FBI Direktörü Kash Patel, 18 Mart 2026’da Senato İstihbarat Komitesi’nin “Dünya Çapında Tehditler” oturumunda kurumun veri aracıları üzerinden Amerikalıların konum verisini satın aldığını açıkladı. Patel, bunun Electronic Communications Privacy Act kapsamında yasal olduğunu savundu ve bu verilerin “değerli istihbarat” ürettiğini söyledi. Durdurma sözü de vermedi.
Oturumda Senatör Ron Wyden, mahkeme kararı olmadan konum verisi satın almanın Anayasa’nın Dördüncü Değişikliği etrafından dolanmak anlamına geldiğini belirterek sert tepki gösterdi. Wyden, 12 Mart 2026’da sunulan iki partili Government Surveillance Reform Act’in, devlet kurumlarının veri broker’lardan Amerikalıların kişisel bilgilerinin satın alınmasına mahkeme izni şartı getireceğini hatırlattı.
Hukuki zeminin kritik noktası şu: Yüksek Mahkeme’nin 2018’deki Carpenter kararına göre kolluk kuvvetleri, operatörlerden (ör. hücresel baz istasyonu kayıtları) konum verisi almak için mahkeme kararı çıkarmak zorunda. Ancak reklam teknolojisi ekosisteminden toplanıp veri aracıları tarafından satılan konum verileri bu kararın kapsamı dışında kalıyor. Tartışılan “veri broker’ı boşluğu” temelde buradan doğuyor.
Bazı senatörlerse “piyasada zaten satılan” verilerin alınmasının meşru olduğunu savunuyor. Komite başkanı Senatör Tom Cotton, kilit ifadenin “ticari olarak erişilebilir” olduğunu söyleyerek FBI’ın yaklaşımını destekledi.
Arka plan önemli: Eski direktör Christopher Wray, Mart 2023’te FBI’ın geçmişte sınırlı bir pilot için konum verisi satın aldığını, o tarihte ise aktif alım yapmadığını söylemişti. Patel’in dünkü sözleri, kurumun bu yöntemi yeniden ve açık biçimde kullandığını ortaya koyuyor.
Neden önemli?
Uygulamalardan ve reklam ağlarından türetilen konum verileri, bir kişinin günlük hareketlerini, mesai-gündelik rutinini, ibadet, sağlık veya protesto gibi son derece hassas ziyaretlerini açığa çıkarabiliyor. Yapay zekâ destekli analiz araçları bu büyük veri setlerinde örüntüleri hızlıca çıkarabildiği için, denetim ve şeffaflık olmadan kullanımı mahremiyet riskini büyütüyor. Bu nedenle Kongre’de veri broker’ı boşluğunu kapatmaya yönelik girişimler yeniden ivme kazanmış durumda.
Özetle, FBI’ın “ticari olarak erişilebilir bilgi” alımını savunması ile mahkeme kararı şartı isteyen yasa teklifleri arasındaki çekişme, ABD’de dijital gizliliğin sınırlarını yeniden çizecek bir kavganın işaret fişeği gibi görünüyor.
Kaynak: www.techspot.com
