NOAA, 17 Aralık 2025’te yapay zekâ destekli yeni küresel hava tahmin modellerini operasyonel hale getirdi. Amaç, meteorologlara daha hızlı ve daha isabetli rehberlik sunarken hesaplama maliyetini ciddi biçimde düşürmek. Duyuruya göre sistemler bugün sabah saatleri itibarıyla tahmin üretmeye başladı.
Yeni paket üç uygulamadan oluşuyor: AIGFS (Artificial Intelligence Global Forecast System), AIGEFS (Artificial Intelligence Global Ensemble Forecast System) ve HGEFS (Hybrid‑GEFS). Bu modeller, Ulusal Hava Servisi ile birlikte çalışan NOAA Environmental Modeling Center tarafından NOAA verileriyle ayarlanıp Project EAGLE çatısı altında hayata geçirildi.
NOAA’ya göre AIGFS’in tek bir 16 günlük koşusu, GFS’in hesaplama gücünün yalnızca yüzde 0,3’ünü kullanıyor ve yaklaşık 40 dakikada tamamlanıyor. AIGEFS ve hibrit HGEFS’in ise yararlı tahmin becerisini 18–24 saat uzattığı; toplamda yüzde 91–99,7 daha az hesaplama kaynağına ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.
Ulusal Hava Servisi sözcüsü Erica Grow Cei, CBS News’e yaptığı açıklamada bu yapay zekâ sistemlerinin fizik tabanlı sayısal modellerin yerini almak için değil, onları tamamlamak için devrede olduğunu vurguladı. Bilgi akışı da zaten GFS ve GEFS gibi mevcut modellerden besleniyor.
HGEFS’in ürünleri NCEP’in NOMADS sunucularında yayınlanmaya başladı. Bu da sistemin operasyonel ekosisteme girdiğine işaret ediyor.
NOAA’nın bölgesel tarafta yürüttüğü HRRR‑Cast’in deneysel sürümleri, kısa vadede HRRR’nin çıktısını çok daha hızlı yeniden üretip yeni değişkenler ve ansambıl (topluluk) tahmin yetenekleri ekliyor. Avrupa’da ise ECMWF, AIFS’i 25 Şubat 2025’ten beri operasyonel olarak çalıştırıyor. NOAA’nın Project EAGLE kapsamındaki küresel yapay zekâ modelleri de Google DeepMind’in GraphCast’ini temel alıp EMC tarafından NOAA verileriyle ince ayar görüyor.
NOAA, modellerde geliştirilmesi gereken alanlar olduğunu kabul ediyor. Buna rağmen kurum, daha hızlı çıktı ve düşük hesaplama maliyeti sayesinde uyarıların ve hizmetlerin zamanında verilmesini kolaylaştıracağını belirtiyor.
Kaynak: www.techspot.com
