E-ticaret ve teknoloji devi Amazon, Salı günü yaptığı açıklamada, küresel kurumsal iş gücünü yaklaşık 14.000 kişi azaltacağını duyurdu. Şirket içinde büyük bir sarsıntı yaratan bu kararın gelecek yıl da devam etmesi bekleniyor. İşten çıkarmaların arkasındaki temel nedenlerden biri olarak, teknoloji devinin operasyonlarında yapay zeka (AI) kullanımının artması gösteriliyor. Bu durum, yapay zekanın iş gücü piyasaları üzerindeki potansiyel etkilerine dair süregelen tartışmaları daha da alevlendirdi. Çevrimiçi perakendeci, ilk olarak Pazartesi günü Reuters tarafından duyurulan ve toplamda 30.000 kadar çalışanın işten çıkarılmasını öngören daha geniş bir planın parçası olarak, birçok farklı departmanda çalışanlarını işten çıkarmaya başladı. Şirket, bu daha büyük işten çıkarma planını resmi olarak teyit etmese de, şirket genelinde gönderilen bir e-postada daha fazla kesintinin planlandığı ima edildi. Amazon, bu adımlarla hem pandemi dönemindeki aşırı talebin yol açtığı fazla işe alımı telafi etmeyi hem de kritik tatil satış sezonuna girerken maliyetleri sınırlamayı hedefliyor.
Yapay Zekanın Rolü ve İş Gücüne Etkisi
Bu işten çıkarmalar, yapay zekanın iş gücü üzerindeki potansiyel geniş etkilerine dair erken bir bakış sunuyor. Amazon CEO’su Andy Jassy, Haziran ayında yaptığı bir açıklamada bu tür kayıpların yaşanabileceğine işaret etmişti. Jassy, yapay zeka araçlarının ve aracılarının artan kullanımının, özellikle rutin görevlerin otomatikleştirilmesi yoluyla, daha fazla kurumsal iş kaybına yol açacağını belirtmişti. Amazon’un bu adımı, Jassy’nin öngörülerinin ne kadar hızlı gerçeğe dönüştüğünü gösteriyor. Geçen yılın sonunda Amazon’un yaklaşık 1.56 milyon tam zamanlı ve yarı zamanlı çalışanı bulunuyordu. Şirketin kurumsal iş gücü ise yaklaşık 350.000 çalışandan oluşuyor. Bu kararın, kurumsal kadronun önemli bir bölümünü etkilediği anlamına geliyor.
İşten Çıkarılma Süreci ve Çalışanlara Sunulanlar
Reuters’a konuşan çalışanlar, işlerinin sona erdiğini Salı sabahı erken saatlerde kişisel e-posta adreslerine gönderilen mektuplardan öğrendiklerini belirtti. İnsan Deneyimi ve Teknolojisi Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti tarafından çalışanlara gönderilen ve Reuters tarafından görülen e-postada, “Artık Amazon adına iş yapmanız gerekmiyor” ifadesi yer alıyordu. Galetti, bu çalışanlara bir insan kaynakları çalışanıyla görüntülü görüşme yapma seçeneği sunulacağını belirtti. E-postada, “Maalesef rolünüz ortadan kaldırılıyor ve çalışılmayan bir dönemin ardından iş akdiniz sona erecek” deniliyordu. Amazon, etkilenen çalışanların çoğuna şirket içinde yeni bir rol aramak için 90 günlük bir süre tanıyacağını ve işe alım ekiplerinin bu adaylara öncelik vereceğini söyledi. Ancak bu kadar büyük bir kesinti ortamında, şirket içinde yeni pozisyon bulmanın ne kadar mümkün olacağı belirsizliğini koruyor.
