimine denk.
- Aynı analiz, yıllık elektrik tüketiminin 300 TWh düzeyine ulaşabileceğini öngörüyor.
- Enerji talebindeki genişlemenin etkisi sahada hissediliyor: 2025’te hane elektrik tarifeleri ülke genelinde yaklaşık %13 arttı. Veri merkezlerinin en büyük kapasite artışı Virginia, Pennsylvania, Ohio, Illinois ve New Jersey’de bekleniyor.
- Önümüzdeki on yılda veri merkezlerinin güç talebi 40 GW seviyesinden 2035’te 106 GW’a yaklaşabilir.
Yerelde direnç büyüyor. En az 16 veri merkezi projesi, yükselen elektrik maliyetleri ve çevresel etkiler nedeniyle askıya alındı ya da gecikti; toplam tutarın 64 milyar doları bulduğu belirtiliyor. Seçimlerde de enerji faturaları ve veri merkezi genişlemesi gündemin üst sıralarına çıktı.
Son günlerde gerilim sahaya da yansıdı. Detroit’te DTE’nin genel merkezi önünde, şirketin OpenAI ve Oracle’a elektrik sağlayacak 1,4 GW’lık bir tesis için onay istemesine karşı protesto yapıldı. Wisconsin’de OpenAI ve Oracle’ın Stargate projesi kapsamındaki 902 MW’lık veri merkezi oturumunda üç kişi gözaltına alındı.
Koalisyon, “yapay zekâ ve kripto furyasını besleyen” veri merkezlerinin yayılmasına ara verilmesini, ardından su kullanımı, şebeke güvenliği, sera gazı emisyonu ve yerel hava kirliliğini sınırlayacak net kurallarla sektörün denetlenmesini istiyor. Kongre’nin atacağı adımlar, hem faturalara hem de veri merkezi yatırımlarının hızına doğrudan yön verecek.
Kaynak: www.techspot.com
