Senatör Bernie Sanders, 16 Aralık 2025’te X’te paylaştığı kısa bir videoda ABD’de yeni AI veri merkezi inşaatlarına “ulusal ara” çağrısı yaptı. Sanders, böyle bir ara verilmesinin demokrasinin bu teknolojiye yetişmesine yardım edeceğini ve faydaların yalnızca en zengin kesime değil herkese dağılmasını sağlayacağını söylüyor. Açıklama, onu açıkça ulusal moratoryumu destekleyen ilk Kongre üyesi konumuna getirdi.
Sanders, AI yatırımlarının arkasındaki itici gücün çoğu zaman Elon Musk, Jeff Bezos, Mark Zuckerberg ve Bill Gates gibi “çok zengin” isimler olduğunu savunuyor; meselenin yalnızca teknoloji değil, “güç, servet ve kontrol” olduğunu öne çıkarıyor. Ayrıca yapay zekâ ve robotikteki yarışın işçiler, özellikle de mavi yaka için ne anlama geldiğinin hâlâ ciddi biçimde tartışılmadığını vurguluyor.
Enerji, su ve fatura baskısı büyüyor
Sanders’ın çıkışı, aralarında Greenpeace ve Friends of the Earth’ün de bulunduğu 230’dan fazla çevre ve toplum örgütünün, yeni veri merkezlerine ülke çapında ara verilmesi çağrısını büyüttüğü bir döneme denk geldi. Bu koalisyon, veri merkezlerinin su ve enerji tüketimiyle iklim ve yerel ekonomi üzerinde yarattığı yük nedeniyle Kongre’yi onayları durdurmaya davet ediyor.
Rakamlar da endişeyi besliyor: Reuters’a göre ABD’de veri merkezlerinin elektrik talebi 2030’a kadar 130 GW’a çıkabilir; bugün 45–50 GW seviyesinde. Food & Water Watch ise 2028’e gelindiğinde AI’ı destekleyen veri merkezlerinin yılda 300 TWh elektrik ve 720 milyar galon su tüketebileceğini hesaplıyor.
Siyaset cephesinde de baskı artıyor. 16 Aralık’ta Senatörler Elizabeth Warren, Chris Van Hollen ve Richard Blumenthal, büyük teknoloji şirketlerine ve veri merkezi operatörlerine elektrik maliyetlerinin tüketicilere nasıl yansıtıldığına dair ayrıntılar istedi; bazı bölgelerdeki fatura artışlarının beş yılda yüzde 267’ye vardığına dikkat çekildi.
Yerelde ise tepkiler somut sonuçlar doğuruyor. Örneğin Arizona’daki Chandler Kent Konseyi, gürültü, su kullanımı ve sınırlı istihdam getirisi gibi kaygılar nedeniyle 422 bin metrekarelik bir AI veri merkezi kampüsü talebini oybirliğiyle reddetti.
Öte yandan sektör, artan talebi karşılamak için nükleer küçük modüler reaktörlerden jeotermale uzanan alternatif enerji kaynaklarını masaya yatırıyor. Ancak maliyet, mevzuat ve güvenlik engelleri nedeniyle bu çözümlerin ölçeklenmesi zaman alacak gibi görünüyor.
Özetle, Sanders’ın çağrısı AI altyapısının sadece teknik bir konu olmadığını; enerji, su, fiyatlar, istihdam ve toplumsal yaşamın geleceğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu yeniden gündeme taşıdı. Somut bir yasa tasarısı henüz ortada yok; ancak tartışmanın 2026’ya veri merkezlerine ilişkin ulusal bir yol haritası beklentisiyle taşınacağı şimdiden netleşiyor.
Kaynak: www.techspot.com
