Geçtiğimiz sonbaharda meydana gelen trajik bir kazada bir Tesla Cybertruck modelinin karıştığı olayda hayatını kaybeden 19 yaşındaki üniversite öğrencisinin ailesi, aracın kapı sisteminin tasarımındaki kusurun kızlarının ölümüne neden olduğu iddiasıyla Tesla aleyhine dava açtı. Kaliforniya’nın Piedmont kasabasında yaşanan yüksek hızlı çarpışmanın ardından çıkan yangın, araçtaki dört yolcudan üçünün yaşamına mal oldu. Olayın kritik noktası, hayatta kalan tek yolcunun dahi; yalnızca dışarıdan gelen bir kurtarma çabasıyla araçtan çıkarılabilmiş olması.
Kaza Gecesi ve Kapılardaki Kilitlenme Sorunu
Dava, 27 Kasım 2024 gecesi Şükran Günü tatilinde ailesini ziyaret eden Krysta Tsukahara’nın (19) ailesi tarafından Alameda Bölge Yüksek Mahkemesi’ne sunuldu. Kaliforniya Otoyol Devriyesi raporuna göre Cybertruck, yüksek hızla bir ağaca çarptı ve ardından alevler içinde kaldı. Aracın elektrik gücünün çarpışma ve yangından dolayı kesilmesiyle kapıları kontrol eden elektronik mekanizmalar tamamen devre dışı kaldı; bu da içerideki yolcuların hızla kilitlenmesine ve dışarı çıkış yolunun kalmamasına yol açtı.
Tsukahara ailesini temsil eden avukat Roger Dreyer, basın açıklamasında durumu sert bir şekilde eleştirdi: “Bu aracın hatalı tasarımı Krysta’nın ölümüne sebep oldu.” Avukat, acil bir durumda yolcuların aracı kendi imkanlarıyla tahliye etmesini sağlayacak işlevsel, erişilebilir bir manuel geçersiz kılma veya acil durum tahliye mekanizmasının Cybertruck’ta bulunmamasını temel kusur olarak gösterdi.
Kazada hayatını kaybedenler arasında, 19 yaşındaki şoför Soren Dixon ve 20 yaşındaki diğer yolcu Jack Nelson da bulunuyordu. Alameda Bölge koroner raporuna göre şoför Dixon’ın olay anında alkol, kokain ve amfetamin etkisi altında olduğu tespit edilmişti. Tsukahara’nın ailesi, bu nedenle Dixon’ın mirasçılarına karşı da dava açmış durumda ancak hukuki sürecin ağırlığı ve asıl odak noktası, Tesla’nın araç tasarımındaki potansiyel ölümcül ihmal iddiası üzerinde yoğunlaşıyor.
Cybertruck’ın Kapı Tasarımındaki İhmal İddiaları
Dava, Krysta Tsukahara’nın ölümünden doğrudan Cybertruck’ın kapı kollarının ve tahliye sisteminin tasarımını sorumlu tutuyor. Tesla’nın araçlarında estetik ve aerodinamik amaçlarla kullandığı elektronik kilitler, elektrik kesintisi yaşandığında içeriden çıkışı son derece karmaşık ve gizli bir sürece zorluyor.
Bloomberg’in de dahil olduğu çeşitli yayınlardaki raporlar, Cybertruck’ın arka kapısını içeriden açmanın tek yolunun kapının saklama bölmesi altındaki cep astarının altına gizlenmiş, genellikle etiketsiz bırakılan ince bir kabloyu çekmek olduğunu ortaya koyuyor. Dava, bir kaza anında oluşan panik, duman ve karanlık ortamında bu gizli ve karmaşık mekanizmanın bir yolcu tarafından hızla bulunmasının ve etkin bir şekilde kullanılmasının pratikte imkansız olduğunu iddia ediyor. Bu tasarım tercihi, mühendislikte insan faktörünün ve acil durum protokollerinin tamamen göz ardı edildiği yönünde güçlü bir eleştiriye neden oluyor.
Ayrıca Cybertruck’ın fütüristik görünümünü sağlayan gövdeyle aynı hizada olan (flush) kapı kolları da dışarıdan kilitli kaldığı için yangın gibi kritik bir durumda, kurtarma ekiplerinin araca erişimini ciddi şekilde engelledi. Bu, kurtarma operasyonunda kritik bir gecikmeye yol açtı.
