Avustralya’da 16 yaş altına sosyal medya yasağı 10 Aralık 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, Reddit, X, Snapchat, Threads ve Twitch gibi büyük platformlar artık reşit olmayanların hesaplarını kapatmak ve yeni hesap açılmasını engellemek zorunda. İlk gün yüz binlerce hesabın kapatıldığı ve gençlerin uygulamalarda “hoşça kal” mesajları paylaştığı görüldü. Bu, dünyada bir ilk niteliğinde.
Yasa, 2024’ün sonunda Online Safety Act 2021’e eklenen “sosyal medyada asgari yaş” hükümleriyle geçti. Kurallara göre platformlar tüm kullanıcıların yaşını tek tek doğrulamak zorunda değil; “makul adımlar” atarak 16 yaş altı hesapları engellemeleri bekleniyor. Uymayan şirketlere 49,5 milyon Avustralya dolarına kadar para cezası verilebiliyor. Yaptırımı eSafety kurumu yürütüyor; ilk altı ay boyunca şirketlerden düzenli rapor istenecek. Ailelere ya da çocuklara ceza yok.
Nasıl işleyecek? Doğrulama ve gizlilik
Hükümet, tek bir doğrulama yöntemi dayatmıyor; platformlardan şeffaf, tutarlı politikalar ve itiraz/yanlış tespit süreçleri talep ediliyor. Devletin Dijital ID’sini kullanmak zorunlu değil; kanun, platformların sadece akredite bir Dijital ID’yi şart koşmasını açıkça engelliyor. Yaş teyidi için farklı seçenekler sunulabilecek ancak kullanıcıların devlet kimliği vermesi mecburi olmayacak.
Boşluklar, kısayollar ve tartışmalar
Düzenleme esasen “hesap” sahipliğini hedefliyor; giriş yapmadan içerik tüketimini doğrudan yasaklamıyor. Bu nedenle gençlerin kısıtlamayı aşmak için farklı servis ve yöntemlere yönelmesi bekleniyor. eSafety ve uzmanlar, yasakların çocukları daha az denetlenen platformlara itebileceği ve yanlış tespitlerin mağduriyet yaratabileceği uyarısını yapıyor.
Uygulama tarafında ilk gün bazı okullarda ve ailelerde kafa karışıklığı yaşandı; kimileri yasağın çocukları ekranlardan uzaklaştıracağını savunurken, kimileri de arkadaş çevresinden kopma ve üretici gençlerin takipçi kaybı gibi etkilerden kaygılı. Başbakan Anthony Albanese, yasağın kusursuz olmadığını kabul ediyor ama çocuk güvenliğini öncelediklerini ve toplumdan güçlü talep geldiğini söylüyor.
Önümüzdeki dönemde platformlar, kapatılan hesap sayıları ve aldıkları önlemler hakkında eSafety’e düzenli bildirim verecek. Öte yandan sivil özgürlük örgütleri, yasanın ifade özgürlüğü ve mahremiyet boyutlarını mahkemeye taşımaya hazırlanıyor.
Kaynak: www.techspot.com
