Singapur’daki NTU’da Prof. Hirotaka Sato’nun ekibi, hamamböceklerini küçük tekerlekli bir modülü çekerek boru hatlarının alt yüzeyini tarayabilen “cyborg” denetçilere dönüştürüyor. Amaç, korozyon ve sızıntıları kamera görüntüsü üzerinden makine öğrenmesiyle tespit etmek. Proje 2025 başında başladı; şu an Marina Coastal Expressway’e (MCE) göre modellenmiş test düzeneklerinde ilerliyor.
Nasıl çalışıyor?
Madagaskar tıslayan hamamböceklerinin sırtına, işlemci, yukarı bakan renkli kamera, LED ve konum/iletişim modülü taşıyan hafif bir “taşıyıcı” yerleştiriliyor. Böceğin anteni ve arka kısmına verilen zayıf elektrik uyarıları, engelle çarpışma hissini taklit ederek yönlendirmeyi sağlıyor. Görüntüler gerçek zamanlı işleniyor; sistem olası bir arıza (pas, çatlak, sızıntı) saptadığında operatöre haber veriyor.
Ekip, 2025’te Myanmar depreminde 10 cyborg hamamböceğini sahaya çıkarmıştı. Altyapı denetimi için geliştirilen yeni çekili araba tasarımı, yük kapasitesini ve görüntü/sensör kararlılığını artırırken böceğin üzerindeki fiziksel baskıyı azaltıyor. Hedef, laboratuvar dışına çıkıp gerçek boru hatlarında pilot uygulamaya geçmek.
Neden önemli?
Singapur’un içme suyu sağlayan yaklaşık 6 bin kilometrelik hat ağında düzenli denetim, arızaları büyümeden yakalamak için kritik. Cyborg böcekler, insanların girmesinin zor olduğu dar ve ıslak bölgelerde ilerleyebiliyor; benzer sistemlerin telekom veya elektrik kablolarında da uyarlanabileceği belirtiliyor.
Bu çalışmalar, NTU’nun geçen yıl tanıttığı robotik montaj hattından güç alıyor: AI destekli sistem, bir cyborg hamamböceğini yaklaşık 68 saniyede hazır hale getirebiliyor. Seri üretim yaklaşımı, afet ve altyapı senaryolarında büyük ölçekli konuşlandırmanın önünü açıyor.
Prof. Sato, yıllar önce kablosuz uzaktan kumandayla serbest uçuş yapan ilk cyborg böceği (çiçek böceği) uçurmayı başaran isim olarak öne çıkmıştı; bugün kara tabanlı denetim projeleri bu birikime yaslanıyor.
Not: Canlı böceklerin yönlendirilmesi etik tartışmaları da beraberinde getiriyor; ancak araştırmacılar, yükü hafifletme ve müdahaleyi en aza indirme yönünde ilerleme kaydedildiğini vurguluyor.
Kaynak: www.techspot.com