Dava dilekçesinde, Tesla’nın elektronik kapı sistemlerine olan bu bağımlılığın ölümcül sonuçlar doğurma potansiyeli taşıyan ciddi bir sıkışma riski yarattığı detaylıca belirtiliyor: “Tesla, elektronik kapı sistemlerine dayanmanın ciddi bir sıkışma riski yarattığına dair tekrar eden ve doğrudan bildirimlere sahipti. Araç sahipleri, ilk müdahale ekipleri ve çevredeki kişiler, elektrik gücü kesintisi ve yangın çıktığında, kazadan sağ kurtulan yolcuların araçtan kaçamadığına dair sayısız belgelenmiş örnek sundu.”
Küresel Güvenlik Endişeleri ve Tesla’nın Hukuki Geçmişi
Tesla’nın bu elektronik kapı kolları tasarımı, estetik ve aerodinamik avantajlar vadetse de güvenlik uzmanları tarafından uzun süredir potansiyel bir tehlike kaynağı olarak görülüyor. Bu sistemler, kaza anında arızalanabilen ve kapı kilitlerini açmak için gereken gücü sağlayamayan, araçtan bağımsız ayrı bir 12 voltluk bataryaya bağımlı.
Aracın tasarımında yer alan bu kusur, Cybertruck davasından bağımsız olarak ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA) tarafından da soruşturma altında bulunuyor. NHTSA, 2021 model Model Y SUV’lerdeki hatalı kapı kolları şikayetlerini araştırıyor. Düzenleyici kurumların devreye girmesi, tasarım kusurlarının münferit olaylar değil; sistemik bir risk taşıdığı yönündeki şüpheleri güçlendiriyor.
Güvenlik endişeleri küresel çapta da yayılıyor. Çin hükümeti, aerodinamik faydası tartışmalı olan bu tip kapı kollarının üretimine yönelik kısıtlayıcı düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Bu durum, Cybertruck ve benzeri Tesla modellerinin tasarımının uluslararası güvenlik standartları ve beklentileri ile uyumsuz olduğu yönündeki endişeleri destekliyor.
Cybertruck, piyasaya sürülmesinden bu yana iki yıldan kısa bir sürede sekiz kez geri çağrıldı. Bu durum, aracın erken aşama üretim ve tasarım süreçlerinde ciddi kontrol eksiklikleri olduğunu düşündürüyor. Ayrıca Tesla’nın Autopilot sürücü destek sistemiyle ilgili daha önceki ölümlü kazalarda, Florida’da bir jüri tarafından 243 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum edilmesi gibi başka ciddi hukuki davalarla da karşı karşıya olduğu biliniyor. Bu davalar, şirketin teknoloji odaklı yaklaşımının temel yolcu güvenliği ve kaza sonrası tahliye gibi kritik konular üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerini sürekli olarak hukuki incelemeye açıyor.
Ölümün Kaynağı: Önlenmesi Mümkün Bir Trajedi ve Ailenin Seslenişi
Tsukahara ailesi tarafından sunulan davanın en trajik ve can alıcı argümanı, genç kızın ölümünün çarpışma anındaki yaralanmalardan değil; araçta sıkışmaktan kaynaklanması. Aile, Krysta Tsukahara’nın çarpışmadan sonra hayatta kaldığını fakat aracın yanmaya başlamasıyla içeriden kaçamadığı için maruz kaldığı duman zehirlenmesi ve yanıklar nedeniyle hayatını kaybettiğini iddia ediyor. Bu iddia, olayın basit bir trafik kazası değil; doğrudan tasarım kusurundan kaynaklanan bir ihmal davası olduğu anlamına geliyor.
Aracıyla Cybertruck’ı takip eden yolculardan birinin arkadaşı, kaza sonrası araca koşmuş, camı kırarak bir yolcuyu kurtarabilmişti. Ancak alevler hızla yayıldığı için Krysta’yı kurtarma çabaları başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Krysta’nın ebeveynleri Carl ve Noelle Tsukahara, yaptıkları ortak açıklamada yaşadıkları acıyı ve trajedinin önlenebilir olduğunu şu sözlerle ifade etti: “Kızımızın ölümü önlenebilirdi. Kaza sonrası hayattaydı. Yardım çağrısı yaptı. Ama araçtan dışarı çıkamadı.” Aile, bu dava aracılığıyla gerçeğin ortaya çıkarılmasını ve Tesla’nın bu potansiyel tehlike taşıyan tasarım konusundaki sorumluluğunu üstlenmesini talep ediyor. Tesla ise konuyla ilgili yorum taleplerine henüz resmi bir yanıt vermedi.
Kaynak: theguardian.com