Yönetim Stratejisi: Bürokrasiyi Azaltma ve Verimlilik Arayışı
CEO Andy Jassy, şirkette aşırı bürokrasi olarak tanımladığı durumu azaltmak için bir girişim yürütüyor. Bu girişim, yönetici sayısını azaltmayı da içeriyor. Jassy, verimsizlikleri tespit etmek amacıyla kurduğu anonim bir şikayet hattının yaklaşık 1.500 yanıt aldığını ve 450’den fazla süreç değişikliğine yol açtığını belirtti. Bu haftaki işten çıkarma hamlesi, 2022 sonu ve 2023 başında 27.000 kişinin işten çıkarılmasından bu yana yapılan en derin kesintiyi temsil ediyor. Çalışanların Reuters’a verdiği bilgiye göre, Salı günü etkilenen departmanlar arasında cihazlar, reklamcılık, Prime Video, insan kaynakları (HR), operasyonlar, Alexa ve Amazon’un bulut bilişim birimi Amazon Web Services (AWS) bulunuyor. Etkilenen departmanların tam kapsamı öğrenilemedi ve Amazon, konuyla ilgili soruları web sitesindeki duyuruya yönlendirdi. İşten çıkarmaların tamamının hangi zaman diliminde gerçekleşeceği henüz net değil, ancak Galetti notunda Amazon’un belirli alanlarda işe alımlara devam edeceğini ve diğer bölümlerde personel sayısını azaltmaya 2026’ya girerken de devam edeceğini belirtti.
Finansal Durum ve Yapay Zekanın Geleceği
Geçtiğimiz iki yıl boyunca şirket, kitaplar, cihazlar ve Wondery podcast işi de dahil olmak üzere çeşitli bölümlerde parça parça işten çıkarmalar gerçekleştirmişti. Galetti, şimdiye kadar yapılan işten çıkarmaların ekiplerin daha hızlı hareket etmesine yardımcı olduğunu söyledi. Seattle merkezli şirketin hisseleri Salı günü öğle saatlerinde %0.8 artış gösterdi. Ancak hisse senedi bu yıl yaklaşık %3.5 artarak, Muhteşem Yedili olarak adlandırılan mega-cap teknoloji hisseleri grubu arasında en kötü performansı sergileyen oldu. Galetti’nin notu, CEO Jassy’nin yönetim katmanlarını azaltma ve yapay zekaya daha fazla yaslanma yönündeki baskısını yineledi.
Şirketler, maliyetleri düşürmek ve insanlara olan bağımlılığı azaltmak amacıyla, yazılımları için kod yazmak üzere giderek daha fazla yapay zeka teknolojisi kullanıyor ve rutin görevleri otomatikleştirmek için yapay zeka aracıları benimsiyor. Galetti, “Bu nesil yapay zeka, İnternet’ten bu yana gördüğümüz en dönüştürücü teknoloji ve şirketlerin her zamankinden çok daha hızlı yenilik yapmasını sağlıyor” dedi. Amazon’un bu yıl sermaye harcamaları için yaklaşık 118 milyar dolar harcaması bekleniyor ve bu harcamanın büyük bir kısmı yapay zeka ve bulut altyapısı oluşturmaya gidecek. Şirket, üçüncü çeyrek kazançlarını Perşembe günü açıklayacak.
Siyasi Tepkiler ve Otomasyon Endişeleri
Ayrı bir gelişmede, ABD Senatörü Bernie Sanders, Salı günü Amazon kurucusu Jeff Bezos’a, otomasyon nedeniyle potansiyel olarak kaybedilen yüz binlerce iş hakkında hesap vermesi çağrısında bulundu. Sanders, bu ayın başlarında yayınlanan ve Amazon yöneticilerinin depo çalışanlarını robotlarla değiştirerek zamanla 500.000 işin kesilebileceğine inandığını bildiren bir New York Times makalesine atıfta bulunuyordu. Ayrıca iki ABD senatörü de Amazon’dan, bir yandan işten çıkarmalar yaparken aynı zamanda neden H-1B vizesi kullanan yabancı işçilerin ülkedeki en büyük işvereni olduğunu açıklamasını istedi. Bu durum, Amazon’un iş gücü politikalarının ve otomasyon stratejisinin siyasi arenada da yakından takip edildiğini gösteriyor.
Kaynak: reuters.com
