Bilgisayar belleği fiyatlarında son dönemde yaşanan sert artış, uzun yıllardır alışılmış düşüş eğrisini tersine çevirmiş olabilir. Bilgisayar bilimi araştırmacısı ve yazılım performansı uzmanı Daniel Lemire’e göre bu tablo “tarihsel bir anomali” niteliği taşıyor. Lemire, bellek maliyetlerindeki yükselişin onlarca yıl boyunca süren düzenli ve üstel fiyat düşüşünü kısa sürede geri sardığını söylüyor.
Konu özellikle DRAM ve tüketici tarafındaki RAM fiyatları üzerinden dikkat çekiyor. Geçmişte bellek maliyetleri yıllar boyunca istikrarlı biçimde gerilemiş, daha yüksek kapasitelere daha düşük fiyatlarla ulaşmak mümkün hale gelmişti. Ancak 2025’in sonu ve 2026 boyunca tablo tersine döndü. Son veriler, RAM fiyatlarının bazı ölçümlerde 2007-2008 dönemine yakın seviyelere geri geldiğine işaret ediyor.
Bu artışın arkasındaki en büyük neden olarak AI odaklı donanım talebi gösteriliyor. Özellikle veri merkezlerinde kullanılan HBM belleğe yönelik yoğun talep, üretim kapasitesinin önemli bölümünü bu alana çekti. Bunun sonucu olarak PC’lerde, dizüstülerde ve diğer tüketici ürünlerinde kullanılan daha geleneksel DRAM türlerinde arz sıkıştı. Arz daralınca fiyatlar da hızla yukarı çıktı.
Pazar araştırma şirketlerinin 2026 boyunca yayımladığı raporlar da bu yönü doğruluyor. Bellek üreticilerinin daha kârlı alanlara yönelmesi, hem DRAM hem de NAND tarafında sert fiyat artışlarını beraberinde getirdi. Özellikle ilk çeyrekte çok yüksek oranlı artışlar görülürken, yılın ilerleyen bölümünde artış hızının bir miktar yavaşlamaya başladığı ama fiyat baskısının sürdüğü belirtiliyor.
Bu gelişme son kullanıcı tarafında da doğrudan hissediliyor. Uygun fiyatlı sistem toplamak isteyenler, dizüstü üreticileri ve depolama ya da bellek yükseltmesi planlayan kullanıcılar artık birkaç yıl öncesine kıyasla çok daha yüksek maliyetlerle karşılaşıyor. Kısacası AI yatırımlarının tetiklediği bellek yarışı, tüketici elektroniğinde uzun süredir görülen fiyat avantajının önemli bölümünü şimdilik ortadan kaldırmış durumda.
Lemire’in dikkat çektiği nokta da tam olarak bu: teknoloji dünyasında maliyetler genelde zamanla düşerken, bellekte bunun tersinin yaşanması oldukça sıra dışı. Önümüzdeki dönemde fiyatların yeniden dengeye oturup oturmayacağı ise büyük ölçüde üretim kapasitesinin ne kadar hızlı genişleyeceğine ve AI tarafındaki talebin ne kadar güçlü kalacağına bağlı olacak.
Kaynak: www.techspot.com