Wikipedia’da editörler, Archive.today’e verilen bağlantıların akıbetini tartışıyor. Gündemdeki seçeneklerden biri, sitedeki tüm Archive.today linklerini kaldırıp hizmeti kara listeye almak. Bu yol izlenirse, İngilizce Vikipedi’de yaklaşık 400 bin maddede yer alan 695 binden fazla bağlantı etkilenebilir. Toplulukta “tam kaldırma”, “kısmi yasaklama” ve “mevcut durumu koruma” olmak üzere üç farklı senaryo oylanıyor.
Tartışmanın fitilini, Archive.today’in CAPTCHA sayfasına gömülen ve ziyaretçilerin tarayıcısını kullanarak bir blogu saniyede birkaç kez istek atmaya zorlayan kod ateşledi. Kod her 300 milisaniyede Gyrovague.com’a istek gönderiyor; olay, sitenin kurucusunun kimliğini araştıran 2023 tarihli bir yazıyla bağlantılı. Kodun ilk kez 14 Ocak 2026’da kamuya yansıdığı, 9 Şubat’ta ise yeniden aktive edildiği bildiriliyor.
Wikimedia Foundation tarafı da sürece dahil oldu. Vakfın ürün güvenliğinden sorumlu isim, Archive.today’in sağladığı doğrulanabilirlik değerinin, kullanıcı güvenliği ve güven ihlali riskleriyle birlikte tartılması gerektiğini vurguladı; gerekirse vakfın topluluk kararı olmasa da müdahale edebileceği mesajını verdi.
Archive.today, haber sitelerindeki ücretli içerik duvarlarını baypas eden arşiv kopyalarıyla sık sık referans gösteriliyor. Wikipedia’da daha önce de tartışma konusu olan hizmet, 2013’te kara listeye alınıp 2016’da listeden çıkarılmıştı. Editörlerin bir kısmı, Internet Archive’ın kapsayamadığı pek çok kaynağın yalnızca Archive.today’de bulunduğunu savunurken; diğerleri güvenlik ve hukuki risklerin ağır bastığını düşünüyor.
Arka planda siteye yönelik resmi ilgi de artmış durumda. 30 Ekim 2025’te FBI, alan adı kayıt kuruluşu Tucows’a gönderdiği celple Archive.today’in arkasındaki kişi(ler)in kimliğine dair abonelik ve oturum bilgilerini talep etti. Bu adımın bir ceza soruşturmasının parçası olduğu belirtiliyor.
Ne anlama geliyor?
Oylama “tam kaldırma” yönünde sonuçlanırsa, Wikipedia’daki yüz binlerce referansın kısa sürede güncellenmesi gerekecek. “Kısmi yasaklama” ise yeni Archive.today linklerini caydırıp mevcut kopyaları korumayı amaçlıyor. Her iki senaryoda da doğrulanabilirlik ile kullanıcı güvenliği arasındaki denge, kararın merkezinde duruyor.
Kaynak: www.techspot.com
